Bài 2: Những việc cần làm ngay

Theo đánh giá chung, hiện đội ngũ CNLĐ của tỉnh, nhất là trong các DN nhà nước, vẫn giữ vững và phát huy bản chất tốt đẹp của công nghiệp (CN) Vùng Mỏ: ý thức kỷ luật tốt, tình cảm chính trị trong sáng, kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng; gương mẫu thực hiện tốt các chủ trương, chính sách, xứng đáng là lực lượng tiên phong của Đảng. Tuy vậy, vẫn còn có một bộ phận CN, nhất là ở một số DN tư nhân, DN có vốn đầu tư nước ngoài chưa thể hiện rõ được vai trò, sứ mệnh của mình.

>>Bài 1: Thực trạng đội ngũ công nhân

Quan tâm bồi dưỡng lý tưởng, phẩm chấtcho công nhân

Theo đánh giá chung, hiện đội ngũ CNLĐ của tỉnh, nhất là trong các DN nhà nước, vẫn giữ vững và phát huy bản chất tốt đẹp của công nghiệp (CN) Vùng Mỏ: ý thức kỷ luật tốt, tình cảm chính trị trong sáng, kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng; gương mẫu thực hiện tốt các chủ trương, chính sách, xứng đáng là lực lượng tiên phong của Đảng. Tuy vậy, vẫn còn có một bộ phận CN, nhất là ở một số DN tư nhân, DN có vốn đầu tư nước ngoài chưa thể hiện rõ được vai trò, sứ mệnh của mình.

Thực trạng “5 không” (không nhà, không bạn bè, không gia đình, không tổ chức, không vui chơi) là nguyên nhân có thể khiến nhiều CN không có thời gian để bồi dưỡng chính trị, học tập, tham gia các chương trình đào tạo nâng cao trình độ, năng lực. Vấn đề này tuy chưa phổ biến ở Quảng Ninh nhưng cũng đã bắtđầu xuất hiện trong một số DN mà thời gian lao động nhiều, thu nhập ít. Theo quy hoạch của tỉnh, hàng loạt các khu, cụm công nghiệp được đầu tư, dự kiến thu hút số lượng CN tăng đột biến trong 5 năm tới, thì vấn đề bồi dưỡng lý tưởng, phẩm chất cách mạng, nâng cao năng lực, trình độ mọi mặt cho CN là điều cần phải tính đến đầu tiên.

Tuy nhiên, muốn làm được điều này đòi hỏi các DN, đặc biệt là DN có vốn đầu tư nước ngoài, DN tư nhân phải thành lập được tổ chức Công đoàn, Đoàn TN, tiến tới là có tổ chức Đảng, để chăm lo việc bồi đắp lý tưởng, đào tạo, nâng cao trình độ cho CN. Hiện trong số 2.500 DN ngoài quốc doanh mới có 110 DN có tổ chức Đảng; 365 DN có tổ chức Công đoàn; số DN có Đoàn TN còn ít hơn…

