Từ lâu, người Dao Thanh Y ở Quảng La đã gìn giữ nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống, trong đó trang phục thổ cẩm với sắc chàm, đường thêu và hoa văn riêng là dấu ấn bền bỉ của nếp sống, bàn tay khéo léo và ký ức được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Mùng 1 tháng Hai âm lịch, khi tiết xuân còn vương, người Dao Thanh Y ở Quảng La lại trang trọng tổ chức lễ đầu năm, nghi lễ mở màn cho cả một chu trình mùa vụ, gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, bình an... với nhiều phong tục đặc sắc.
Cùng với các nhóm Dao Thanh Phán và Dao Lô Gang, người Dao Thanh Y là bộ phận hợp thành của dân tộc Dao tỉnh Quảng Ninh. Họ đã sáng tạo ra kho tàng văn hoá đa dạng phong phú và đặc sắc mang đậm dấu ấn bản địa. Trong đó, lễ cấp sắc là tập quán xã hội đặc sắc do người Dao Thanh Y sáng tạo ra và bảo tồn gìn giữ phát huy giá trị trong nhiều thế hệ đã qua.
Không rực rỡ sắc màu, náo nhiệt như hội xuân đầu năm, lễ cuối năm của người Dao Thanh Y ở xã Quảng La lại có nét đặc sắc văn hóa riêng có, mang vẻ trang nghiêm, nhưng lại hàm chứa bao giá trị cốt lõi về tín ngưỡng, đạo lý và cách cố kết cộng đồng bền chặt.
Trong dòng chảy phát triển du lịch văn hóa cộng đồng, các không gian văn hóa dân tộc thiểu số (DTTS) ở các địa phương… đang âm thầm lưu giữ những câu chuyện đặc sắc về bản sắc và con người nơi đây. Việc gắn kết các không gian này với hoạt động du lịch toàn tỉnh là hướng đi cần thiết để phát huy giá trị văn hóa bền vững.
“Sóng Mun” là tiếng Dao Thanh Y, có nghĩa là tập trung đông người để thực hiện nghi lễ cầu bình an, may mắn, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu... Đây là lễ hội truyền thống mang tính cộng đồng rất cao và có ý nghĩa quan trọng trong đời sống sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của bà con Hải Hà.
Nhớ cội nguồn, tôn thờ và tưởng nhớ tổ tiên, người có công lập nên làng xã... là những nét văn hoá truyền thống có từ lâu đời trong các dịp lễ, hội lớn dịp cận Tết cổ truyền của người Dao Thanh Y xã Bằng Cả (TP Hạ Long).
Quan tâm phục dựng, truyền dạy kỹ thuật đồng thời thúc đẩy các hoạt động dạy nghề, phổ biến rộng rãi và đưa nét đẹp này vào phục vụ du lịch… là cách mà cộng đồng người Dao Thanh Y ở Bằng Cả (TP Hạ Long) gìn giữ và lan tỏa giá trị nghề thêu cổ truyền của đồng bào.
Bằng tình yêu, niềm đam mê với văn hóa truyền thống của dân tộc nhiều nghệ nhân người dân tộc Dao Thanh Y trên địa bàn TP Hạ Long vẫn đang hằng ngày miệt mài truyền dạy cho thế hệ sau các làn điệu dân ca, cách thêu may thổ cẩm… Họ là thành phần hết sức quan trọng trong tuyên truyền cho bà con ở các bản làng, thôn, xóm để cùng chung tay bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Phường Hoành Bồ, thành phố Hạ Long, Quảng Ninh có 10 dân tộc thiểu số cùng sinh sống trên địa bàn. Mỗi dân tộc đều mang nét văn hóa đặc sắc riêng, trong đó văn hóa của người Dao Thanh Y được đánh giá là khá nổi bật. Với mong muốn giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc mình, bà Trương Thị Đông ở xã Bằng Cả vẫn ngày ngày may thêu các trang phục truyền thống của người Dao Thanh Y.
Cùng với rất nhiều cảnh quan tự nhiên tươi đẹp, TP Uông Bí là địa phương mang trong mình nhiều giá trị văn hoá đặc sắc. Ngoài di sản Yên Tử nổi tiếng, các giá trị văn hoá bản địa đặc trưng đang được thành phố tập trung khai thác, nhằm tạo các sản phẩm du lịch mới, tăng sức hấp dẫn, điểm nhấn để "níu chân" du khách.
Người Dao Thanh Y sinh sống trên địa bàn TP Móng Cái nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung nhiều năm qua vẫn luôn giữ gìn và lưu truyền nét bản sắc văn hóa riêng qua phong tục, tập quán như tục cưới hỏi, dân ca dân vũ, trò chơi dân gian và nếp sinh hoạt hàng ngày… Bộ trang phục truyền thống của phụ nữ Dao Thanh Y là một nét văn hóa độc đáo, mang đậm nét đặc trưng riêng có.
Đám cưới truyền thống của người Dao Thanh Y trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh nói chung và tại TP Móng Cái nói riêng với những nét độc đáo riêng có vẫn luôn được gìn giữ và lưu truyền qua nhiều thế hệ. Vẻ đẹp của cô dâu Dao Thanh Y trong ngày cưới tô điểm cho bức tranh giàu bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số nơi địa đầu Đông Bắc Tổ quốc.
Dưới chân Yên Tử là các khu dân cư của xã Thượng Yên Công (TP Uông Bí), nơi có 9 dân tộc cùng sinh sống, trong đó gần 60% là đồng bào dân tộc thiểu số. Với các giá trị văn hoá đặc trưng, vùng đất này đã và đang đổi thay mạnh mẽ, làm sống động thêm một dải non thiêng…
Chiều 22/8, tại xã Thượng Yên Công, UBND TP Uông Bí đã tổ chức ra mắt Nhà trưng bày không gian văn hóa người Dao Thanh Y và mô hình du lịch cộng đồng tại thôn Khe Sú II.
Yêu quý và gắn bó với các giá trị văn hoá riêng của dân tộc mình, chị Trương Thị Thanh Hương đã cùng với người thân trong gia đình tiên phong đầu tư một mô hình du lịch cộng đồng ở thôn Khe Sú 2, giúp du khách khi về với vùng đất thiêng Yên Tử có thêm những trải nghiệm thực về đời sống văn hoá của đồng bào Dao Thanh Y nơi đây.
Mỗi năm, Yên Tử thu hút khoảng 1 triệu khách hành hương về tham quan, lễ phật và trải nghiệm trên vùng đất phật linh thiêng này. Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân thời gian qua đã đầu tư nhiều loại hình dịch vụ khác nhau để đáp ứng nhu cầu du khách. Đáng nói hơn là nhiều trong số này hướng tới khai thác các giá trị văn hoá đặc sắc, riêng có của đất và người nơi đây.
