TAND tỉnh vừa mở phiên toà xét xử sơ thẩm công khai 11 bị cáo với các tội danh: Khai thác than trái phép, cưỡng đoạt tài sản, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép vật liệu nổ.
Biết địa bàn giáp ranh giữa phường Vàng Danh (TP Uông Bí) và xã Tân Dân (Hoành Bồ) thuộc khai trường của Công ty PT Vietmindo hoang vắng, dưới lòng đất có tài nguyên than; một số đối tượng, trong đó có Nguyễn Quang Việt SN 1979, Nguyễn Quang Trọng SN 1982 (đều trú tại xã Việt Hưng, TP Hạ Long), Triệu Tiến Dũng, SN 1983 (trú tại xã Tân Dân, huyện Hoành Bồ) đã góp vốn, đầu tư mua sắm phương tiện, thuê “cửu vạn” khai thác than. Để chiếm độc quyền trong việc khai thác, thu mua than trái phép trên địa bàn, bọn Việt, Dũng... đã lập trạm gác chặn đường, mua súng bắn đạn ghém, hung khí, rồi giao cho đám “cửu vạn” để khống chế, hăm dọa, buộc những người khai thác, thu mua than ở đây phải nộp từ 2 triệu đến 7 triệu đồng đối với mỗi lượt ô tô chở than (gọi là “tiền đường” và tiền “bảo kê”). Phần vì “thân cô thế cô”, phần vì sợ bọn Việt, Dũng có vũ khí, nên một số đối tượng khai thác, thu mua than trong khu vực, như: Phùng Thị Hoài, Triệu Thị Bảy đã phải nộp tiền “bảo kê” cho bọn Việt, Trọng, Dũng với số tiền 8,6 triệu đồng. Quá bức xúc trước hành vi trắng trợn của bọn Việt, Trọng, Dũng, các đối tượng Hoài, Bảy đã có đơn tố cáo hành vi trên của bọn Việt, Dũng... tới cơ quan chức năng. Sau khi nhận được đơn, qua thẩm tra, xác minh, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt khẩn cấp một số đối tượng. Đồng thời tiến hành kiểm tra khu vực khai thác than trái phép của bọn Việt, Trọng... Qua kiểm tra đã xác định: Trong khoảng thời gian từ tháng 11-2009 đến tháng 4-2010, bọn Việt, Dũng, Trọng đã thuê: Thân Văn Hiền, SN 1984 tại huyện Sơn Động (Bắc Giang); Đặng Văn Thành, SN 1986 tại xã Bằng Cả (Hoành Bồ) làm thợ khoan nổ mìn và phụ trách nhóm đào lò và 14 “cửu vạn” để đào than. Trong khoảng gần nửa năm, bọn chúng đã đào được 5 đường lò ở các vị trí khác nhau và đã khai thác, tiêu thụ được ít nhất trên 200 tấn than, trị giá trên 261 triệu đồng (theo giá bán của TKV). Cũng qua kiểm tra đã phát hiện tại lán của Thân Văn Hiền cất giấu 20kg thuốc nổ, lán của Nguyễn Quang Trọng cất giấu 17,2kg thuốc nổ (đều là thuốc nổ công nghiệp), 17 kíp mìn, 6 viên đạn ghém và sổ sách liên quan đến việc khai thác than, cấp phát thuốc nổ. Theo lời khai của Triệu Tiến Dũng, số thuốc nổ, kíp mìn trên là mua của đối tượng Phạm Thị Phương (trú tại phường Đại Yên, TP Hạ Long) và Nguyễn Văn Lam (trú tại xã Minh Thành, huyện Yên Hưng) vận chuyển đến nhà cho Dũng với giá 7,2 triệu đồng. Dũng bảo Triệu Hữu Nguyệt đến nhà Dũng lấy 4kg thuốc nổ, 20 kíp mìn đem lên lán giao cho Trọng; sau đó Trọng giao lại cho Hiền và Thành. Số thuốc nổ còn lại, Dũng nhờ chủ xe Nguyễn Anh Tuấn và lái xe Phạm Tiến Hưng vận chuyển lên lán giao cho Trọng; sau đó Trọng giao cho Hiền 20kg, còn lại 17,2kg đang cất giấu ở lán bị cơ quan điều tra phát hiện, thu giữ. Đồng thời, qua khám xét nhà vợ chồng