Trong bối cảnh khó khăn chung của sự suy giảm nền kinh tế toàn cầu nhưng năm 2008 tốc độ tăng trưởng kinh tế của Quảng Ninh vẫn đạt mục tiêu đề ra 13,02%, đã tạo nền tảng, quyết tâm lớn cho việc thực hiện kế hoạch năm 2009 - Năm nước rút hoàn thành kế hoạch 5 năm (2006-2010), năm được dự báo là vẫn còn rất nhiều khó khăn thách thức.
Càng khó càng phải quyết tâm hơn
Đây là khẳng định của đồng chí Vũ Đức Đam, Chủ tịch UBND tỉnh tại phiên họp thường kỳ tháng 11 nhằm đánh giá tình hình kinh tế - xã hội năm 2008 và bàn phương hướng thực hiện năm 2009. Nhìn lại việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2008 thấy rằng quyết tâm này hoàn toàn có căn cứ vì vào thời điểm giữa năm khi hàng loạt khó khăn do lạm phát, giá cả thị trường tăng cao, nhiều ngành sản xuất bị ngừng trệ đã có nhiều ý kiến cho rằng nên điều chỉnh lại tốc độ tăng trưởng chung của tỉnh để đảm bảo hoàn thành kế hoạch. Tuy nhiên với sự nỗ lực, cố gắng quyết tâm cao của toàn Đảng bộ, nhân dân các dân tộc trong tỉnh, của các cấp, các ngành nên kế hoạch năm 2008 vẫn đạt mục tiêu đề ra. Quyết tâm này càng cần được phát huy cao độ hơn nữa trong năm kế hoạch 2009 vì những mặt tồn tại, hạn chế còn nhiều và trở thành thách thức cho bước tiếp theo. Đó là: Tốc độ tăng trưởng kinh tế tuy cao (13,02%), nhưng giá trị tăng thêm của các ngành sản xuất trực tiếp như nông - lâm - ngư nghiệp - công nghiệp và xây dựng chưa đạt kế hoạch đề ra. Lĩnh vực công nghiệp đang có xu hướng tăng chậm lại với tốc độ tăng trưởng thấp hơn cùng kỳ năm trước. Giá trị sản xuất và giá trị tăng thêm công nghiệp (giá so sánh) dự kiến tăng tương ứng 13,5% và 14,27% (cùng kỳ năm 2007 tăng tương ứng 16,9% và 16%). Công tác quy hoạch, quản lý theo quy hoạch tuy đã có chuyển biến nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, nhất là tính đồng bộ, thống nhất, khả thi của các quy hoạch. Tiến độ đầu tư xây dựng cơ bản và giải phóng mặt bằng của một số dự án lớn còn chậm; khối lượng thực hiện và giải ngân vốn đầu tư phát triển thuộc nguồn ngân sách nhà nước đều chậm so với tiến độ đề ra. Đời sống nhân dân, nhất là người có thu nhập thấp, người ở vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc và vùng bị thiên tai gặp nhiều khó khăn. Vấn đề ô nhiễm môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm đang là mối quan tâm, lo lắng của nhân dân...
Theo đánh giá của các chuyên gia cho đến thời điểm hiện nay, chưa có tổ chức nào có thể đưa ra một cái nhìn toàn diện và chính xác nhất về quy mô cũng như ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Bởi cuộc khủng hoảng hiện nay đang diễn ra trong bối cảnh hết sức phức tạp, những bất ổn về chính trị, mâu thuẫn tôn giáo đang gia tăng trên thế giới. Mặc dù sự cộng hưởng tác động của hai nhóm yếu tố trong và ngoài nước chắc chắn sẽ tạo ra nhiều rủi ro và gây hiệu ứng tiêu cực mạnh đến nền kinh tế nước ta, nhưng tác động mạnh đến mức nào, lĩnh vực nào chịu đến đâu rất khó lường hết được. Trước mắt cuộc khủng hoảng sẽ khiến thương mại giảm sút do nhu cầu tiêu dùng giảm, dẫn đến việc xuất nhập khẩu tất yếu sẽ giảm, tín dụng ngân hàng giảm xuống do lo ngại rủi ro, trong khi đó ngân hàng vẫn dư thừa tiền và phải chịu chi phí cho các khoản tiền tồn đọng này. Ngành du lịch cũng chịu ảnh hưởng, do thu nhập của người dân giảm và chính sách thu hẹp chi tiêu. Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, chịu ảnh hưởng trước tiên là công nghiệp ô tô, sau đến là sắt, thép xây dựng... Xuất khẩu cũng sẽ giảm vì thị trường thế giới thu hẹp, sức mua của thế giới suy giảm. Giải ngân FDI sẽ rất ít và kinh tế khó khăn. Nằm trong vòng xoáy chung đó, Quảng Ninh còn gặp khó khăn liên quan tới những vấn đề mà tỉnh không hoàn toàn chủ động được như việc triển khai và đưa một số dự án lớn vào sản xuất (điện, xi măng, cơ khí...) khả năng phải kéo dài tiến độ; sản xuất kinh doanh than theo dự báo gặp nhiều khó khăn. Vì vậy để đạt được tốc độ tăng trưởng GDP từ 10-11% năm 2009 càng đòi hỏi quyết tâm hơn nữa của cả tỉnh.
