Phía sau mỗi ngôi mộ chưa biết tên là một gia đình vẫn mòn mỏi đợi chờ. Phía sau mỗi thông tin còn bỏ ngỏ là một số phận chưa được gọi đúng tên. Từ khát vọng đưa những người lính trở về với tên tuổi của mình, cùng với cả nước, Quảng Ninh đã bắt đầu một hành trình đặc biệt - hành trình được viết nên bằng trách nhiệm, lòng biết ơn và mệnh lệnh từ trái tim.
Chiến tranh đã lùi xa, nhiều thân nhân liệt sĩ nay tuổi đã cao nhưng vẫn mang trong mình nỗi khắc khoải khi chưa tìm thấy người thân. Thấu hiểu niềm mong mỏi đó, tỉnh Quảng Ninh đã khẩn trương hoàn thành việc thu nhận mẫu sinh phẩm của hài cốt và thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính để phục vụ giám định ADN. Những mẫu sinh phẩm đã được thu nhận đầy đủ, khép lại giai đoạn thu thập dữ liệu ban đầu, mở ra một hành trình mới - hành trình của sự chờ đợi và hy vọng.
Sau khi hoàn tất việc khai quật, lấy mẫu sinh phẩm đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 18 nghĩa trang liệt sĩ thuộc 15 địa phương trong tỉnh, hành trình tri ân vẫn đang được tiếp nối. Mỗi phần mộ được hoàn nguyên không chỉ thể hiện trách nhiệm, sự trân trọng của các lực lượng thực hiện nhiệm vụ mà còn là lời tri ân sâu sắc, thể hiện lòng biết ơn của thế hệ hôm nay đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương, tô thắm những trang sử vẻ vang của dân tộc.
Sau 5 ngày triển khai khẩn trương, đến hết ngày 14/7, Quảng Ninh đã hoàn thành đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đợt cao điểm không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị cao của địa phương mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, lan tỏa sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", góp phần sớm xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ, đưa các anh trở về với quê hương, đoàn tụ cùng người thân.
Sau hơn 40 ngày triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đến chiều 14/7, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành việc khai quật, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN đối với 803 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, hoàn thành 100% khối lượng công việc theo kế hoạch. Kết quả này giúp tỉnh về đích trước kế hoạch; sớm hơn 120 ngày so với kế hoạch của Quân khu 3 và 330 ngày so với kế hoạch của Trung ương.
Trong 2 ngày, 13,14/7, tại Trung tâm Văn hoá Thể thao các dân tộc vùng Đông Bắc, xã Tiên Yên, UBND xã Tiên Yên phối hợp với Công an tỉnh Quảng Ninh triển khai cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin danh tính trên địa bàn các xã: Tiên Yên, Đông Ngũ, Bình Liêu, Điền Xá, Lục Hồn, Hoành Mô, Ba Chẽ, Kỳ Thượng, Hải Lạng.
Mỗi ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính vẫn là nỗi trăn trở của những người ở lại. Với quyết tâm hoàn thành Chiến dịch "500 ngày đêm", Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đang tập trung mọi nguồn lực xác định danh tính các hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, góp phần đưa các anh trở về với quê hương, gia đình.
Thời gian này, tại các địa phương trên địa bàn tỉnh, chiến dịch thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân các liệt sĩ chưa xác định được danh tính đang được triển khai khẩn trương, nghiêm túc. Các tổ công tác lưu động làm việc ngày đêm, đến tận nhà, tận giường bệnh để thu nhận mẫu sinh phẩm, góp phần đẩy nhanh quá trình xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ.
Hàng chục năm trôi qua, những ngôi mộ mang dòng chữ "Liệt sĩ chưa xác định được thông tin" vẫn luôn là nỗi day dứt khôn nguôi của người ở lại. Cả hệ thống chính trị tỉnh Quảng Ninh đang chạy đua với thời gian triển khai chiến dịch khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, với quyết tâm sớm xác định danh tính các liệt sĩ.
Nghĩa trang Liệt sĩ Việt Hưng (phường Việt Hưng) là một trong những nghĩa trang có số lượng lớn phần mộ liệt sĩ cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN trên địa bàn tỉnh. Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh phối hợp với phường Việt Hưng tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, quyết tâm hoàn thành sớm để phục vụ công tác giám định, xác định danh tính các liệt sĩ.
Khắc phục khó khăn về điều kiện thời tiết, các lực lượng chức năng vẫn đang miệt mài lật từng tấc đất, cẩn trọng thu từng mẫu ADN. Đây là nỗ lực cao độ của những người tham gia "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" trên địa bàn tỉnh với mong muốn sớm xác định được danh tính, đưa các anh hùng, liệt sĩ trở về với quê hương, với gia đình.
Mỗi phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính là nỗi mong mỏi của nhiều gia đình. Mỗi mẫu sinh phẩm được lấy thêm là thêm một hy vọng để các anh được gọi đúng tên. Việc ứng dụng công nghệ số kết nối xuyên suốt quy trình từ quản lý hồ sơ, khai quật hiện trường, lấy mẫu sinh phẩm đến giám định ADN, góp phần bảo đảm tính khoa học, độ chính xác và đẩy nhanh quá trình xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ.
Nhằm tri ân và lan tỏa giá trị của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc, đồng thời đáp ứng nguyện vọng của thân nhân các liệt sĩ, Quảng Ninh đang chỉ đạo quyết liệt các đơn vị, địa phương trên địa bàn tập trung triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", phấn đấu hoàn thành các mục tiêu của chiến dịch trước ngày 27/7.
Giữa hàng trăm phần mộ chưa xác định được danh tính, các cán bộ, chiến sĩ và lực lượng chuyên môn vẫn ngày đêm lặng lẽ khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN với tinh thần trách nhiệm cao nhất, sự tận tụy và lòng tri ân sâu sắc. Mỗi mẫu hài cốt được lấy đúng quy trình là thêm một hy vọng để các anh hùng liệt sĩ sớm được trả lại tên tuổi, trở về với quê hương, gia đình.
Giữa những hàng bia mộ lặng im, vẫn còn đó hàng nghìn ngôi mộ chưa xác định được danh tính người nằm xuống. Dòng chữ “liệt sĩ chưa xác định thông tin” trên mỗi phần mộ như một khoảng trống kéo dài suốt nhiều thập kỷ. Và hôm nay, khoảng trống ấy đang được lấp dần bằng chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, một hành trình tri ân, tìm lại tên cho những người đã hy sinh.
