Bài 1: Nét mới trong văn minh đô thị

Trong quý I-2007, trên địa bàn tỉnh đã khai trương và đưa vào hoạt động 5 tuyến xe buýt. Đó là: Bãi Cháy-Cẩm Phả; Bến xe Hòn Gai-Hà Lầm-Bến xe Hòn Gai (Công ty Cổ phần xe buýt Quảng Ninh) và Uông Bí-Vàng Danh; Uông Bí-Yên Tử; Hoành Bồ-Hạ Long (Công ty TNHH Phúc Xuyên). Qua gần 2 tháng hoạt động, những tuyến xe buýt này bước đầu tạo được niềm tin cho người dân, góp phần đảm bảo văn minh đô thị.

Không những thế, khi xe buýt ra đời đã thúc đẩy các loại hình vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) trên tuyến thay đổi phong cách phục vụ để cạnh tranh thu hút khách.

Thực tế cho thấy, trong quá trình đô thị hoá việc ưu tiên phát triển VTHKCC ở đô thị luôn là đòi hỏi bức thiết. Điều đó đã được chứng minh trên các tuyến đường của những thành phố lớn như: TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng. Đây là một trong những giải pháp tích cực để giảm tai nạn giao thông (TNGT), ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường. Trước yêu cầu tất yếu của việc phát triển VTHKCC bằng xebuýt ngay từ cuối năm 2003, Sở GTVT đã xây dựng đề án “Tổ chức tuyến VTHKCC nội tỉnh bằng xe buýt”, và đã đi học tập mô hình tổ chức xe buýt tại TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng. Sau khi tham khảo, Sở GT-VT đã đưa ra phương án áp dụng mô hình hoạt động của TP Hồ Chí Minh. Đó là, các doanh nghiệp vận tải phải tham gia đấu thầu toàn bộ hoặc từng tuyến, doanh nghiệp đầu tư văn phòng, nhà xưởng, phương tiện; Nhà nước đầu tư cơ sở hạ tầng gồm: Bến xe, điểm dừng, tạo điều kiện vốn vay ưu đãi và bù lỗ chi phí. Qua đó, Sở GTVT đã xây dựng 6 tuyến xe buýt nội thị và nối Hạ Long với Cẩm Phả-Hoành Bồ. Trong tháng 5-2004 Sở GT-VT đã mở thầu giai đoạn l cho các đơn vị vận tải có đủ điều kiện tham gia đấu thầu các tuyến xe buýt, có 2 đơn vị tham gia đấu thầu. Đó là Công ty Cơ khí giao thông Quảng Ninh bỏ gói thầu 1 (tuyến Hòn Ga-Hà Lầm-Cột 8 và đưa đón học sinh), HTX Thanh Sơn (Uông Bí) bỏ gói thầu 2 (tuyến Bãi Cháy-Cái Lân, Bãi Cháy-Hoành Bồ). Theo cam kết sau 3 tháng đơn vị trúng thầu phải đưa phương tiện vào hoạt động, nhưng với nhiều lý do, nhất là mức bù lỗ 2 doanh nghiệp đưa ra cao hơn mức bù lỗ của UBND tỉnh nên đã không thực hiện được dự án xe buýt nói trên. Tiếp đó, đến tháng 7-2005, Sở GT-VT tiếp tục báo cáo UBND tỉnh hoàn chỉnh đề án 3 tuyến xe buýt nói trên, trong đó Nhà nước đầu tư hạ tầng điểm đỗ, điểm dừng xe buýt là 116 điểm gồm: Bãi đỗ xe 3 điểm, điểm dừng không có mái che 71 điểm, có mái che 42 điểm. Tổng mức đầu tư xây dựng trên 700 triệu đồng và dự kiến bù lỗ (theo giá thị trường năm 2005) mỗi quý gần một tỷ đồng. Phấn đấu đầu tháng 9-2005 sẽ đi vào hoạt động nhưng cuối cùng vẫn là “án binh bất động”.

Trong thời gian qua, bằng nỗ lực của các cấp, các ngành và quyết tâm củadoanh nghiệp, quý l-2007 liên tiếp đã có 5 tuyến xe buýt được đưa vào hoạt động, bao gồm: Bãi Cháy-Cẩm Phả; Bến xe Hòn Gai-Hà Lầm-Bến xe Hòn Gai (Công ty Cổ phần xe buýt Quảng Ninh), Uông Bí-Vàng Danh; Uông Bí-Yên Tử; Hạ Long-Hoành Bồ (Công ty TNHH Phúc Xuyên). 2 doanh nghiệp trên đều tự hạch toán chi phí, tỉnh không bù lỗ. Trong gần 2 tháng qua nhiều người dân Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, Hoành Bồ đã dần quen với việc chờ đi xe buýt hàng ngày. Khi được hỏi thì mọi người đều có chung nhận xét là đi xe buýt chạy đúng thời gian quy định, lái xe chạy cẩn thận, an toàn hơn. Ông Ngô Sơn Hà, Giám đốc Công ty Cổ phần xe buýt Quảng Ninh cho biết: Để phục vụ 2 tuyến xe buýt trên Công ty đã đầu tư trên 15 tỷ đồng, và sẽ thu hút khách đi xe bằng chất lượng dịch vụ với phong cách phục vụ lịch sự, đảm bảo đúng thời gian quy định, kể cả khi xe xuất bến không có một khách nào xe vẫn chạy từ đầu tuyến cho đến cuối tuyến. Hiện nay, khó khăn lớn nhất là tại đầu bến phía Bãi Cháy nhà chờ điểm đỗ xe, nhà làm việc cho thanh tra chưa hoàn tất nên phần nào ảnh hưởng đến hoạt động của Công ty.

Tuy nhiên, bên cạnh việc đảm bảo thu hút khách bằng chất lượng dịch vụ, thì hiện nay việc thu vé chặng, vé tuyến của xe buýt nhiều lúc vẫn chưa thống nhất. Đặc biệt nhiều điểm dừng đỗ còn chưa hợp lý (như ở ngay lưng chừng dốc Hà Tu, cự ly các điểm còn quá xa nhau), cùng với đó vì là loại hình mới nên nhiều người chưa có thói quen đón hoặc xuống xe đúng điểm nên dẫn đến tình trạng xe buýt vẫn dừng đón khách không đúng điểm. Chính vì vậy các cơ quan chức năng cũng như các doanh nghiệp cần sớm có giải pháp để khắc phục những tồn tại, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho người dân biết và hiểu được quy định đối với việc dừng đón trả khách của loại hình xe buýt.

Có thể nói việc ra đời loại hình VTHKCC bằng xe buýt đã góp phần giảm TNGT, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường. Không những vậy còn tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh bằng chất lượng dịch vụ với những tuyến xe khách khác.

(Còn nữa)