Đất và người Quảng Ninh

Không phủ kín những mảng thêu rực rỡ, trang phục nữ Sán Dìu cuốn hút bằng một vẻ đẹp khác: nền chàm trầm, những lớp áo đan xen, yếm đỏ, dây lưng nhiều màu và chiếc váy xẻ tạo dáng riêng. Trong từng nếp vải, phụ kiện đi kèm còn lưu giữ quan niệm thẩm mỹ, sự khéo léo cùng dấu ấn đời sống của người phụ nữ.

Văn bia “Trùng tu Trù Phong bi ký”, ngoài việc ca ngợi vẻ đẹp cảnh chùa, còn là một tư liệu quý về lịch sử đương thời. 

Giữa bao đổi thay của cuộc sống hôm nay, ở thôn Cẩm Hải, xã Hải Hòa, có một lễ hội vẫn được gìn giữ suốt hơn 40 năm. Cứ vào những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6 âm lịch, khi tiếng trống hội vang lên, những người con của làng biển, dù đang mưu sinh ở đâu, cũng hướng về quê hương để dâng nén hương thành kính, tưởng nhớ các bậc tiền nhân đã có công khai cơ, lập nghiệp, mở mang xóm làng và gây dựng cuộc sống trên vùng quê biển này.

Trong xu hướng làm mới những sản phẩm du lịch, Quảng Ninh không chỉ khẳng định vị thế bằng những thương hiệu mang tầm quốc tế mà còn bền bỉ đánh thức những giá trị bản địa. Từ văn hóa truyền thống, nghề biển, nông nghiệp đến những di sản, tất cả đang tạo ra sự khác biệt và trở thành thỏi “nam châm” níu chân du khách.

Quảng Ninh có những vùng đất ra đời gắn với câu chuyện “Người Trà Cổ, tổ Đồ Sơn” bắt đầu từ hơn 600 năm về trước, theo dòng lịch sử còn lưu truyền đến tận hôm nay. Dấu tích câu chuyện ấy thể hiện trong đời sống văn hóa tín ngưỡng của người vùng biển gắn với không gian các di tích và lễ hội tiêu biểu như: đình Trà Cổ, đình Tràng Vĩ, đình Đông Thịnh và đình Cẩm Hải.

Sáng 29/7 (tức ngày 16/6 âm lịch), trong khuôn khổ Lễ hội Chèo bơi truyền thống Vân Đồn, nghi lễ rước Sắc thần được tổ chức trang trọng thu hút đông đảo cán bộ, nhân dân và du khách tham gia. Đây là nghi thức rước bài vị của tướng Trần Khánh Dư từ nghè về đình cổ Quan Lạn.

Theo danh sách chính thức được Hội Mỹ thuật Việt Nam công bố, triển lãm Mỹ thuật khu vực II - Đồng bằng sông Hồng lần thứ 30 tổ chức tại Quảng Ninh, đơn vị chủ nhà đã được chọn 30 tác giả với tổng cộng 44 tác phẩm để trưng bày.

Cô Tô – quần đảo tiền tiêu Đông Bắc Tổ quốc. Những năm qua, mỗi năm ước có khoảng vài trăm ngàn du khách đến tham quan. Không chỉ du khách mà có lẽ ngay cả người dân Cô Tô cũng chưa hiểu hết lịch sử tên gọi của đảo.

Các di tích quốc gia của ngành Than tại Quảng Ninh là những chứng tích tiêu biểu của lịch sử Vùng mỏ, nơi kết tinh và lan tỏa giá trị truyền thống “Kỷ luật và đồng tâm”. Không chỉ bồi đắp bản sắc văn hóa Quảng Ninh, những di sản này còn là nguồn lực văn hóa quan trọng cần được phát huy hiệu quả hơn nữa phục vụ cho nhiệm vụ phát triển Quảng Ninh hôm nay.

Ngày 7/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới, nhấn mạnh văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, đồng thời là động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Không chỉ phục dựng một ngôi đình cổ, dự án phục dựng đình Giang Võng đang mở ra hành trình khôi phục những ký ức, lễ hội và giá trị văn hóa từng gắn bó với cộng đồng cư dân làng biển bên vịnh Cửa Lục.

