Theo Bộ trưởng Lao động thương binh và xã hội Nguyễn Thị Hằng, dự án một tỷ USD giúp đào tạo và giới thiệu việc làm cho thanh niên dự kiến được thực hiện vào quý 4-2007.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị triển khai kế hoạch dạy nghề, việc làm và xuất khẩu lao động giai đoạn 2007-2010 (Bộ LĐ-TB&XH tổ chức tại Hà Nội ngày 10 và 11-5), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh:
Chính phủ sẵn sàng dành 1 tỉ USD cho việc đào tạo nghề. Thủ tướng băn khoăn khi lực lượng lao động với trên 53 triệu người nhưng chỉ có trên 20% được qua đào tạo nghề và lại có đến 10 triệu lao động không có việc làm.
Lao động VN “thua trên sân nhà”
Lao động của ta “dân trí thấp, tay nghề kém” dẫn đến năng suất, chất lượng cũng kém, không đáp ứng được nhu cầu, làm khả năng cạnh tranh quốc gia kém. Chính điều này đã làm lao động VN có nguy cơ tiếp tục “thua trên sân nhà”. Thủ tướng dẫn chứng: tại một công trình trọng điểm ở phía Nam, lao động VN làm các công việc phổ thông; còn vị trí đội trưởng, kỹ thuật do lao động nước ngoài đảm trách.
Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Nguyễn Thị Hằng thừa nhận việc dạy nghề còn nhiều yếu kém. Cơ cấu, ngành nghề đào tạo chưa sát với thị trường; chương trình, thiết bị phục vụ dạy nghề vừa thiếu vừa lạc hậu. Bà Hằng cũng cảnh báo nếu không được cải thiện thì “8 - 10 năm nữa lao động các nước, cụ thể là Thái Lan, sẽ đổ sang VN làm việc. Do vậy cần khẩn trương đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao”.
Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng cho rằng khi đã gia nhập WTO, nhu cầu về lao động, nhất là người có trình độ kỹ thuật ở các khu công nghiệp, khu chế xuất, là rất lớn. Năm nay, VN dự kiến thu hút 12 tỉ USD đầu tư nước ngoài, Chính phủ dự kiến dành 40-45% GDP cho tái đầu tư phát triển. Vì thế cần phải tăng tốc trong công tác dạy nghề, học nghề, giải quyết việc làm.
Tại hội nghị, các đại biểu đều tán thành muốn cân bằng cung - cầu lao động thì phải dạy nghề. Nhưng hiện nay ngân sách đầu tư cho phát triển nguồn nhân lực và tạo việc làm (chương trình mục tiêu quốc gia về việc làm) còn quá ít so với nhu cầu, chỉ 200 tỉ đồng/năm, đáp ứng 35-40% nhu cầu vay vốn tạo việc làm của dân. Theo giám đốc Sở LĐ-TB&XH Nghệ An, tỉnh này có 3,1 triệu dân, trong đó có 1,5 triệu lao động, nhưng mỗi năm Nhà nước chỉ cấp 2 tỉ đồng để dạy nghề nên “không thấm vào đâu”.
Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Bạch Hồng, đến nay VN vẫn chưa có hệ thống thông tin thị trường lao động, thiếu dự báo vĩ mô, dẫn đến trường đào tạo một đằng doanh nghiệp tuyển một nẻo; các vùng kinh tế trọng điểm thiếu lao động, trong khi vùng nông thôn dư thừa. Giám đốc Sở LĐ-TB&XH Nghệ An bày tỏ: “Tôi bị phê bình là không dự báo được cung cầu lao động để định hướng dạy nghề, nhưng một mình sở không thể làm được”.
Mục tiêu: 50% lao động được đào tạo
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng một trong những thách thức lớn nhất của đất nước khi gia nhập WTO là chất lượng nguồn nhân lực còn quá thấp, làm giảm khả năng cạnh tranh của VN trên nhiều lĩnh vực.
Thủ tướng nói: “Bộ LĐ-TB&XH nhanh chóng phối hợp với các bộ, ngành xây dựng và trình được đề án về đào tạo nghề với mục tiêu là đến năm 2010 có 50% lao động đã qua đào tạo. Chính phủ sẵn sàng dành hẳn 1 tỉ USD cho công tác dạy nghề, tạo việc làm cho người lao động”.
Thủ tướng chỉ rõ phải chú ý phát triển nhanh hệ thống đào tạo nghề, kể cả công lập và ngoài công lập; xây dựng mối liên kết doanh nghiệp và cơ sở dạy nghề; hỗ trợ người đi học nghề thông qua hai cách: hoặc doanh nghiệp đóng tiền trước cho lao động, sau đó ra trường lao động đi làm trả dần, hoặc Nhà nước cho lao động vay vốn; phát triển thêm các doanh nghiệp, khu chế xuất để tạo nhiều chỗ làm việc cho lao động...
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, “đề án 1 tỉ USD” (đề án tư vấn, hướng nghiệp, dạy nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên giai đoạn 2007-2010) do Trung ương Đoàn xây dựng đang từng bước hoàn thiện, lấy ý kiến. Anh Nguyễn Hoàng Hiệp, trưởng Ban thanh niên công nhân & đô thị T.Ư Đoàn, cho biết sau khi lấy ý kiến của Bộ LĐ-TB&XH, ngay tháng 6-2007 T.Ư Đoàn sẽ trình Thủ tướng xem xét, phê duyệt đề án này để nhanh chóng triển khai ngay quí 3-2007.
