Chiều qua (25/2), phiên họp thứ 6 của UB Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã thống nhất với tờ trình của Văn phòng QH về kế hoạch tổ chức hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại phiên họp thứ 7 của UBTVQH (vào tháng 3/2008).
Đây là lần đầu tiên hoạt động chất vấn giữa hai kỳ họp QH được thực hiện. Dự kiến 2 bộ trưởng và Chánh án TANDTC sẽ trả lời chất vấn trong thời gian 1 ngày.
Mỗi người trả lời chất vấn (cả hỏi thêm) trong khoảng thời gian 90 phút, trong đó 15 phút đầu dành để trả lời các câu hỏi mà đại biểu QH đã gửi trước.
Sau đó đại biểu QH có chất vấn, thành viên UBTVQH và các vị đại biểu QH tham dự phiên họp tiếp tục đặt câu hỏi liên quan (mỗi câu hỏi không quá 3 phút) để người trả lời chất vấn trả lời trực tiếp.
Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng cho rằng, chủ trương chất vấn tại phiên họp UBTVQH là đúng và cần thiết, có thể nói là bước đột phá được dư luận rất mong đợi. Vấn đề còn lại là tổ chức sao cho thật tốt.
Tuy nhiên, tại thời điểm này, UBTVQH chưa xác định cụ thể 2 bộ trưởng nào sẽ trả lời chất vấn, bởi theo Phó Chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn, hiện đã có 21 ý kiến chất vấn của 11 ĐBQH gửi đến UBTVQH, trong đó có 8 ý kiến chất vấn Chính phủ, 2 ý kiến chất vấn Thủ tướng CP, còn lại là ý kiến chất vấn các bộ, ngành: NN&PTNT, GD&ĐT, Tài chính, Y tế, Nội vụ, GTVT, Chánh án TANDTC…
| Theo tờ trình của Văn phòng QH, việc triển khai thí điểm hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại phiên họp UBTVQH nhằm mục đích: Tăng cường hoạt động giám sát của QH và các cơ quan của QH, từng bước nâng cao hiệu quả và hiệu lực giám sát nói riêng và toàn bộ hoạt động của QH. Từng bước đưa hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn trở thành sinh hoạt thường xuyên của QH và các cơ quan của QH cả giữa hai kỳ họp QH. Giảm bớt các nội dung chất vấn tại các kỳ họp QH để dành thời gian tập trung vào các vấn đề vĩ mô, đưa những vấn đề thời sự, vấn đề mới phát sinh trong thực tế và những vấn đề thuộc phạm vi các bộ, ngành vào chất vấn tại phiên họp UBTVQH. |
Tuy nhiên, vì thời gian có hạn (1 ngày) nên UBTVQH dự kiến chỉ lựa chọn những vấn đề bức xúc nhất để 2 bộ trưởng và Chánh án TANDTC trả lời.
“Từ nay đến cuối tháng 3, có thể còn nhiều ý kiến chất vấn nữa, UBTVQH phải tập hợp, phân loại và lựa chọn vấn đề chất vấn cho đích đáng để yêu cầu cụ thể người trả lời chất vấn.
Nội dung chất vấn nên tập trung vào vấn đề bức xúc nhất, thời sự nóng nhất, ví dụ như lạm phát, giá cả tăng mà cả xã hội đang quan tâm”- Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng nói.
Dự kiến, sau khi thí điểm tại phiên họp thứ 7 UBTVQH, từ phiên họp thứ 8 trở đi, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn ở UBTVQH sẽ được truyền hình và phát thanh tường thuật trực tiếp.
Vấn đề được các thành viên UBTVQH quan tâm cho ý kiến chính là việc lựa chọn các câu hỏi chất vấn có chất lượng. Trưởng ban Dân nguyện của QH Trần Thế Vượng cho rằng, phải đánh giá lại 21 ý kiến chất vấn hiện có để xem ý kiến nào thực sự là chất vấn.
“Chất vấn là phải liên quan đến trách nhiệm của người trả lời chất vấn đối với các vấn đề bức xúc, có thể dẫn đến việc bỏ phiếu tín nhiệm đối với người trả lời, chứ hỏi để biết thông tin không phải là chất vấn” - Ông Vượng nhấn mạnh.
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của QH Ksor Phước nêu rõ hơn: Lựa chọn ai trả lời và câu hỏi chất vấn phải căn cứ vào những vấn đề hết sức nóng bỏng, mang tính thời sự từ thực tiễn, câu hỏi chất vấn phải “đụng” đến trách nhiệm cụ thể của người đứng đầu bộ, ngành.
“Như vấn đề lạm phát đang nóng bỏng hiện nay chẳng hạn, cần đưa ra chất vấn ở UBTVQH, cũng là để giải tỏa tâm lý lo lắng của nhân dân”-Ông Ksor Phước nói.
Một vấn đề khác được thảo luận sôi nổi là việc UBTVQH có ra Nghị quyết sau mỗi phiên trả lời chất vấn hay không?
Qua nhiều ý kiến của thành viên UBTVQH thì Chủ tịch QH chốt lại là Luật quy định “UBTVQH ra Nghị quyết khi cần thiết” vì vậy không nên cứng nhắc cứ sau mỗi phiên trả lời chất vấn là phải ra Nghị quyết.
Trước đó, sáng 25/2, UBTVQH đã cho ý kiến vào dự thảo Luật Năng lượng nguyên tử - dự thảo Luật sẽ được đưa ra thông qua tại kỳ họp thứ 3, QH khóa XII vào tháng 5 tới.
