90% động vật ăn cỏ sống ở vùng cao đều bị nhiễm sán lá gan... Thạc sĩ Nguyễn Thị Giang Thanh, Phòng Ký sinh trùng-Viện Thú Y Quốc Gia cho biết. * Sán lá gan đã lan ra 45 tỉnh, thành* Sán lá gan lớn: Sống ký sinh trong người từ 9-13 năm
Nghiên cứu quá trình phát triển sán lá gan trong phòng thí nghiệm.
Sán lá gan là ký sinh trùng sống ký sinh ở các động vật ăn cỏ như trâu, bò, cừu, dê...
Có hai loại sán lá gan: Sán lá gan lớn và sán lá gan nhỏ.
Sán lá gan lớn do ấu trùng Fasciola gigantica phát triển thành. Trước năm 2000, ở Việt Nam chưa có công bố nào nghiên cứu về sán lá gan trên người.
Những con sán lá gan này thường ký sinh ở gan và đường mật của những động vật ăn cỏ.
Bất cứ một loại ký sinh trùng nào đều trải qua một vòng đời, vòng đời của sán lá gan khá là phức tạp. Sán lá gan phải qua vật chủ trung gian là ốc, do trứng sán thải qua phân trâu bò, khi gặp môi trường nước nó nở ra ấu trùng, ấu trùng sẽ đi vào vật chủ trung gian là ốc ở vùng nước ngọt, ở trong ốc ấu trùng phát triển thành một trạng thái nữa.
Từ ốc lại sinh ra trạng thái thứ hai là Fasciola gigantica , chúng sẽ bám vào các cây rau thủy sinh sống ở dưới nước như rau ngổ, rau cải xoong, rau muống và rau cần... Những loại rau này, nếu rửa không sạch thì người ăn phải sẽ bị nhiễm. Sán lá gan được ngâm trong chất bảo quản để nghiên cứu ở Viện Thú y Quốc gia (Ảnh: Ng.Huyền) Cần chú ý rằng, loại ốc trung gian nói ở đây là là loại ốc nhỏ có tên khoa học Lymnaea swinholi và Lymmaea viridis nhỏ xíu trên đồng ruộng, chứ không phải là những loại ốc chúng ta thường ăn. Hơn nữa, những con ốc trung gian này chỉ là một vật trung gian để sán lá gan hoàn thiện nốt vòng đời của nó. Nếu chúng ta ăn phải ốc này cũng không hề bị nhiễm. Khi những con ấu trùng này hoàn thiện trong con ốc xong, nó sẽ tự giải thóat ra khỏi con ốc và bám vào cây thủy sinh thì nó mới phát triển được thành con sán trưởng thành. Sán lá gan lớn chết ở nhiệt độ 60-70 độ C nhưng nếu chúng ta ăn rau sống, hoặc ăn lẩu tái, trần tái chưa đủ nhiệt độ 40-50 độ C thì sán lá gan vẫn sống được. Đối với người, theo tài liệu công bố của các bác sĩ thì bệnh nhân nhiễm sán lá gan hay bị đau ở hạ sườn bên phải, thường hay sút cân, hơi sốt, kiểm tra máu bạch cầu ái toan cao, chụp CT, X-Quang thì thấy gan có một số vùng bị áp se. Khi người bị nhiễm ấu trùng sán lá gan vào bộ phận tiêu hóa, ấu trùng đó sẽ theo máu di hành đến gan và cư trú ở đó. Nhưng đối với một số trường hợp, ấu trùng theo đường máu nhưng đi không đúng đường để có thể đến cư trú ở các cơ quan khác như phổi, dưới da thì chúng vẫn phát triển được thành sán lá gan. Ngoài ra, nó còn có thể đục khỏi cơ thể người để chui ra ngoài như nhiều trường hợp bệnh nhân nhiễm sán lá gan đã được Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Trung ương phát hiện và ghi nhận trong thời gian qua. Thức ăn của sán lá gan là máu và hấp thu chất dinh dưỡng của máu. Đối với con người khó tìm thấy trứng trong phân bởi vì nó cư trú ở thùy gan. Chỉ có từ 2-10% bệnh nhân là có thể tìm thấy dấu vết sán lá gan qua phân. Còn đối với trâu bò sán lá gan cư trú ở đường ống mật gan trâu bò. Đối với động vật bị nhiễm sán lá gan thì có thể tìm thấy dấu vết của chúng qua phân. Động vật nhai lại (trâu, bò, cừu...) bị nhiễm sán lá gan là mãn tính. Khi bị nhiễm, chúng ít khi có triệu chứng sốt mà biểu hiện chủ yếu là sút cân, gầy yếu. Thông thường, động vật mắc bệnh này thường kéo theo các vi khuẩn yếm khí đi theo con đường mà sán đục khoét trong cơ thể, gây yếm khí trong gan và làm chết trâu bò. Do các loài động vật trên thường ăn cỏ ngoài đồng, uống nước ao hồ nên tỷ lệ mắc sán lá gan rất cao. Theo con số điều tra của Viện Thú y Quốc gia, qua phương pháp tìm trứng trong phân, trên các vùng núi cao, tỷ lệ động vật ăn cỏ bị nhiễm sán lá gan chiếm đến hơn 90%. Điều đó có nghĩa là cứ 10 con thì hết 9 con được tìm thấy trứng sán trong phân (nhiễm sán lá gan). Để phòng tránh sán lá gan, cần rửa sạch các loại rau thủy sinh (rau trồng trong nước), ăn chín, uống sôi. Đối với trâu, bò, cừu... hàng năm cần phải cho tẩy giun sán. Cần vệ sinh sạch sẽ phân của những loài động vật này trước khi làm phân bón lót bằng cách mang ủ trước khi bón trực tiếp cho đồng ruộng và rau màu nhằm tránh ấu trùng Fasciola gigantica bám vào rau và nước uống sinh hoạt. 
