Dầu nhớt, bình ắc quy hay lốp ô tô đã qua sử dụng đều là các loại chất thải công nghiệp cần có sự quản lý chặt chẽ hoặc tiêu hủy theo những quy trình đặc biệt. Thế nhưng trên thực tế những chất thải này lại đang trở thành món hàng mua đi bán lại trên thị trường...
Đến thời điểm hiện tại chưa có con số thống kê chính xác một ngày trên địa bàn tỉnh có bao nhiêu chất thải công nghiệp được các đầu nậu mua thu gom về để tái chế. Mặc dù trong những năm qua, Sở Tài nguyên - Môi trường đã có rất nhiều nỗ lực trong công tác quản lý loại hàng "đặc biệt" này. Nhưng xem ra cơ quan quản lý nhà nước làm không xuể và đó là nguyên nhân dẫn đến tình trạng các chất thải này vẫn đang hàng ngày được vận chuyển công khai, trở thành một món hàng kinh doanh mang lại lợi nhuận khá cao.
Dầu thải công nghiệp, một trong những chất thải nguy hại, hiện đang là món hàng kinh doanh mang lại lợi nhuận cao.
Những mặt hàng này khi mua gom về đều được các cơ sở tư nhân tái chế lại. Dầu thải được nấu ở nhiệt độ cao để loại bỏ tạp chất, sau đó chưng cất lấy dầu sạch hơn, còn ắc quy sẽ súc rửa sau đó lọc ra các linh kiện nào dùng được thì đem bán ngay tại chỗ, còn các linh kiện khác thì được vứt cùng với rác sinh hoạt. Anh Nguyễn Văn Sơn, hộ khẩu thường trú ở Thủy Nguyên (Hải Phòng) nhưng có thâm niên nhiều năm "đánh" loại hàng này ở Quảng Ninh, cho biết: "Mặc dù buôn bán mấy thứ "đồng nát" thế thôi nhưng lợi nhuận nó đem lại không phải là nhỏ. Lốp ô tô đã qua sử dụng thường được các cơ sở mua nhiều nhất, vì nó được tái sử dụng vào nhiều việc, như: làm miếng lót lốp, ép lấy dầu v.v... Còn dầu thải và ắc quy thì khó mua hơn vì các đầu mối phải cạnh tranh rất nhiều, đồng thời cũng phải có mối quen biết mới có thể mua được. Các tỉnh như: Hải Phòng, Hải Dương v.v... cũng đổ xô về mua loại hàng này nhiều lắm".
Một trong những nguyên nhân dẫn đến công tác quản lý chất thải công nghiệp đến thời điểm này chưa mang lại hiệu quả là do các doanh nghiệp chủ động bán ra ngoài cho các đối tượng thu gom. Như vậy doanh nghiệp vừa có thêm một nguồn thu không nhỏ mà lại chẳng mất kinh phí vận chuyển mang đi tiêu hủy xử lý...
Quảng Ninh chưa phải là "điểm nóng" trong việc bùng phát các cơ sở tái chế dầu thải hay các chất thải công nghiệp mà mới chỉ là địa bàn "trung chuyển" mặt hàng này đi các địa phương khác. Thế nhưng, với việc đem lại nguồn thu "siêu lợi nhuận" thì rất cần làm tốt công tác phòng ngừa để Quảng Ninh không trở thành địa điểm sôi động về kinh doanh loại hàng này.
Ở thời điểm hiện tại trên địa bàn tỉnh chỉ có một sơ sở duy nhất được cấp phép thu gom, tái chế chất thải công nghiệp là Công ty TNHH Tái Sinh - TCN có trụ sở đóng tại phường Quang Hanh (Cẩm Phả). Doanh nghiệp này đã hoạt động nhiều năm và bước đầu cũng đã đóng góp tích cực vào việc xử lý các chất thải trên. Trước tình hình đó để hoạt động xử lý chất thải nguy hại và chất thải công nghiệp đi vào nền nếp, Sở Tài nguyên - Môi trường cũng đã có rất nhiều nỗ lực trong công tác quản lý. Được biết năm 2008, Bộ Xây dựng đã có quy hoạch xây dựng một khu xử lý rác thải nguy hại và rác thải công nghiệp tại huyện Hoành Bồ rộng hàng chục hécta. Đây là khu xử lý tập trung của 3 tỉnh Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh. Nhưng sau đó vì nhiều nguyên nhân khách quan, dự án này đã phải dừng lại. Và vừa qua Sở Tài nguyên - Môi trường cũng đã có dự án xây dựng một khu xử lý tại xã Dương Huy (Cẩm Phả) nhưng xem ra địa điểm này chưa hợp lý bởi vì nằm trên cao có thể gây ảnh hưởng tới nguồn nước sinh hoạt lâu dài.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Dũng, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Tài nguyên - Môi trường) cho biết: Trong những năm qua ngành Tài nguyên - Môi trường đã có rất nhiều nỗ lực trong việc theo dõi, xử lý đối với những chất thải nhạy cảm gây ảnh hưởng tới môi trường lâu dài. Đối với những trường hợp vi phạm, kiên quyết xử lý theo đúng Luật môi trường. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất trong vấn đề xử lý các chất thải như: dầu thải, các chất thải công nghiệp khác, đó là chưa có bãi để hủy.
Để quản lý, xử lý chất thải công nghiệp có hiệu quả cao, thiết nghĩ trong thời gian tới cần có sự vào cuộc mạnh mẽ hơn của các cấp, ban, ngành có liên quan. Có như vậy việc bảo vệ môi trường của tỉnh mới trong sạch, bền vững.
