Không sôi động như Lễ hội đầu xuân, Hội đền Cửa Ông tháng 8 âm lịch mang một vẻ trầm lắng, thành kính rất riêng. Giữa tiếng trống, tiếng chiêng ngân trong không gian cổ kính, làn khói hương bảng lảng và những lớp nghi lễ truyền thống nối tiếp, du khách có dịp khám phá sâu hơn câu chuyện về lễ hội.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, triều Trần là một trong những triều đại để lại dấu ấn sâu đậm về tinh thần dựng nước, giữ nước và những đóng góp quan trọng cho nền văn hóa Đại Việt. Gần hai thế kỷ tồn tại (1225-1400), vương triều Trần đã trải qua nhiều biến động lớn, đồng thời lập nên những chiến công vang dội trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông. Hào khí ấy không chỉ được khắc ghi trong sử sách mà còn được lưu dấu qua hệ thống di tích, kiến trúc, lăng mộ và những giá trị văn hóa được gìn giữ đến ngày nay.
Quảng Ninh có hơn 600 di tích, danh lam thắng cảnh, trong đó, chiếm đa phần là các đình, chùa, đền, miếu. Bên cạnh là các công trình tín ngưỡng, tâm linh, gắn với các sự kiện, truyền thuyết lịch sử, văn hóa, nhiều đình, chùa, đền, miếu còn lưu những những hiện vật độc đáo, có giá trị điêu khắc, văn hóa cao không đâu có.
Trong quá trình phát triển, văn hóa biển, văn hóa Phật giáo, văn hóa công nhân mỏ và văn hóa các dân tộc thiểu số đã hội tụ, giao thoa, tiếp biến ảnh hưởng lẫn nhau, làm giàu cho mạch nguồn văn hóa Quảng Ninh.
Nằm giữa vùng núi giàu bản sắc của Quảng Ninh, xã Quảng Tân đang từng bước biến những giá trị văn hóa truyền thống và cảnh quan thiên nhiên thành nguồn lực phát triển du lịch cộng đồng. Từ nghề thêu của người Dao, những làn điệu Soóng Cọ, nghi lễ cầu mùa của đồng bào Sán Chay đến cảnh sắc hoang sơ của thác Bạch Vân, mỗi giá trị đang được gìn giữ, trao truyền và phát huy theo hướng bền vững.
Trên vùng đất Đông Triều hôm nay, dấu tích của một vương triều từng làm nên những trang sử rực rỡ của dân tộc vẫn hiện diện trong những lăng tẩm, đền, chùa, am, tháp cổ nằm giữa núi rừng. Đó không chỉ là những chứng tích của quá khứ, mà còn tạo nên một không gian lịch sử, văn hóa, tâm linh đặc biệt của quê gốc nhà Trần. Qua nhiều thế kỷ, mạch nguồn ấy đang tiếp tục được gìn giữ, phục dựng và đánh thức, để di sản trở thành nguồn lực cho sự phát triển của vùng đất.
Rực rỡ sắc màu trang phục, náo nức tiếng hát, điệu múa và những nghi lễ truyền thống, các lễ hội ở Quảng Ninh tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng, giàu bản sắc.
Thái Miếu nhà Trần là một trong những di tích quan trọng bậc nhất trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Quảng Ninh. Thái Miếu tọa lạc tại phường An Sinh, vùng đất gắn với quê gốc nhà Trần. Đây là nơi thờ tổ tiên và các vua triều Trần, đồng thời là một trung tâm tín ngưỡng quan trọng của khu di tích.
Điểm đặc sắc của Cách mạng Tháng Tám 1945 ở Quảng Ninh nằm ở việc đây là một trong những địa phương giành chính quyền sớm nhất cả nước, với vai trò nổi bật của phong trào công nhân Vùng mỏ, Chiến khu Đông Triều (Trần Hưng Đạo). Về vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Ninh vừa có cuộc trò chuyện với Tiến sĩ Kiều Đinh Sơn, Trưởng Khoa Văn hoá, Trường Đại học Hạ Long.