Tăng cường Quản lý Nhà nước với DN

Dù không thuộc danh sách các tỉnh thành có đông CN đình công, nhưng 3 năm qua ở Quảng Ninh cũng đã có 4 cuộc đình công. Ngoài ra một số DN, CN có biểu hiện phản ứng tập thể. Nguyên nhân cơ bản là do các chủ DN chưa thực hiện đúng chính sách, pháp luật của nhà nước đối với người lao động, trả lương chưa tương xứng với công sức bỏ ra, nên không đảm bảo cuộc sống (không loại trừ yếu tố nhiều người lao động xuất thân từ nông thôn chưa qua đào tạo nghề, thiếu hiểu biết pháp luật, bị kích động). Nhiều DN chưa thực hiện nghiêm túc việc ký thoả ước lao động, nộp BHXH cho CN. Như ở khu vực DN ngoài quốc doanh, đến nay mới có 28,1% (21.700 CN) được tham gia BHXH. ở các DN việc ký thoả ước lao động tập thể đã được quan tâm, song nhiều nơi kết quả thực hiện chưa đạt cả về số lượng và chất lượng. Đến nay số lượng thoả ước lao động được đăng ký hợp pháp tại Sở LĐTBXH so với tổng số các DN (có tổ chức Công đoàn) còn rất thấp. Nhiều DN đã ký thoả ước nhưng không đăng ký hoặc thoả ước đã hết hiệu lực nhưng chưa ký lạị Điều này phần nào cho thấy trách nhiệm của người sử dụng lao động với cơ quan nhà nước quản lý lao động và với người lao động chưa caọ Nhìn chung, các thoả ước lao động với những điều khoản có lợi cho người LĐ chưa nhiềụ Việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật đối với CNLĐ chưa đồng bộ hoặc chưa có, như chính sách về nhà ở, đào tạo, bồi dưỡng CN. Vì thế đã dẫn đến tình trạng người sử dụng lao động vi phạm pháp luật lao động, không đóng BHXH cho người lao động... Như vậy không ai khác là chính quyền địa phương, cơ quan quản lý nhà nước về lao động phải tăng cường kiểm tra việc tuyển dụng, hợp đồng lao động, công tác bảo hộ, an toàn lao động, thực hiện chế độ tiền lương, BHYT, BHXH, qua đó kịp thời có chế tài xử phạt nghiêm minh.

* Chủ động quy hoạch, đào tạo lao động

Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, Quảng Ninh vẫn chưa chủ động trong việc quy hoạch, đào tạo CN phục vụ cho nhu cầu các DN. Thể hiện rõ nhất qua việc cung - cầu chưa cân đối giữa khu vực DNnhà nước với DN ngoài quốc doanh. Nhiều người lao động tìm đến DN nhà nước trong khi không ít DN ngoài quốc doanh khó tìm được lao động. Thời gian tới, khi các cơ sở công nghiệp lớn đi vào hoạt động (than, điện, xi măng, đóng tàu); các khu kinh tế (Hải Hà, Vân Đồn) các khu, cụm công nghiệp hình thành, nhu cầu cần tới hàng chục vạn CN. Theo dự báo, sự biến đổi đó mang tính đồng bộ, cả về chất và lượng, đòi hỏi yêu cầu về trẻ hoá, tri thức hoá đội ngũ CN. Cơ cấu CNLĐ cũng sẽ có sự chuyển dịch đáng kể, trong đó lực lượng ở các DN ngoài quốc doanh, DN có vốn đầu tư nước ngoài sẽ chiếm tỷ trọng lớn. Để đáp ứng được nhu cầu này, các địa phương, các ngành chức năng trên cơ sở thực tế cần quy hoạch, đào tạo cụ thể CNLĐ để đáp ứng yêu cầu của DN. Được biết, những năm gần đây tỉnh đã có nhiều giải pháp chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu trên, nhưng hiện tại chưa đủ lao động cung ứng cho các DN, phải tuyển dụng từ các nơikhác về. Số lượng CN tăng nhanh kéo theo hàng loạt nhu cầu thiết yếu về nhà ở, đi lại, điều kiện sinh hoạt khác. Do đó, ngay từ bây giờ các DN và địa phương cần chủ động phối hợp lo trước vấn đề nàỵ

Xây dựng đội ngũ CN của tỉnh trong những năm qua đã đạt nhiều kết quả, đời sống, trình độ, năng lực của CN ngày được nâng caọ Tuy nhiên, những hạn chế, tồn tại như đã đề cập đang đặt ra, đòi hỏi tỉnh, các ngành chức năng, các DN và nhiều địa phương có giải pháp phù hợp. Tỉnh Quảng Ninh có thành tỉnh CNH-HĐH vào năm 2015 hay không, phụ thuộc quan trọng vào đội ngũ CNLĐ mà tỉnh xây đắp.