Quảng Ninh có diện tích vùng núi, hải đảo và biên giới rộng nên từ nhiều thế kỷ nay là địa bàn tụ cư của nhiều dân tộc anh em khác nhau. Mỗi dân tộc đều có một bản sắc văn hóa khác nhau, nhưng đều có một nét chung là lao động cần cù, chịu khó, phát huy thế mạnh truyền thống xây dựng vùng sâu, vùng xa, vùng hải đảo - những nơi khó khăn nhất của tỉnh.

Nhân chuyến công tác gần đây nhất, cũng là một trong những hoạt động cuối cùng của dự án trước khi hoàn tất, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với ông Omori Junpei (ảnh), Giám đốc Viện Nghiên cứu Quy hoạch Môi trường OM (Nhật Bản), Trưởng đoàn chuyên gia nước bạn, về những giá trị đặc sắc của các địa phương cũng như định hướng phát huy hiệu quả các tiềm năng này trong phát triển du lịch cộng đồng.

Một cô gái trẻ với khuôn miệng nhỏ nhắn, phù hợp với bộ môn Sáo flute. Sinh ra và lớn lên tại quê hương Quảng Ninh, cô gái trẻ Nguyễn Ly Hương đã sớm bộc lộ năng khiếu nghệ thuật và được Nhạc viện Hà Nội tuyển chọn vào học bộ môn Sáo Flute. Từ năm 11 tuổi Hương đã phải sống xa gia đình và rèn luyện trong một môi trường âm nhạc nghiêm túc và giàu tính học thuật.

Nằm giữa núi rừng phía Đông Bắc của tỉnh Quảng Ninh, cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, xã Đường Hoa đang dần hiện lên như một vùng đất giàu bản sắc văn hóa và nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng. Từ những ngôi nhà trình tường cổ kính, những làn điệu hát giao duyên mộc mạc, đến nghệ thuật thêu truyền thống, những lễ hội đặc sắc…, tất cả đang được gìn giữ, phục dựng và từng bước trở thành “tài sản” quý để góp phần phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân.

Nằm trên địa bàn phường Đông Triều, đình Mỹ Cụ là một công trình tín ngưỡng tâm linh của người dân địa phương. Đình thờ 7 vị thành hoàng làng và đã được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh vào năm 2023. Cũng như bao ngôi đình khác trên đất nước ta, Đình Mỹ Cụ là công trình tín ngưỡng lâu đời, gắn liền với lịch sử hình thành của làng xã xưa. Trước kia, vùng đất này là làng Mỹ Cụ, tổng Mễ Sơn, huyện Đông Triều, tỉnh Hải Dương, nay là khu Mỹ Cụ 1, phường Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.

Khúc tráng ca tháng Năm

Trong dòng chảy hiện đại, nhiều giá trị có thể thay đổi nhưng vai trò của nghệ nhân vẫn không thể thay thế. Dù đã cao tuổi, họ vẫn là trụ cột nâng đỡ ký ức, kết nối cộng đồng, mở đường để văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.

Bên cạnh công tác giảng dạy, Tiến sĩ (TS) Trần Quốc Hùng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy văn hóa Sán Dìu Việt Nam, giảng viên Học viện Dân tộc, là người chuyên tâm nghiên cứu văn hóa Sán Dìu cũng như văn hóa các dân tộc Quảng Ninh. Anh cũng là người con dân tộc Sán Dìu của quê hương Quang Hanh (Quảng Ninh), đã có nhiều đóng góp trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Lần đầu tiên được tổ chức với quy mô lễ hội, “Khỏi Kêm”– nghi lễ mở cửa rừng độc đáo của đồng bào dân tộc Dao xã Đường Hoa, tỉnh Quảng Ninh đã trở thành điểm nhấn văn hóa giàu bản sắc. Không chỉ tái hiện sinh động đời sống tín ngưỡng, lao động và sinh hoạt truyền thống; lễ hội còn mang ý nghĩa mở đầu cho một chu kỳ sản xuất mới, gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.