Anh Cù Văn Dũng là công nhân của tổ sửa chữa vận hành Công ty TNHH MTV Nước khoáng và Thương mại dịch vụ Quảng Ninh. Là lao động trực tiếp có am hiểu về nghiệp vụ, nhiệt tình và gương mẫu, nên anh được tổ sản xuất bầu làm ATVSV.
Sản xuất than là một trong những lĩnh vực thường xuyên quan tâm đến đội ngũ an toàn vệ sinh viên. (Ảnh chụp tại cửa lò +50, Xí nghiệp Than Hà Ráng).
Ảnh: Hữu Việt
Từ chuyện ngày thường
Công việc hàng ngày của anh, bên cạnh vận hành và sửa chữa các thiết bị triết nước chanh muối vào chai; anh còn phải quan sát, nhắc nhở, đôn đốc các đồng nghiệp thực hiện nghiêm các quy định về trang phục bảo hộ lao động, kiểm tra máy móc đảm bảo an toàn trước khi vận hành, vệ sinh nơi làm việc… Khi phát hiện máy móc có biểu hiện bất thường không đảm bảo an toàn cho người lao động (NLĐ) phải trực tiếp đề xuất với tổ trưởng, người có trách nhiệm quyết định dừng sản xuất để sửa chữa, thay thế. Anh chia sẻ: “Làm công việc của một ATVSV tôi thấy đó là vinh dự, trách nhiệm, nhưng thật sự gò bó về thời gian. Lúc nào cũng trong trạng thái cảnh giác cao độ. Nói vui như anh em, những người làm ATVSV nhìn đâu cũng thấy mất an toàn”.
Theo các văn bản của pháp luật, mạng lưới ATVSV là hình thức hoạt động về bảo hộ lao động của NLĐ được thành lập theo thoả thuận giữa người sử dụng lao động và Ban chấp hành công đoàn, nội dung hoạt động phù hợp với luật pháp, bảo đảm quyền của người lao động và lợi ích của người sử dụng lao động. ATVSV là những người lao động trực tiếp có am hiểu về nghiệp vụ, có nhiệt tình và gương mẫu về bảo hộ lao động, được tổ sản xuất bầu ra. Mỗi tổ sản xuất phải bố trí ít nhất một ATVSV; đối với các công việc phân tán theo nhóm, thì nhất thiết mỗi nhóm phải có một ATVSV. Để đảm bảo tính khách quan trong hoạt động, ATVSV không được là tổ trưởng. Vì “gánh” một trọng trách đối với cả đồng nghiệp và doanh nghiệp, mà chủ yếu là trách nhiệm đối với sự an toàn của mọi người, trước mỗi ca sản xuất, ATVSV phải quan sát tình trạng an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) của máy, thiết bị, điện, mặt bằng sản xuất, phương tiện phòng cháy chữa cháy, phương tiện cấp cứu sự cố… Tất nhiên, nếu phát hiện yếu tố hoặc nguy cơ gây tai nạn lao động thì ATVSV phải báo cáo tổ trưởng. Theo lời kể của một số ATVSV, với trọng trách như vậy, nên quá trình làm việc của họ đã gặp không ít câu chuyện cười ra nước mắt, đôi khi họ bị chính những người đồng nghiệp “dị ứng” vì “nói quá nhiều” hoặc bị coi là đối tượng gây khó khăn, cản trở sản xuất, chỉ vì họ kiến nghị với tổ trưởng về hiện tượng thiếu ATVS của thiết bị làm việc. Câu chuyện ở Công ty may là một điển hình. Trước ca sản xuất, phát hiện cây lấy chỉ của chiếc máy may bị lệch, chị Thuỷ - ATVSV đã báo cáo tổ trưởng và kiến nghị kiểm tra thay mới. Người tổ trưởng cho rằng sẽ mất thời gian, chậm tiến độ giao hàng nếu như thực hiện thay cây lấy chỉ. May mắn, hôm đó không xảy ra sự cố, nhưng chị Thuỷ đã được nhắc nhở không nên đưa ra đề xuất làm ảnh hưởng tới quá trình sản xuất của tổ. Chị tâm sự: “Mục đích cao nhất của người làm công tác ATVSV là phòng tránh các nguy cơ gây ra tai nạn lao động, nhưng không phải ai cũng hiểu”.
