Trung tuần tháng 10, chúng tôi trở lại dự án đầu tư kinh doanh hạ tầng khu dân cư đô thị Bãi Muối (TP Hạ Long) do Công ty Xây dựng công trình 547 thuộc Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 5 (Cenco 5) làm chủ đầu tư. Trước đó, Báo Quảng Ninh đã có bài phản ánh tình trạng người dân cản trở việc thi công dự án. Để giải quyết việc này, UBND TP Hạ Long cùng các ngành chức năng đã có cuộc họp với chủ đầu tư bàn giải pháp tháo gỡ. Mặc dù vậy, đến nay, tình hình vẫn chưa có sự chuyển biến tích cực.
Khu đất dự án xây dựng khu đô thị Bãi Muối (phường Cao Thắng, TP Hạ Long) Một số người dân khu 7, phường Cao Thắng, có liên quan đến dự án vẫn kiên quyết không đồng tình với các phương án đền bù giải phóng mặt bằng. Ngày 16-10-2009, chúng tôi có mặt tại địa điểm thi công của dự án thì thấy người dân vẫn tiếp tục thay phiên nhau “cắm trại”, lập rào chắn ngăn cản không cho các phương tiện vào thi công. Thêm vào đó, còn có hộ dân đào hố với mục đích trồng cây ngay chính trên phần đất này. Họ cũng ngầm minh chứng quyền “bất khả xâm phạm” phần đất của mình khi các cơ quan chức năng và chủ đầu tư dự án chưa thực sự đảm bảo quyền lợi theo yêu cầu. Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Văn Lân, Phó Giám đốc Công ty Xây dựng công trình 547 bức xúc: Chẳng lẽ chúng tôi lại kiện ra toà án kinh tế? Bởi lẽ về cơ bản các phương án bồi thường đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 1881 ngày 16-6-2008 và được Tổng cục Quản lý đất đai thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế tại địa phương. Còn chính quyền địa phương thì đã bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư trên cơ sở các phương án bồi thường đã được người dân nhận tiền và cam kết sẽ bàn giao toàn bộ mặt bằng cho đơn vị thi công khi nhận đủ số tiền bồi thường và hỗ trợ theo quy định... Dự án đầu tư xây dựng - kinh doanh hạ tầng khu dân cư đô thị Bãi Muối được UBND tỉnh phê duyệt theo Quyết định 2278 ngày 3-7-2007. Địa điểm triển khai dự án thuộc địa bàn 2 phường Cao Thắng và Hà Lầm với diện tích đất sử dụng là 214.443m2 trong đó chủ yếu là diện tích đất thuộc các nhóm đất nông nghiệp, phi nông nghiệp và chưa sử dụng do một số hộ dân, HTX rau Chiến Thắng (phường Cao Thắng) đang quản lý. Giai đoạn 1, dự án được giao 112.170,4m2 đất tại phường Cao Thắng trong đó có khoảng trên 90.000m2 đất là đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư do HTX rau Chiến Thắng quản lý. Và số diện tích nói trên đã được 126 hộ gia đình, cá nhân phường Cao Thắng là xã viên nhận thầu. Theo đó, trên 100 phương án bồi thường GPMB đã được lập với tổng giá trị vào khoảng 28,3 tỷ đồng. Đến nay, hầu hết các hộ dân đã nhận tiền bồi thường và hỗ trợ đợt 1; các đợt bổ sung tiếp theo cũng đã có 40 hộ nhận, hiện còn 80 hộ chưa nhận tiền bồi thường. Các thiết bị máy móc được đơn vị thi công huy động để thực hiện dự án từ nhiều tháng nay nhưng không thể hoạt động do một số người dân ngăn cản Vậy tại sao nhiều hộ dân thuộc diện GPMB dự án đầu tư xây dựng kinh doanh hạ tầng khu dân cư đô thị Bãi Muối lại có phản ứng quyết liệt và cố tình gây cản trở đơn vị thi công? Nguyên nhân chủ yếu là do không có sự thống nhất trong phương pháp tính toán bồi thường và hỗ trợ giữa người dân với cơ quan chức năng và chủ đầu tư. Cụ thể, người dân đã không đồng tình phương pháp tính bình quân gia quyền trên cơ sở chia toàn bộ diện tích nói trên thành 7-8 thửa, vùng. Đồng thời họ cho rằng Ban Bồi thường đã xác định một số điểm liền kề không khách quan. Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Hoàng Hải, Trưởng Ban GPMB TP Hạ Long khẳng định: “Tất cả các phương án bồi thường được xây dựng đối với dự án này hoàn toàn hợp lý và đúng pháp luật. Trong mỗi phương án được lập, chúng tôi đều cân nhắc rất kỹ quyền lợi chính đáng của người dân. Mặc dù đã được tuyên truyền và giải thích rất nhiều nhưng đến nay nhiều hộ dân vẫn cố tình làm ngơ đồng thời đưa ra một số đề nghị và yêu cầu tính toán theo phương pháp riêng của mình. Chúng tôi cũng đã quan tâm tới nguyện vọng của dân nhưng đó là những nguyện vọng không chính đáng và không có cơ sở để thực hiện”. Như vậy, chính quyền địa phương kiên quyết giữ quan điểm của mình đối với các phương án bồi thường nói trên. Chủ đầu tư thì gần như phó mặc mọi chuyện và chỉ biết tiếp nhận mặt bằng sạch từ chính quyền địa phương. Thế nhưng đối với người dân “tấc đất là tấc vàng” và điều quan trọng hơn cả diện tích đất đó chính là những tư liệu sản xuất để làm ra của cải duy trì cuộc sống của họ từ nhiều năm nay nên một mặt ra sức khiếu nại lên các cấp có thẩm quyền, một mặt gây cản trở không cho đơn vị thi công thực hiện dự án. Sự việc dường như đang rơi vào tình trạng ngõ cụt và sẽ còn nhiều phức tạp hơn nếu chủ đầu tư không tích cực vào cuộc. Và các cơ quan chức năng không sớm vào cuộc tích cực hơn thì chắc chắn rằng việc triển khai dự án khó có sự cải thiện. Việc cần làm ngay trong lúc này là các bên gồm: Chính quyền địa phương - nhà đầu tư - người dân phải cùng bàn bạc nhằm tìm tiếng nói chung. Nói cách khác, mọi việc sẽ dễ dàng hơn khi chính quyền địa phương linh hoạt hơn trong cách giải quyết, người dân cũng cần nâng cao ý thức chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật của nhà nước; đề cao lợi ích chung; đồng thời, chủ đầu tư phải sát cánh tích cực vào cuộc cùng với chính quyền địa phương.
