Nếu ai đã một lần đến với vùng cao Ba Chẽ, đều được người dân địa phương hiếu khách mời thưởng thức một đặc sản nổi tiếng từ lâu, đó là món rượu “đặc sản ba kích tím”. Mặc dù chưa có thương hiệu nhưng chính món đặc sản này đã góp phần gắn bó tình cảm thân thiện giữa người dân với khách quý đến nơi này. Hương vị đậm đà của rượu ba kích tím đã tạo ấn tượng khó quên cho những ai đã từng được thưởng thức khi đến với vùng cao Ba Chẽ.
Cây ba kích có vị cay, ngọt, tính hơi ôn. Đây là cây dược liệu quý, có giá trị kinh tế cao trên thị trường tiêu dùng. Cây ba kích phù hợp với điều kiện, thổ nhưỡng ở Ba Chẽ, dưới những tán rừng tự nhiên nên đã mang lại cho người dân địa phương nguồn thu nhập đáng kể. Những năm trước đây, người dân địa phương (chủ yếu là bà con dân tộc ở các thôn, khe bản) lên rừng đào củ ba kích đem xuống thị trấn huyện bán cho những chủ hàng chuyên gom củ ba kích để chế biến (rửa sạch, rút lõi phơi khô) đóng thành gói để bán. Củ ba kích tươi bán cũng rất được giá nên nhiều người đổ lên rừng để tìm, đào ba kích bán. Vì vậy, để duy trì và phát triển nguồn dược liệu quý giá, có giá trị kinh tế cao này, được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, đầu năm 2007, Phòng Kinh tế huyện đã triển khai mô hình trồng cây ba kích tím với 39 hộ dân tham gia trồng trên diện tích 7,3 ha. Hiện nay, các hộ dân đang chuẩn bị trồng tiếp 4,2 ha nữa. Theo đồng chí Đàm Minh Sơn - Trưởng Phòng Kinh tế huyện cho biết: Quá trình trồng và chăm sóc ba kích không vất vả lắm mà lại cho hiệu quả kinh tế cao. Theo tài liệu thì mỗi ha ba kích, sau 4 năm trồng sẽ khai thác, doanh thu đạt 200 triệu đồng, trừ toàn bộ chi phí, cộng với công chăm sóc còn lãi 120 triệu đồng/ha. Nếu làm tốt thì cây ba kích sẽ là cây xoá đói giảm nghèo hiệu quả cao. Nhưng hiện nay việc triển khai trồng loại cây này chưa được bà con nhân dân các thôn bản hưởng ứng tích cực bởi cây ba kích sau 4 năm trồng mới được khai thác, cây giống rất hiếm vì khó ươm. Khi trồng đòi hỏi phải cuốc hố sâu và bón lót phân hun khô, vì vậy người trồng phải thực sự chịu khó, bỏ ra nhiều công lúc ban đầu. Đến hết năm thứ 3 bước vào năm thứ 4 phải đầu tư công để bảo vệ. Chính vì những trở ngại đó nên hiện nay đa số nhân dân chưa mạnh dạn bỏ công sức trồng ba kích. Nhưng bên cạnh đó, khi đã có giống thì rất dễ trồng và không tốn thời gian chăm sóc. Ba kích có thể trồng tận dụng ở các quỹ đất thừa, xen kẽ dưới những tán cây quế, keo, sa mộc. Vì vậy, để cây ba kích thực sự trở thành cây giúp bà con thoát nghèo thì trong thời gian tới, huyện cần đặc biệt chú trọng đến công tác tuyên truyền giúp bà con nhận thấy rõ hiệu quả kinh tế từ việc trồng ba kích mang lại. Thực tế hiện nay ở xã Minh Cầm có 1 xóm của thôn Khe Tum đã trồng được 1 ha ba kích dưới tán rừng tự nhiên, bước đầu cây phát triển tốt, rất khả quan. Hiện nay, bà con nhân dân trong huyện đang chuẩn bị trồng tiếp 4,2 ha.
Đồng chí Đàm Minh Sơn, Trưởng phòng Kinh tế huyện Ba Chẽ còn phấn khởi cho biết thêm: Phòng đã hoàn chỉnh xong thủ tục thương hiệu ba kích tím với 2 sản phẩm là: Rượu ba kích và củ ba kích để tham gia Hội chợ Thương hiệu Quốc tế tại Giảng Võ - Hà Nội. Đây chính là cơ hội để đặc sản ba kích Ba Chẽ được quảng bá, chắp cánh bay xa để không chỉ các địa phương khác trong cả nước biết đến mà còn được cả bạn bè quốc tế đón nhận. Qua đó sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế của huyện vùng cao Ba Chẽ ngày càng phát triển.