Đến chuyện của hội thi Theo đánh giá của LĐLĐ tỉnh, tình hình tai nạn lao động, kể cả tai nạn lao động nghiêm trọng xảy ra trong các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh thời gian qua còn tương đối nhiều. Nguyên nhân là do các đơn vị chưa thực hiện đầy đủ pháp luật về bảo hộ lao động (BHLĐ); thiếu sự quan tâm chỉ đạo, kiểm tra sát sao về ATVSLĐ, phòng chống cháy nổ (PCCN). Bên cạnh đó, công tác huấn luyện, tuyên truyền, giáo dục, phổ biến, hướng dẫn về pháp luật BHLĐ và những biện pháp cụ thể cho NLĐ chưa được tiến hành thường xuyên. Ý thức điều đó, LĐLĐ tỉnh đã chỉ đạo các tổ chức công đoàn tiến hành tổ chức hội thi ATVSV từ cấp cơ sở đến cấp huyện, thị xã, thành phố, công đoàn ngành và cấp tỉnh. Hội thi ATVSV cấp tỉnh được tổ chức định kỳ 3 năm/lần, nhằm nâng cao trình độ, nghiệp vụ hoạt động của mạng lưới ATVSV, đội ngũ cán bộ làm công tác BHLĐ. Đây sẽ là lực lượng nòng cốt đẩy mạnh phong trào “Xanh - sạch - đẹp, đảm bảo ATVSLĐ, PCCN”; xây dựng phong cách văn hoá an toàn nơi làm việc. Hội thi còn là đợt tuyên truyền sâu rộng về công tác ATVSLĐ, PCCN cho người sử dụng lao động và NLĐ. Thực hiện chỉ đạo của LĐLĐ tỉnh, LĐLĐ các huyện, thị xã, thành phố, công đoàn ngành trên địa bàn tỉnh đã tổ chức hội thi ATVSV giỏi từ cấp cơ sở. Nhờ đó, đã tạo ra những tác động tích cực đến công tác BHLĐ trong các đơn vị, doanh nghiệp. Các cấp công đoàn trong tỉnh đã phối hợp với chuyên môn đồng cấp căn cứ vào tình hình phát triển sản xuất, đặc điểm của doanh nghiệp để kiện toàn bộ máy làm công tác BHLĐ nói chung và mạng lưới ATVSV nói riêng. Đến nay toàn tỉnh có 12.265 ATVSV, tăng 2.432 ATVSV so với năm 2007. Điển hình như LĐLĐ TP Hạ Long hiện đang quản lý 256 công đoàn cơ sở, trong đó 161 công đoàn cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc các loại hình doanh nghiệp. Các công đoàn cơ sở của thành phố đã chủ động phối hợp với người sử dụng lao động thành lập hội đồng BHLĐ, tổ chức và duy trì hoạt động của mạng lưới ATVSV. Hiện trong 161 công đoàn cơ sở doanh nghiệp đã có trên 50 đơn vị thành lập được hội đồng BHLĐ; các đơn vị khác có số lao động ít đã bố trí được cán bộ phụ trách công tác an toàn; trên 70 đơn vị có mạng lưới ATVSV hoạt động thường xuyên, hiệu quả. Như công đoàn ngành Công thương luôn coi công tác ATVSLĐ, PCCN là nhiệm vụ trọng tâm trong việc phối hợp với chuyên môn và người sử dụng lao động thực hiện công tác BHLĐ. Toàn ngành đã thành lập được 12 ban an toàn BHLĐ; 128 ATVSV được tập huấn phương pháp và kỹ năng hoạt động về BHLĐ. Đây đã trở thành những tuyên truyền viên tích cực về công tác BHLĐ… Tham gia hội thi ATVS cấp tỉnh năm nay có 8 đội thi đến từ LĐLĐ TP Hạ Long, Đông Triều, Uông Bí, Cẩm Phả, Hoành Bồ và công đoàn các ngành Xây dựng, Giao thông - Vận tải, Công thương. Qua mỗi tiểu phẩm, câu chuyện kể các đội thi đã cho người xem một cái nhìn toàn diện để hiểu hơn công việc của các ATVSV. Họ hầu hết là công nhân lao động trực tiếp sản xuất, kiêm nhiệm làm ATV, nên vừa phải thực hiện công việc của mình khi tổ trưởng sản xuất phân công, vừa phải làm tròn trách nhiệm của ATVSV. Nếu phát hiện ra vi phạm, sai sót trong quá trình sản xuất thì ảnh hưởng đến năng suất, thành tích chung của tập thể, ảnh hưởng đến thu nhập của mỗi thành viên. Nguyên nhân này là một sức ép đối với các ATVSV. Mạng lưới ATVSV hiện làm việc bằng sự tự nguyện. Chính sự tích cực này đã góp phần giúp doanh nghiệp thực hiện tốt kỷ luật lao động, đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh công nghiệp và giảm thiểu những nguy cơ mất an toàn lao động. Các CĐCS làm tốt những công việc này là bảo đảm quyền lợi cho CNLĐ, bảo đảm cho sự phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Phần thi thực hành của đội LĐLĐ TP Hạ Long tại Hội thi ATVSV giỏi cấp tỉnh năm 2011.