Không chủ quan, không bi quan Đúng là khó khăn nhiều và đang đặt ra thách thức cho năm kế hoạch 2009 và việc hoàn thành chỉ tiêu 5 năm (2006-2010) nhưng tỉnh ta cũng có những thuận lợi cơ bản, đó là: Nhiều đổi mới quan trọng trong tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh. Sự ổn định chính trị - xã hội và những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư của tỉnh tiếp tục tạo niềm tin cho các nhà đầu tư đẩy mạnh đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh; kinh tế tăng trưởng khá cao là điều kiện thuận lợi để huy động mọi nguồn lực cho sự phát triển nhanh và bền vững. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội mặc dù còn khó khăn nhưng đang có sự cải thiện tích cực, nhất là hệ thống giao thông (đường bộ, đường sắt, cảng biển...). Năng lực sản xuất của các ngành kinh tế được nâng lên khi bước vào kế hoạch 2009; cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động đang chuyển dịch đúng hướng; chất lượng tăng trưởng được coi trọng. Một số dự án trọng điểm về nhiệt điện, xi măng, giao thông, thuỷ lợi... đang được quan tâm hoàn thành và dự kiến đi vào sản xuất sẽ tạo ra năng lực sản xuất mới cho kinh tế của tỉnh phát triển. Kỳ họp HĐND tỉnh tháng 12-2008 đã xác định: Năm 2009, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hợp lý, bền vững; chủ động tạo điều kiện và kích thích phát triển sản xuất, ngăn ngừa sự suy giảm kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội. Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Đẩy mạnh phát triển sản xuất trong các ngành, lĩnh vực; chủ động hội nhập kinh tế quốc tế hiệu quả. Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Giải quyết tốt các vấn đề xã hội; nâng cao mức sống của nhân dân và bảo vệ môi trường sinh thái. Đẩy mạnh cải cách hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền các cấp. Giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự, kỷ cương và an toàn xã hội; tạo điều kiện thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2006-2010). Nhiều chuyên gia vẫn lạc quan cho rằng tình hình kinh tế thế giới và trong nước hiện nay cũng có thể đưa lại những cơ hội lớn cho các quốc gia, địa phương, doanh nghiệp biết tận dụng nó. Vấn đề là, chúng ta phải làm thế nào để tận dụng được cơ hội từ cuộc khủng hoảng này? Vì vậy cùng với việc thực hiện tốt các nhóm giải pháp đã đưa ra, từng ngành, từng lĩnh vực phải có những giải pháp riêng, chủ động đối phó với tình hình còn nhiều diễn biến phức tạp. Riêng đối với lĩnh vực công nghiệp cần thúc đẩy phát triển công nghiệp với tốc độ cao đi đôi với nâng cao chất lượng sản phẩm, hiệu quả sản xuất công nghiệp, tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp, phát triển nhanh các ngành công nghiệp có lợi thế như: nhiệt điện, xi măng, cơ khí, đóng tàu... khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến khoáng sản, sản xuất hàng xuất khẩu, công nghiệp phụ trợ, công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản tại các vùng nông thôn, miền núi... Rà soát các quy hoạch ngành công nghiệp theo hướng mở để thu hút các nhà đầu tư tham gia và các dự án công nghiệp lớn. Tạo điều kiện thuận lợi về hạ tầng, giải phóng mặt bằng để các dự án trọng điểm công nghiệp hoàn thành theo đúng tiến độ đề ra. Khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến khoáng sản, sản xuất hàng xuất khẩu, công nghiệp phụ trợ, công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản tại các vùng nông thôn, miền núi... Tập trung phát triển các khu, cụm công nghiệp theo quy hoạch, ưu tiên các doanh nghiệp đầu tư sản xuất kinh doanh vào các khu, cụm công nghiệp, chú trọng phát triển tiểu thủ công nghiệp và làng nghề. Ưu tiên các doanh nghiệp đầu tư sản xuất kinh doanh vào các khu, cụm công nghiệp. Tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết TƯ7 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Không quá bi quan về những khó khăn thách thức của năm 2009, vấn đề là phải lường hết mọi khả năng, có cách đối phó tình hình tích cực hơn, thích ứng với “cơn bão” lạm phát và giảm phát, cái gì tỉnh chủ động được phải quyết triệt để thực hiện và phấn đấu đạt ở mức cao nhất, tạo đà thắng lợi cho năm nước rút hoàn thành kế hoạch 5 năm (2006-2010). Chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu năm 2009 * Tốc độ tăng trưởng kinh tế 10-11%. (Nguồn: Nghị quyết HĐND tỉnh khóa XI - kỳ họp thứ 14)
Nhà máy Xi măng Thăng Long (Hoành Bồ) sau khi khánh thành, đi vào sản xuất (18-12-2008) sẽ góp phần tạo bước đột phá cho thị trường xi măng, góp phần tăng tỷ trọng ngành công nghiệp của tỉnh trong năm 2009.
* Giá trị tăng thêm ngành Công nghiệp và Xây dựng 10,01%.
* Giá trị tăng thêm ngành Nông - Lâm - Ngư nghiệp 2,8%.
* Giá trị tăng thêm các ngành Dịch vụ 12,45%.
* Tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 15%.
* Tổng vốn đầu tư xã hội tăng 15%.
* Tổng thu ngân sách Nhà nước 13.859 tỷ đồng.
* Tạo việc làm mới cho 26.000 lao động.
* Giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống 4,5-4,7%.
