Cùng loại bánh dẻo, hai ngày sản xuất khác nhau, nhưng cùng hết hạn sử dụng vào một ngày; trong cùng một hộp có 4 bánh đề ngày sản xuất khác nhau; chiều ngày 9-9 khi khảo sát thị trường bánh trung thu, chúng tôi lại gặp cả những loại bánh có ghi ngày sản xuất là 10-9... tất cả những vấn đề trên đang gây hoang mang cho người tiêu dùng.
Khách hàng hoang mang khi cùng một chủng loại, cùng một hãng bánh, song hạn sử dụng lại khác nhau Theo ghi nhận của chúng tôi, thị trường bánh dẻo, bánh nướng phục vụ cho trung thu năm nay đa dạng hơn so với mọi năm, cả về mẫu mã, chủng loại, hương vị và cơ sở sản xuất... Lượng người mua bánh cũng khá đông, ngoài việc mua bánh phục vụ cho rằm trung thu tại gia đình, người mua bánh làm quà tặng, cho, biếu cũng khá phổ biến. Nắm bắt được thị hiếu người tiêu dùng, nhiều hãng bánh đầu tư khá nhiều cho việc làm bao bì sao cho hấp dẫn, song không ít bánh bầy bán được bọc trong hộp nhựa mỏng, túi nilông và tùy vào cơ sở sản xuất mà có gói hút ẩm để bảo quản hay không. Ngoài những sản phẩm của các đơn vị có thương hiệu, được dán tem mác đầy đủ thì những sản phẩm của cơ sở sản xuất bánh tư nhân đều nhập nhèm trong việc sử dụng bao bì. Qua tìm hiểu thì thấy nhiều hộp bánh chỉ ghi chủng loại là bánh trung thu, không có tên cơ sở sản xuất, ngày sản xuất hay hạn sử dụng. Có loại bánh ghi tên cơ sở sản xuất nhưng lại không có địa chỉ, hoặc có ngày sản xuất nhưng không có hạn sử dụng, hoặc chỉ ghi hạn sử dụng 20 ngày mà không có ngày sản xuất.v.v. Thậm chí, ngay trên những hộp bánh của các công ty, đơn vị có thương hiệu thì hạn sử dụng cũng khác nhau. Bánh trung thu Hữu Nghị có hạn sử dụng 30 ngày, bánh trung thu Kinh Đô có hạn sử dụng 20 ngày, sản phẩm bánh trung thu của cơ sở sản xuất bánh Đức Dũng (Hà Nội) lại có hạn sử dụng lên đến 45 ngày… Cùng loại bánh dẻo Hữu Nghị song cái ghi ngày sản xuất 28-8-2008, cái lại ghi 31-8-2008 nhưng cùng hết hạn sử dụng vào ngày 24-9-2008 Theo chị Dung, một chủ cửa hàng bán bánh trung thu tại chợ Hạ Long 1: "Sở dĩ bánh của cơ sở Đức Dũng có thể để được lâu vì được bảo quản kỹ". Có điều, khi quan sát, chúng tôi thấy bánh chỉ được bọc đơn gian bởi một lớp giấy nilông khá mỏng, không có gói hút ẩm để bảo quản… Như vậy, có thể đặt câu hỏi: chất lượng và độ an toàn của mỗi loại bánh ra sao, trong khi người bán lúc nào cũng nói "hàng vừa mới nhập về, để thoải mái"… Chị Mai Anh, một khách hàng chọn mua bánh cho biết: "Trung thu năm nào cũng vậy, tôi thường mua bánh để biếu bố mẹ tôi, bố mẹ bên chồng và những người thân khác. Song, trung thu năm nay, khi chọn mua bánh, tôi cảm thấy hoang mang vì cùng là bánh nướng của cơ sở sản xuất Hữu Nghị, giống nhau cả về hương vị, chủng loại bánh cũng như bao bì, nhưng ngày sản xuất và ngày sử dụng lại khác nhau… Còn anh Chung, nhà ở phường Hồng Hải (TP Hạ Long) thì nói: "Hôm 11/9, tôi được tặng một hộp bánh trung thu Kinh Đô, mở ra thì có 4 bánh đề ngày sản xuất khác nhau (28-8, 2-9, 5-9) nhưng hạn sử dụng đều đến ngày 20-9". Thậm chí, chiều ngày 9-9 khi khảo sát thị trường bánh trung thu tại TP Hạ Long, chúng tôi bắt gặp có những loại bánh ghi ngày sản xuất là 10-9 được bày bán. Nhiều cơ sở sản xuất bánh lại ghi ngày sản xuất bằng tay. Có nơi lại in mảnh giấy nhỏ rồi đính kèm vào vỏ bánh. Theo ông Nguyễn Đình Thắng, Trưởng khoa ATVSTP Trung tâm y tế dự phòng Quảng Ninh: "Hiện nay mỗi nhà sản xuất đều có phương pháp công nghệ chế biến khác nhau. Có nơi sử dụng chất bảo quản, có nơi không, do đó thời gian bảo quản bánh của các hãng cũng khác nhau. Bánh dẻo, bánh nướng thuộc loại thực phẩm ăn nhanh, nếu không có chất bảo quản thì chỉ để được từ 3 đến 7 ngày. Tuy nhiên, hiện nay hầu hết các cơ sở sản xuất đều dùng đường và mỡ để bảo quản bánh, nhưng cũng không thể để quá 30 ngày..." Vậy mà, theo quan sát của chúng tôi và ý kiến của một số khách hàng, có những loại bánh ghi hạn sử dụng tới trên 40 ngày. Thiết nghĩ, vấn đề VSATTP là cần thiết vì điều đó gắn liền với sức khoẻ của tiêu dùng. Do vậy, cần có sự quán lý chặt chẽ hơn của các cơ quan chức năng và kiểm tra chuyên ngành đối với các cơ sở sản xuất, tiêu thụ thực phẩm. Đặc biệt với sản phẩm bánh trung thu đang được bầy bán tràn lan trên thị trường.