Bài 1: Tự ý thay đổi dây chuyền, thiết bị

Cách đây hơn một năm, khi công nhân ở Nhà máy Ván sợi MDF thuộc Lâm trường Hoành Bồ đình công (7-2006), Báo Quảng Ninh đã có bài phản ánh về tình trạng mất dân chủ, lạm quyền của Giám đốc Lâm trường Hoành Bồ lúc đó và những khuất tất trong việc đầu tư dây chuyền sản xuất ván sợi.

Sau đó, Thanh tra tỉnh đã thành lập đoàn thanh tra việc thực hiện chính sách pháp luật, nguyên tắc quản lý tại Lâm trường. Đến nay, Đoàn thanh tra đã hoàn tất công việc thanh tra, làm rõ hàng loạt những sai phạm đã diễn ra ở đây.

Bài 1: Tự ý thay đổi dây chuyền, thiết bị ảnh 1

Công nhân Nhà máy Ván sợi MDF, Lâm trường Hoành Bồ đình công hồi tháng 7-2006.

Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy ván sợi MDF 5.000 m3/năm của Lâm trường Hoành Bồ được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2535/QĐ-UB ngày 3-10-2000. Mục đích của dự án là tận dụng nguyên liệu tại chỗ là gỗ rừng trồng các loại để sản xuất sản phẩm ván sợi MDF, giải quyết việc làm cho 95 lao động. Công nghệ dây chuyền thiết bị máy móc được phê duyệt là “toàn bộ dây chuyền thiết bị đồng bộ, điều khiển tự động có lập trình PLC 100% mới của Nhà máy Thiết bị chế biến gỗ Thượng Hải - Trung Quốc sản xuất năm 2000”. Khái toán vốn đầu tư giai đoạn I là 25.184 triệu đồng, trong đó mua thiết bị máy móc là 19.050 triệu đồng. Chủ đầu tư dự án là Lâm trường Hoành Bồ. Sau đó, Lâm trường lập hồ sơ mời thầu, nhưng lại quy định “các thiết bị chủ yếu của dây chuyền phải được nhập từ Trung tâm Chế tạo thiết bị máy sản xuất ván sợi MDF Thượng Hải - Trung Quốc hoặc các địa chỉ khác có trình độ công nghệ kỹ thuật sản xuất ván sợi MDF tiên tiến”. Như vậy, hồ sơ mời thầu của Lâm trường không đúng như quyết định được UBND tỉnh phê duyệt: Sai về tỷ lệ các thiết bị chính và nơi sản xuất thiết bị. Tổng Công ty ứng dụng công nghệ mới và du lịch (ƯDCNM&DL) là đơn vị trúng thầu. Ngày 5-6-2001, UBND tỉnh ra quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu dự án nói trên với tổng số tiền là 20.499 triệu đồng, thời gian thực hiện hợp đồng là 8 tháng kể từ khi hợp đồng được ký kết.