Nếp nhà người Tày không chỉ kết tinh tri thức dân gian được truyền đời, mà còn là không gian văn hóa sống, nơi ký ức và phong tục lặng lẽ được gìn giữ, trao truyền qua bao thế hệ giữa nhịp đổi thay của bản làng.
Không phủ kín những mảng thêu rực rỡ, trang phục nữ Sán Dìu cuốn hút bằng một vẻ đẹp khác: nền chàm trầm, những lớp áo đan xen, yếm đỏ, dây lưng nhiều màu và chiếc váy xẻ tạo dáng riêng. Trong từng nếp vải, phụ kiện đi kèm còn lưu giữ quan niệm thẩm mỹ, sự khéo léo cùng dấu ấn đời sống của người phụ nữ.
Giữa bao đổi thay của cuộc sống hôm nay, ở thôn Cẩm Hải, xã Hải Hòa, có một lễ hội vẫn được gìn giữ suốt hơn 40 năm. Cứ vào những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6 âm lịch, khi tiếng trống hội vang lên, những người con của làng biển, dù đang mưu sinh ở đâu, cũng hướng về quê hương để dâng nén hương thành kính, tưởng nhớ các bậc tiền nhân đã có công khai cơ, lập nghiệp, mở mang xóm làng và gây dựng cuộc sống trên vùng quê biển này.
Trong xu hướng làm mới những sản phẩm du lịch, Quảng Ninh không chỉ khẳng định vị thế bằng những thương hiệu mang tầm quốc tế mà còn bền bỉ đánh thức những giá trị bản địa. Từ văn hóa truyền thống, nghề biển, nông nghiệp đến những di sản, tất cả đang tạo ra sự khác biệt và trở thành thỏi “nam châm” níu chân du khách.
Quảng Ninh có những vùng đất ra đời gắn với câu chuyện “Người Trà Cổ, tổ Đồ Sơn” bắt đầu từ hơn 600 năm về trước, theo dòng lịch sử còn lưu truyền đến tận hôm nay. Dấu tích câu chuyện ấy thể hiện trong đời sống văn hóa tín ngưỡng của người vùng biển gắn với không gian các di tích và lễ hội tiêu biểu như: đình Trà Cổ, đình Tràng Vĩ, đình Đông Thịnh và đình Cẩm Hải.
Sáng 29/7 (tức ngày 16/6 âm lịch), trong khuôn khổ Lễ hội Chèo bơi truyền thống Vân Đồn, nghi lễ rước Sắc thần được tổ chức trang trọng thu hút đông đảo cán bộ, nhân dân và du khách tham gia. Đây là nghi thức rước bài vị của tướng Trần Khánh Dư từ nghè về đình cổ Quan Lạn.
Theo danh sách chính thức được Hội Mỹ thuật Việt Nam công bố, triển lãm Mỹ thuật khu vực II - Đồng bằng sông Hồng lần thứ 30 tổ chức tại Quảng Ninh, đơn vị chủ nhà đã được chọn 30 tác giả với tổng cộng 44 tác phẩm để trưng bày.
Cô Tô – quần đảo tiền tiêu Đông Bắc Tổ quốc. Những năm qua, mỗi năm ước có khoảng vài trăm ngàn du khách đến tham quan. Không chỉ du khách mà có lẽ ngay cả người dân Cô Tô cũng chưa hiểu hết lịch sử tên gọi của đảo.
Các di tích quốc gia của ngành Than tại Quảng Ninh là những chứng tích tiêu biểu của lịch sử Vùng mỏ, nơi kết tinh và lan tỏa giá trị truyền thống “Kỷ luật và đồng tâm”. Không chỉ bồi đắp bản sắc văn hóa Quảng Ninh, những di sản này còn là nguồn lực văn hóa quan trọng cần được phát huy hiệu quả hơn nữa phục vụ cho nhiệm vụ phát triển Quảng Ninh hôm nay.
