Ông Nguyễn Duy Như, trú tại tiểu khu Liên Phương, xã Phương Đông (Uông Bí), có đơn gửi Báo Quảng Ninh khiếu nại công văn số 537 của Công an TX Uông Bí trả lời đơn kiến nghị tố cáo của ông xung quanh việc bồi thường đền bù tại dự án “Xây dựng tuyến đường dây 110KV nhánh rẽ Uông Bí 2 và trạm biến áp 110KV tại thôn Bí Trung, xã Phương Đông, Uông Bí”.
Trong đơn ông Như khiếu nại với 3 nội dung: Diện tích 554,6m2 mà Ban đền bù GPMB đền bù cho bà Phạm Thị Lan là không đúng vì nó là đất thuộc quyền sử dụng của ông, phải bồi thường cho ông; Diện tích đất nông nghiệp 20 năm của ông đã được UBND tỉnh phê duyệt nằm trong diện đền bù GPMB dự án đường điện 110KV do vậy ông phải được nhận bồi thường; Không đồng tình với kết luận của Công an TX Uông Bí về vi phạm của 3 cán bộ đảng viên xã Phương Đông chỉ là thiếu trách nhiệm.
Sau khi nghiên cứu nội dung vụ việc, làm việc với một số phòng, ban chức năng của thị xã và Công an TX Uông Bí, chúng tôi được biết, tháng 1-2008, UBND tỉnh có Quyết định số 342 “Phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tuyến đường dây 110KV nhánh rẽ Uông Bí 2 tại xã Phương Đông, Uông Bí”. Ngày 1-2-2008, UBND TX Uông Bí đã ra Quyết định số 422 thành lập Tổ đền bù GPMB gồm có các thành viên thuộc Ban đền bù GPMB thị xã, Ban quản lý dự án, Công ty Điện lực 1 và một số cán bộ xã Phương Đông. Tổ đền bù GPMB đã tiến hành đo vẽ thửa đất của các hộ gia đình, đất vườn, đất ở, đất nông nghiệp có khả năng bị ảnh hưởng bởi dự án làm tuyến đường điện trên. Căn cứ vào việc xác nhận nguồn gốc đất của UBND xã Phương Đông, Ban đền bù GPMB thị xã đã áp dụng lập phương án bồi thường hỗ trợ cho gia đình bà Phạm Thị Lan (1 trong số 35 gia đình thuộc đối tượng được đền bù, bồi thường) gồm 175,5m2 đất vườn liền kề đất ở bị chiếm dụng vĩnh viễn để xây dựng chân cột số 3; 554,6m2 đất vườn liền kề đất ở dưới hành lang an toàn đường dây (554,6m2 đất vườn liền kề này sau đó đã được xác định lại là đất sản xuất nông nghiệp của ông Nguyễn Duy Như). Gia đình bà Lan đã nhận tiền đền bù với tổng số tiền là: 83.315.200 đồng tiền đất và 12.310.000 đồng tiền cây cối hoa màu (trong đó 554,6m2 đất được đền bù là 53.391.650 đồng). Sau khi bà Lan nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, một số hộ dân có ý kiến phản ánh việc áp dụng tính bồi thường hỗ trợ cho gia đình bà Lan là sai với quy định của Nhà nước.
Tiếp nhận ý kiến phản ánh, Ban đền bù GPMB thị xã đã thẩm tra lại và thấy rằng đất chiếm dụng để làm chân cột và hành lang an toàn đường dây thực tế chỉ chiếm dụng một phần nhỏ diện tích đất vườn của gia đình bà Lan, phần lớn diện tích đất dưới hành lang điện là đất nông nghiệp; chân cột số 3 chiếm dụng là đất nông nghiệp giao 20 năm (phần đất này là đất nông nghiệp được giao lâu năm của ông Như cho bà Lan thuê để canh tác). Như vậy việc UBND xã Phương Đông, Tổ đền bù GPMB đã xác định số đất 554,6m2 của ông Như cho bà Lan thuê là đất vườn liền kề đất ở và bồi thường cho bà Lan số tiền 53.391.650 đồng là sai với quy định. Để dẫn đến việc sai sót này là do một số cán bộ xã Phương Đông đã thiếu trách nhiệm trong quá trình xác định nguồn gốc đất, dẫn đến lập phương án đền bù về đất sai, gây ra hệ quả là bồi thường không đúng đối tượng, không đúng quy định và gây hiểu lầm trong nhân dân. Ngày 19-6-2010, UBND TX Uông Bí đã có Quyết định số 2021 thu hồi số tiền mà Ban đền bù GPMB đã bồi thường sai cho bà Lan, và bà Lan đã thực hiện nộp trả đủ số tiền trên vào Kho bạc Nhà nước TX Uông Bí.