Khi xem lại hồ sơ dự thầu và hợp đồng mua bán cung cấp thiết bị, thiết kế chuyển giao công nghệ giữa Lâm trường và đơn vị trúng thầu, thấy danh sách các thiết bị máy móc nêu chung chung là “được chế tạo tại các nhà máy trung ương”. Theo báo cáo giám định của Chi nhánh Công ty Giám định và khử trùng Hà Nội về dự án cho thấy: Thiết bị máy móc đã lắp đặt tại Nhà máy ván sợi MDF Lâm trường Hoành Bồ không đúng với hồ sơ dự thầu và hợp đồng đã ký. Cụ thể là: Dây chuyền trên chế tạo tại Nhà máy Côn Minh - Trung Quốc, một số thiết bị máy móc chính đã bị thay đổi theo hướng giảm về công suất và tính năng. Chẳng hạn như máy bóc vỏ trúng thầu phải có ký hiệu là BBP 142, gia công đường kính gỗ 80-200mm, công suất động cơ 7,5kw, nhưng thực tế lại lắp đặt máy BBP122, gia công đường kính gỗ 4-15mm, công suất động cơ 6,5KW. Thiết bị máy mài nhiệt nghiền phải có ký hiệu MB9, công suất động cơ 1 máy 280KW, nhưng thực tế lại lắp đặt máy ký hiệu BW 126, công suất 2 máy mới đạt 264KW. Các thiết bị khác gồm: Máy thành hình dàn trải chân không, máy ép sơ bộ, máy ép nhiệt tầng đơn, máy trà bóng, hệ thống nồi hơi cũng đều lắp đặt sai chủng loại, không đảm bảo tính năng, công suất như hợp đồng. Lý do mà Tổng Công ty ƯDCNM&DL đưa ra khi lắp đặt máy móc không đúng chủng loại là đã được sự đồng ý của ông Nguyễn Duy Đãng, Giám đốc Lâm trường, thể hiện tại phụ lục hợp đồng số 01 ngày 6-8-2002 bổ sung cho hợp đồng số 15/TCT-HĐKT về cung cấp thiết bị đã ký trước đó. Trong phụ lục hợp đồng số 01, Lâm trường Hoành Bồ và Tổng Công ty thống nhất: “Chuyển đối tác cung cấp thiết bị dây chuyền của hợp đồng sang Nhà máy Chế tạo thiết bị sản xuất ván ép Côn Minh - Trung Quốc…”. Thế nhưng, trong phụ lục hợp đồng nói trên lại không đề cập đến việc thay đổi giá trúng thầu đã thống nhất trước đó là 20.499 triệu đồng, mặc dù các thiết bị đều giảm về tính năng và công suất.Đây là việc làm trái với các quy định tại Quy chế đấu thầu và Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế năm 1989.

ông Nguyễn Duy Đãng giải thích về sự thay đổi trên, là do Sở NN&PTNT đã chỉ đạo Lâm trường ký phụ lục hợp đồng với Tổng Công ty, ông Đãng không đề xuất việc này. Nhưng trong phụ lục hợp đồng số 01, có chữ ký của ông Đãng (nhưng lại đóng dấu của BCH Công đoàn Lâm trường) và chữ ký của Giám đốc Sở NN&PTNT. Giám đốc Sở NN&PTNT lại cho rằng chính Giám đốc Lâm trường đã đề xuất lên Sở bản phụ lục hợp đồng đó với lý do “thay đổi một số danh mục thiết bị sẽ làm cho ván sợi ép đa dạng sản phẩm hơn, chất lượng sản phẩm tốt hơn, sản phẩm được thị trường ưa chuộng hơn, giá trị/m3 sản phẩm cao hơn, việc thu hồi vốn sẽ nhanh hơn”, Sở NN&PTNT đã nhất trí với những đề nghị đó. Theo trình tự thì sau đó Lâm trường phải báo cáo UBND tỉnh là cơ quan duyệt dự án về sự thay đổi thiết bị trong phụ lục hợp đồng, nhưng ông Đãng đã cố tình quên. Điều đáng nói nữa là việc ký phụ lục hợp đồng với Tổng Công ty ƯDCNM&DL ngày 6-8-2002, là thời điểm ông Đãng mới có quyết định nhận công tác ở Lâm trường được 4 ngày và ông chưa nhận bàn giao công việc từ Giám đốc cũ của Lâm trường. Trong suốt quá trình thanh tra, ông Đãng không chứng minh được Sở NN&PTNT chỉ đạo việc Lâm trường phải ký phụ lục hợp đồng để thay thế hệ thống thiết bị máy móc. Quyết định cuối cùng về sự điều chỉnh hệ thống thiết bị của Nhà máy Ván sợi MDF phải là UBND tỉnh thì ông Đãng lại bỏ qua.

------------------------------------

Kỳ sau: Bài học trong công tác quản lý