Thầy Tăng Tử cùng với học trò đến yết kiến Đức Khổng Tử, nói:- Tôi biết thầy có ba điều mà tôi học mãi vẫn chưa làm được!
Đức Khổng Tử hỏi là những điều gì, thầy Tăng Tử trả lời:
- Điều thứ nhất là thấy người ta có được một điều phải mà quên cả trăm điều trái của người ta, thế là thầy dễ tính. Điều thứ hai là thấy người ta có điều gì phải thì vui vẻ như mình có, thế là thầy không ghen tỵ. Điều thứ ba là nghe thấy điều gì phải thì nhất quyết làm rồi sau mới nói, thế là thầy chịu khó thực hành...
Trên đường về, có cậu học trò cứ tỏ ra đăm chiêu; mãi sau mới rụt rè hỏi thầy Tăng Tử:
- Thưa thầy, lúc nãy thầy nói vậy chắc để vừa lòng Đức Khổng Tử thôi, chứ ba điều ấy có gì khó mà không làm được? Con thấy trong đám quan trường, khối người vẫn thường làm như vậy mà?
Thầy Tăng Tử ngạc nhiên! Cậu học trò đáp:
- Tỷ dụ như vào dịp lễ, tết, có chút quà đến thăm cấp trên, người đã cưu mang mình, đó chẳng là điều phải ư? Thế nên nhiều vị quan chức thấy cấp dưới biết điều như vậy thì cũng sẵn lòng bỏ qua những việc làm khuất tất của họ. Mà quà cáp càng to thì sự bỏ qua những lỗi lầm càng lớn. Ấy chẳng phải những vị quan chức này rất dễ tính hay sao? Còn điều thứ hai thì thầy xem, có nhiều vị quan chức không những không ghen tỵ, mà còn tỏ ra rất hài lòng khi thuộc hạ thắng đậm trong những phi vụ làm ăn nào đó; miễn là biết “lại quả” sao cho phải phép là được...
- Thế còn điều thứ ba thì sao? - Thầy Tăng Tử dồn hỏi. Cậu học trò đáp:
- Dạ, điều này lại càng có nhiều người hay làm! Thầy xem, trong chốn quan trường có mấy ai lại đi nói lộ ý đồ mình ra trước khi định làm một việc gì đó có lợi cho mình. Thế chẳng phải họ là người thấy việc phải làm thì nhất quyết làm rồi sau mới nói đó sao!
Thầy Tăng Tử nhìn đám học trò, chẳng còn biết nói thêm gì nữa!!
