Dư luận đang chờ xem các động thái trả đũa của Nga sau khi Bộ Ngoại giao Anh tuyên bố trục xuất bốn nhà ngoại giao Nga tại London và thắt chặt vấn đề thị thực nhập cảnh cho công dân Nga.
Quyết định trục xuất nói trên, theo lời ngoại trưởng Anh, là biện pháp đáp trả việc Nga từ chối dẫn độ doanh nhân - cựu điệp viên người Nga Andrei Lugovoy sang Anh xét xử.
Thật ra, việc Nga từ chối yêu cầu của Anh không gây bất ngờ cho Anh. Ngay từ khi Anh mới chuyển cho Nga yêu cầu dẫn độ Lugovoy, tuy chưa trả lời chính thức song đại diện Viện Công tố cũng như cơ quan ngoại giao Nga đều đã nhiều lần nói rằng yêu cầu đó không thể được đáp ứng do hiến pháp Nga không cho phép.
Ngay sau tuyên bố của Anh, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đánh giá hành động của London mang tính “khiêu khích”, và tất yếu “sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho quan hệ hai nước”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Mikhail Kamynin còn có bình luận cụ thể hơn: “Có cảm tưởng rằng bằng hành động này chính quyền Anh muốn biện hộ cho lời khước từ hợp tác với các cơ quan bảo vệ pháp luật Nga trong việc dẫn độ Berezovsky và Zavkaev, những nhân vật liên quan đến hành động khủng bố mà chúng tôi đã chuyển cho phía Anh đầy đủ bằng chứng”. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko cảnh báo thêm rằng việc hợp tác chống khủng bố giữa hai nước sẽ bị ngưng lại.
Phía Nga trong những bình luận không chính thức nhận định mọi hành động và phát biểu lớn tiếng của Anh là một chiến dịch được đạo diễn nhằm chính trị hóa vụ việc Lugovoy và mọi xung đột giữa hai nước, trước hết để chính phủ mới của Anh tự khẳng định mình trước người dân Anh và trên trường quốc tế như là một bộ máy cầm quyền có chính kiến, có tiếng nói, bảo vệ lợi ích công dân nước Anh một cách kiên quyết nhất... Đồng thời đây cũng có thể là một phản ứng tức thời đối với quyết định của Nga ngày 14-7 ngừng thực thi Hiệp ước về vũ khí thông thường (CFE), quyết định đã làm phương Tây “thất vọng” sâu sắc.
Sâu xa hơn nữa, như lời chủ tịch Ủy ban về luật hiến pháp và pháp luật của Hội đồng Liên bang Nga Yuri Sharandin, “hiện nay ở châu Âu người ta cần dựng ra một hình ảnh tiêu cực cho Nga, để từ đó tạo hoàn cảnh thuận lợi cho các nước đồng minh, trong đó có Mỹ, tiến hành những biện pháp mở rộng ảnh hưởng và khu vực lợi ích của mình, như việc bắt đầu triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tại CH Czech và Ba Lan”.
Tuy nhiên, cũng theo nhận xét của các nhà bình luận và báo chí Nga, trong thời đại hiện nay khi qui luật kinh tế thị trường cho thấy “kinh doanh luôn đi trước chính trị”, thì mọi động thái mâu thuẫn giữa Nga và Anh, ngoại trừ bắt nguồn từ nguyên nhân thực tiễn gắn với lợi ích kinh tế chiến lược, sẽ không ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế thương mại giữa hai nước. Ngay cả khi tuyên bố sẽ xem xét lại thủ tục cấp thị thực cho công dân Nga, sứ quán Anh tại Matxcơva cũng nói rõ việc này chỉ liên quan đến các chính khách Nga, chứ “không liên quan gì đến các đối tượng là khách du lịch, sinh viên và doanh nhân”.
Cả Nga và Anh, bên cạnh những tuyên bố và động thái ngoại giao kiên quyết “cần phải có” để bảo vệ thể diện quốc gia, chắc chắn sẽ tìm được kênh để giải quyết vấn đề, không để phát triển thành xung đột nghiêm trọng ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế thương mại song phương.
