Iran đang làm bẽ mặt người Anh khi nắm trong tay đến 15 tù binh. Dường như giờ đây chính người Iran giữ quyền ra điều kiện giao dịch.
Nữ thủy thủ Anh Faye Turney trong đoạn băng phát trên truyền hình Iran - Ảnh: Reuters
Hôm qua, Iran tỏ thiện chí khi tuyên bố sẽ cho phép quan chức ngoại giao Anh gặp mặt 15 thủy thủ hải quân hoàng gia bị quân đội Iran bắt giữ từ ngày 23-3.
Nhưng người Anh thừa biết con đường đến tự do của các tù binh còn xa bởi lẽ điều kiện của Iran khá khó nuốt: London phải thừa nhận 15 thủy thủ này đã xâm phạm vùng lãnh hải Iran.
Trước đó, Iran đã giáng cho người Anh một cú nẩy lửa khi truyền hình Iran phát đoạn băng ghi hình các thủy thủ Anh thừa nhận đã xâm nhập lãnh hải Iran. Gây sốc nhất là cảnh nữ thủy thủ Fayed Turney choàng khăn trùm đầu và hút thuốc, nhìn nhận những người bắt giữ mình rất “thân thiện, hiếu khách và sâu sắc”.
Tuy vậy, tờ The Scotsman dẫn lời chuyên gia ngôn ngữ cơ thể Robert Phipps nhận định những biểu hiện của cô Turney trên truyền hình (ánh mắt nhìn xuống, giọng nói đều đều vô cảm, nụ cười gượng gạo và những nếp nhăn trên trán) cho thấy cô phải chịu sức ép và bị buộc phải nói những gì phía Iran muốn.
Ngay lập tức, chính quyền Anh đã có những phản ứng hết sức mạnh mẽ. Bộ trưởng Ngoại giao Anh Margaret Beckett bày tỏ nghi ngờ phía Iran đã ép cô Turney thú tội. Còn Bộ trưởng Quốc phòng Des Browne khẳng định hành động đưa các thủy thủ Anh công khai lên truyền hình là “hoàn toàn không thể chấp nhận”. Thủ tướng Anh Tony Blair tuyên bố đóng băng mọi quan hệ kinh tế song phương với Iran. Trên thực tế, Anh và Iran không có nhiều quan hệ kinh tế trực tiếp, nhưng động thái này cho thấy quan điểm cứng rắn của Chính phủ Anh. Hiện Anh đã yêu cầu các thành viên Hội đồng Bảo an LHQ thông qua một tuyên bố kêu gọi Iran thả các tù nhân ngay lập tức. Đáp trả lại, Tehran tuyên bố sẽ hoãn việc thả cô Turney như tuyên bố trước đó do “thái độ sai trái” của London.
Hiện chính quyền Anh cũng đang đứng trước sức ép rất lớn từ phía công chúng. Tờ Times of London mới đây buộc tội chính quyền quá “yếu ớt và nhu nhược” trước những yêu sách của Tehran. Tuy nhiên, theo các nhà quan sát, chiến lược cứng rắn của London rất có thể sẽ phản tác dụng nếu Tehran phản ứng lại với sức ép bằng cách cương quyết không chịu thả các tù nhân. Nhà báo Robert Reid của Hãng tin AP bình luận rất nhiều khả năng London sẽ giải quyết vụ khủng hoảng bằng cách thức thường được sử dụng trong các vụ bắt giữ tương tự: ngoài mặt tỏ ra cương quyết để trấn an công luận, nhưng sẽ âm thầm đạt thỏa thuận với Tehran để thả các tù binh.
Trong khi đó, trong hai ngày 27 và 28-3, đồng minh thân cận của Anh là Mỹ vừa tổ chức một cuộc tập trận lớn trên khu vực vịnh Ba Tư với sự tham gia của 15 chiến hạm, trong đó có hai tàu sân bay và hơn 100 máy bay. Dù không thừa nhận chính thức nhưng các quan chức quân đội Mỹ khẳng định cuộc biểu dương lực lượng này là một lời cảnh báo của Mỹ đối với Iran sau hành động bắt giữ các thủy thủ Anh.