Theo quy định tại các Nghị định 106, ngày 17-8-2005 của Chính phủ; Quyết định số 1122, ngày 20-4-2005 của UBND tỉnh về việc ban hành quy định về bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; NĐ197/2004/ NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư 116/2004/BTC-CP của Bộ Tài chính thì trường hợp khi thực hiện dự án làm đường dây điện nhưng không làm thay đổi mục đích sử dụng đất ở, nhà ở, công trình, đủ điều kiện tồn tại trong hành lang bảo vệ an toàn của đường dây tải điện, không bị hạn chế khả năng sử dụng thì không được bồi thường, hỗ trợ, không thu hồi đất. Căn cứ vào những quy định của pháp luật hiện hành, các Thông tư hướng dẫn chi tiết về các trường hợp bồi thường khi thực hiện dự án đường dây tải điện thì số diện tích đất nông nghiệp 554,6m2 trên dù thuộc quyền sở hữu của ai cũng đều không được bồi thường hỗ trợ đền bù. Và như vậy phần diện tích đất nông nghiệp của ông Như nằm dưới hành lang an toàn đường dây 110KV nhưng không bị làm hạn chế khả năng sử dụng nên không được bồi thường, hỗ trợ.
Theo kết luận điều tra của Công an TX Uông Bí thì việc làm của một số cán bộ xã Phương Đông, gồm: bà Lưu Thị Xuyến, Phó Chủ tịch UBND xã; bà Trịnh Thu Cúc, nguyên cán bộ địa chính xã và ông Nguyễn Đình Công, Trưởng thôn Đồng Minh trong việc xác nhận nguồn gốc đất sai, dẫn đến lập phương án đền bù về đất từ đất sản xuất nông nghiệp sang đất vườn liền kề đã được điều tra làm rõ. Việc làm của những cán bộ trên là thiếu trách nhiệm và cơ quan Công an cũng chưa phát hiện thấy mục đích tư lợi. Số tiền chi trả nhầm cho bà Lan cũng đã được thu hồi khắc phục hậu quả, do đó Công an thị xã đã chuyển hồ sơ về Uỷ ban Kiểm tra Thị uỷ Uông Bí để xem xét xử lý kỷ luật đối với những cán bộ trên.
Được biết, ba cán bộ, đảng viên trên đã bị xử lý kỷ luật cả về Đảng và chính quyền với các hình thức cảnh cáo, khiển trách. Việc xử lý kỷ luật như vậy là đúng với thực tế sai phạm, quy định của Đảng và Nhà nước về quản lý cán bộ, đảng viên, công chức Nhà nước chứng tỏ Thị uỷ Uông Bí, UBND thị xã đã rất cương quyết trong xử lý các cán bộ sai phạm và không có dấu hiệu bao che, xử nhẹ như đơn thư phản ánh.
Qua vụ việc trên cho thấy công tác GPMB, bồi thường GPMB vô cùng phức tạp, đòi hỏi mỗi cán bộ thực thi phải có tinh thần trách nhiệm cao, nếu không sẽ dễ dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng, không những gây thất thoát tài sản của Nhà nước mà còn tạo nên dư luận xấu, gây hiểu lầm trong nhân dân, làm mất niềm tin của người dân về bộ máy chính quyền Nhà nước. Về phía người dân cũng cần phải nâng cao hiểu biết về pháp luật, về những quy định, chính sách của Nhà nước, không gây khó khăn, cản trở công tác GPMB, tạo điều kiện cho các cơ quan chức năng, các chủ đầu tư thực hiện dự án.