Trần Văn Quang và Phạm Thị Phương (Đại Yên, TP Hạ Long), cơ quan điều tra đã thu 2kg thuốc nổ, 58 kíp mìn, 3 cuốn sổ ghi chép việc làm than, mua bán thuốc nổ. Trần Văn Quang khai: Mua 34kg thuốc nổ của một người ở phường Vàng Danh (TP Uông Bí), đã sử dụng 14kg vào việc khai thác than, bán cho Triệu Tiến Dũng 18kg, còn 2kg bị thu giữ tại nhà như đã nói trên. Các đối tượng Nguyễn Văn Lam và Phạm Thị Phương còn thú nhận: Trước đây đã từng sang TP Hải Phòng mua thuốc nổ của một số đối tượng không biết tên, đem về dùng để khai thác than; số còn lại 40kg, 200 kíp không dùng đến đã bán cho Dũng... Tại phiên toà xét xử, đại diện Viện KSND tỉnh đã truy tố các đối tượng Nguyễn Quang Việt, Nguyễn Quang Trọng, Triệu Tiến Dũng phạm các tội: “Cưỡng đoạt tài sản”, “Vi phạm các quy định về khai thác tài nguyên” và “Tàng trữ, sử dụng trái phép vật liệu nổ”, theo khoản 1, Điều 135, Điều 172; điểm b, khoản 2, Điều 232 Bộ luật Hình sự. 8 bị cáo còn lại đã phạm một trong các tội “Mua bán trái phép vật liệu nổ”, “Vận chuyển trái phép vật liệu nổ” “Tàng trữ, sử dụng trái phép vật liệu nổ” theo Điều 232 Bộ luật Hình sự. Tại phiên toà, các bị cáo đều thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội như trong quá trình điều tra, truy tố. Hai bị cáo Nguyễn Quang Việt, Triệu Tiến Dũng thừa nhận: Tuy biết việc làm của mình là vi phạm pháp luật, nhưng vì không có việc làm, kinh tế gia đình khó khăn, trong khi địa bàn giáp ranh giữa phường Vàng Danh (TP Uông Bí) và xã Tân Dân (huyện Hoàng Bồ) không ai quản lý, nên không chỉ bị cáo, mà còn nhiều người đến đây khai thác than trong một thời gian dài để bán kiếm tiền, nhưng không thấy có ai kiểm tra, ngăn chặn... Các bị cáo còn đổ lỗi cho hoàn cảnh: Giá như chính quyền, cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, nhắc nhở, chắc rằng bị cáo sẽ không phạm tội. Bị cáo rất ân hận. Mong Hội đồng xét xử khoan dung độ lượng để bị cáo sớm được về với gia đình, làm lại cuộc đời. Kết thúc phần thẩm vấn, phát biểu quan điểm giải quyết vụ án, đại diện Viện KSND tỉnh giữ quyền công tố tại phiên toà, cho rằng: Mặc dù các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối hận, lần đầu phạm tội..., nhưng hành vi của các bị cáo rất nguy hiểm, đã xâm phạm tài nguyên của Nhà nước để thu lợi bất chính, gây ô nhiễm môi trường, làm mất trật tự an toàn khu vực, tiếp tay cho các loại tội phạm khác... Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử có hình phạt nghiêm khắc, nhằm làm bài học không những cho các bị cáo, mà còn cho những ai coi thường pháp luật. Căn cứ tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi phạm tội, sự thành khẩn khai báo, ăn năn, hối hận của từng bị cáo, lời tranh tụng tại phiên toà; Hội đồng xét xử tuyên phạt: Nguyễn Quang Việt, Nguyễn Quang Trọng, Triệu Tiến Dũng, mỗi bị cáo từ 4,5 đến 6,5 năm tù giam; 8 bị cáo còn lại có mức án từ 1 đến 3,5 năm tù, trong đó 1 bị cáo được hưởng án treo, 2 bị cáo được thả tự do ngay sau khi tuyên án.
Các bị cáo trong phiên toà xét xử sơ thẩm.