(Tiến sĩ Trần Văn Lâm, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Huyện uỷ Hải Hà, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
Qua hai năm rưỡi triển khai xây dựng NTM, tuy gặp nhiều khó khăn nhưng được sự quan tâm chỉ đạo và đầu tư của tỉnh và quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong huyện, đặc biệt là sự chủ động vào cuộc của nhân dân nên huyện Hải Hà đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Đây là tiền đề để Hải Hà thực hiện tốt mục tiêu đến năm 2015 trở thành huyện NTM.
- Đề nghị đồng chí cho biết quá trình xây dựng NTM, huyện Hải Hà đã gặp những thuận lợi, khó khăn gì?
+ Chúng tôi cho rằng thuận lợi lớn nhất là được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư của tỉnh; sự hỗ trợ của các sở, ngành, đoàn thể và các doanh nghiệp, vì đây là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước. Thuận lợi nữa là do làm tốt công tác tuyên truyền ngay từ đầu nên cả hệ thống chính trị và người dân đã vào cuộc rất tích cực. Huyện Hải Hà có nhiều lợi thế bởi có biển, có rừng, có biên giới và cửa khẩu, nên đây là điều kiện thuận lợi cho phát triển KT-XH, xây dựng NTM.
Thế nhưng, Hải Hà cũng gặp không ít khó khăn. Vì là huyện thuần nông nên thu nhập của bà con rất thấp; hạ tầng KT-XH rất kém. Bước vào xây dựng NTM, toàn huyện mới kiên cố hoá được chưa đầy 5% trong tổng số 648km đường nông thôn; trong 332km kênh mương, mới chỉ kiên cố hoá được kênh cấp 1, cấp 2, còn với kênh cấp 3 thì hầu như chưa đáng kể; mới chỉ có 44 trong tổng số 118 thôn có nhà văn hoá đảm bảo; mới chuẩn hoá được 1 trong tổng số 51 trường học; mới có 6 trong tổng số 16 trạm y tế xã đạt chuẩn… Nguồn lực của huyện có hạn do số thu ngân sách trên địa bàn rất hạn chế, kinh tế chậm phát triển, kết cấu hạ tầng thì thấp kém, đòi hỏi sự đầu tư rất lớn. Trước khi tiến hành, huyện lập Đề án với nhu cầu vốn từ ngân sách lên tới trên 3.000 tỷ đồng. Trong khi đó, số thu của huyện chỉ đáp ứng được 8 đến 10% chi thường xuyên. Khó khăn nữa là nhận thức, sức ỳ của người dân những ngày đầu. Do xa trung tâm, nên Hải Hà khó thu hút đầu tư, trong khi đó trên địa bàn huyện hầu như không có doanh nghiệp…
- Huyện đã có giải pháp gì để khắc phục và những kết quả Hải Hà đạt được sau gần 3 năm thực hiện cuộc vận động này là gì?
+ Huyện uỷ Hải Hà đã sớm ban hành Nghị quyết số 02 về xây dựng NTM (ban hành trước Nghị quyết số 01 của Tỉnh uỷ và có lẽ là cấp uỷ đầu tiên trong tỉnh ban hành nghị quyết này). Huyện đã chủ động xây dựng chương trình, đề án và lập quy hoạch để triển khai. Ban chỉ đạo xây dựng NTM huyện và cấp xã có sự phân công, phân nhiệm cụ thể; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động. Chính vì vậy, sau gần 3 năm triển khai, Hải Hà đã bước đầu đạt được nhiều kết quả quan trọng. Mỗi năm, bình quân chúng tôi tăng thêm được 3,3 tiêu chí/xã. Tuy hầu như không có doanh nghiệp trên địa bàn nhưng do tích cực vận động nhân dân hiến công, hiến đất, góp của; vận động doanh nghiệp ở các địa phương khác nên huyện đã hoàn thành nhiều chỉ tiêu đề ra. 6 tháng đầu năm 2013, ngoài 1.500 tấn xi măng tỉnh phân cho, huyện đã huy động được thêm 4.500 tấn xi măng để hỗ trợ nhân dân bê tông hoá đường thôn, gỡ được khâu khó nhất là hạ tầng giao thông, tạo niềm tin lớn trong nhân dân. Chỉ trong 6 tháng qua, chúng tôi đã bê tông hoá được thêm 21km đường thôn. Cái được nữa là thu nhập trên một đơn vị diện tích, thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể. Khi tôi ra Hải Hà công tác năm 2006, bình quân thu nhập người dân mỗi năm chỉ đạt 7 triệu đồng, nay tăng lên 17 triệu đồng, phấn đấu đến 2015 đạt 25 triệu đồng. Kết quả nữa là Hải Hà bước đầu hình thành được các mô hình sản xuất lớn như cánh đồng chè với diện tích 982,4ha, 128ha mía tím, trên 80ha mía nguyên liệu… Một số doanh nghiệp đã đầu tư các mô hình về chăn nuôi ở Quảng Thành, rau ở Quảng Minh, các khu nuôi trồng thuỷ sản ở ven biển. Do chuyển đổi sang trồng lúa lai nên huyện đã nâng năng suất lúa từ 40 lên 46 tạ/ha; ngô lai đạt 97% diện tích…
- Vậy đâu là những bài học kinh nghiệm của huyện, thưa đồng chí?
+ Tôi cho rằng quan trọng nhất là phải tạo được sự đồng thuận. Muốn vậy, phải làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để làm thay đổi nhận thức, hành động của nông dân và cán bộ. Thứ hai là ngay từ đầu phải thực hiện công khai, minh bạch để tạo niềm tin trong nhân dân. Thứ ba là phải chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo triển khai, đặc biệt là việc tiếp cận với các doanh nghiệp để có thêm nguồn lực đầu tư. Thứ tư là phải cố gắng vươn lên bằng nội lực, phát triển sản xuất, tăng thu nhập để người dân có điều kiện góp của, góp công trong chương trình. Thứ năm là phải có sự phân công, phân nhiệm cụ thể; tăng cường kiểm tra, giám sát và đối thoại với nhân dân.
- Mục tiêu và trọng tâm chỉ đạo của huyện giai đoạn tới là gì?
+ Năm 2013, chúng tôi phấn đấu hoàn thành xây dựng NTM ở 2 xã đầu tiên là Phú Hải và Quảng Trung. Hiện nay Phú Hải đã đạt 14/19 tiêu chí, Quảng Trung đạt 12/19 tiêu chí. Huyện đang tập trung chỉ đạo và nguồn lực cho 2 xã này. Trong các năm 2014 và 2015, mỗi năm Hải Hà phấn đấu có thêm 5 xã về đích và khi đó Hải Hà cơ bản hoàn thành chương trình xây dựng NTM.
Để đạt được mục tiêu này, trong khi đầu tư từ ngân sách rất hạn chế, huyện đã đề ra các giải pháp cụ thể: Cả hệ thống chính trị tiếp tục vào cuộc để tổ chức cho nhân dân phát triển sản xuất; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động tạo sự đồng thuận, thống nhất trong chỉ đạo, triển khai thực hiện; phân công, phân nhiệm rõ ràng để theo dõi, rà soát, chỉ đạo thực hiện; tạo cơ chế hỗ trợ nguồn lực từ đất và sự ủng hộ của các doanh nghiệp; phát huy nội lực nhân dân; tăng cường thu hút đầu tư để phát triển sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Ngọc Hà
