Cuộc khủng hoảng kinh tế hiện tại đã đẩy nhiều tờ báo lừng danh của nước Mỹ vào hồi cáo chung.
Bài viết đăng trên Rocky Mountain News - một tờ báo uy tín có trụ sở tại thành phố Denver thuộc tiểu bang Colorado của Mỹ - vào ngày 27.2 không đề cập đến cuộc khủng hoảng kinh tế, không đề cập đến chính sách của Tổng thống Barack Obama, không đề cập đến chiến sự Iraq. Đó là một bài viết, đúng ra là thư tòa soạn, có nhan đề: Goodbye, Colorado (Tạm biệt, Colorado), với những lời thống thiết như trên. Phía trên bài báo là một dòng chữ chạy ngang: “Final Edition” (Số phát hành cuối cùng). Chỉ cần đọc hai dòng chữ lớn này thì người ta đã hiểu vấn đề: 27.2.2009 là ngày cuối cùng báo Rocky Mountain News ra mắt độc giả. Tình hình khó khăn đã không cho phép tờ báo gắng gượng sống đến dịp sinh nhật 150 năm, ngày 23.4 sắp tới.
Những cái chết
Rocky Moutain News là nạn nhân báo chí mới nhất trong thời khủng hoảng kinh tế. Hiện Công ty E.W.Scripps đang rao bán lại manchette cùng website của tờ báo này, nhưng trong thời buổi bão táp hiện nay thì hiếm có người nào dám đứng ra “rước cái của nợ” ấy. Tương tự tờ Rocky Mountain News, nhật báo Tucson Citizen ở thành phố Tucson của bang Arizona cũng sẽ đóng cửa vĩnh viễn vào tháng 3 này nếu chủ nhân của nó không tìm được người mua.
Nếu như cái chết của Rocky Mountain News và Tucson Citizen không mấy ồn ào thì số phận tờ San Francisco Chronicle đang khiến dư luận Mỹ xôn xao. Ra đời vào năm 1865, ngay sau thời kỳ tiểu bang California bùng nổ cơn sốt tìm vàng, San Francisco Chronicle đã trở thành một phần của cuộc sống tại thành phố thịnh vượng nằm ở Bờ Tây này. Thế nhưng, sau 144 năm tồn tại, tờ báo đã trượt tới vực thẳm. Năm 2008, San Francisco Chronicle lỗ 50 triệu USD và nếu tiếp tục hoạt động đến hết năm 2009 thì số tiền lỗ chắc chắn sẽ còn tăng lên nhiều lần nữa do sự sụt giảm số lượng phát hành và doanh thu quảng cáo. Thế nên, tập đoàn mẹ Hearst Copration đang tìm cách tống khứ người con 144 tuổi của mình. Chưa hết, theo BBC, Hearst cũng đang tìm cách bán luôn một tờ báo khác của họ, tờ Seattle Post-Intelligencer.
Cơn bão kinh tế kéo dài cũng đã cuốn phăng nhiều tờ báo lớn vào năm ngoái. Tháng 10.2008, sau khi lỗ 18,9 triệu USD, nhật báo uy tín The Christian Science Monitor đã ngừng phát hành báo giấy, chỉ tồn tại bằng hình thức báo điện tử. Tháng 12 cùng năm, tập đoàn Tribune đã nộp đơn xin phá sản. Tribune là chủ của hàng loạt tờ báo nổi tiếng như Chicago Tribune, Los Angeles Times, Baltimore Sun và nhiều tờ khác. Cái chết của “người mẹ” Tribune vì thế gieo xuống đầu những “đứa con” nhiều nguy cơ. Ba tập đoàn báo chí lớn khác là Star Tribune Holding (sở hữu tờ Menneapolis Star-Tribune), Journal Register (sở hữu New Haven Register và một số tờ báo khác ở vùng Đông Bắc), và Philadelphia Newspapers LLC (sở hữu hai tờ Inquirer và Daily News) cũng đã nộp đơn xin phá sản.
Cơn bão kinh tế cũng làm tổn thương những gã khổng lồ tưởng như bất khả chiến bại. Theo BBC thì hiện New York Times đang vật lộn với khoản nợ 400 triệu USD. Năm ngoái, lãnh đạo tờ báo đã buộc phải thế chấp trụ sở mới xây vào năm 2007 để vay tiền. Báo Washington Post cho biết New York Times hiện đang vay một nhà tài phiệt Mexico 250 triệu USD với mức lãi 14% mỗi năm.
Bầu trời ngày một đen
New York Times dẫn báo cáo của Văn phòng Thống kê số lượng phát hành báo giấy của Mỹ cho hay vào thời điểm tháng 11.2007, số lượng phát hành của hơn 600 tờ báo tại nước này đã giảm 2,6% (số trong tuần) và 3,5% (số chủ nhật) so với một năm trước đó. Theo một báo cáo tương tự vào tháng 11.2008 thì tỷ lệ sụt giảm là 4,6% đối với các số trong tuần và 4,8% đối với số chủ nhật so với năm 2007. Kết quả cuộc thống kê vào tháng 11.2008 cho thấy trong số 500 tờ báo được thống kê thì chỉ có 2 tờ tăng số lượng phát hành, còn lại đều giảm và giảm. Vào tháng 11.2007, nhật báo Los Angeles Times giữ được sự ổn định về số lượng phát hành các số trong tuần (khoảng 780.000 bản), nhưng số chủ nhật giảm tới 5%, xuống còn 1,1 triệu bản. Đến cuối năm 2008, tờ báo này tiếp tục sụt giảm, 5,2% đối với các số trong tuần và số chủ nhật cũng giảm với mức tương đương. Tờ New York Times giảm 4,5% đối với số trong tuần (còn chưa đầy 1,04 triệu bản) và 7,6% đối với số cuối tuần (còn 1,5 triệu bản) vào tháng 11.2007 so với năm 2006. Đến tháng 11.2008, tờ báo này tiếp tục chứng kiến sự sụt giảm 3,6% (số trong tuần) và 1,4% (chủ nhật) so với năm 2007. Có thể thấy hầu hết các tờ báo đều sụt giảm số lượng đều đặn.
Tình trạng khó khăn hiện tại của các tờ báo lớn ở Mỹ là do tác động của hai yếu tố: cuộc khủng hoảng kinh tế và sự cạnh tranh của các phương tiện truyền thông khác - như truyền hình và internet. Khủng hoảng kinh tế khiến người ta tiết kiệm hơn, độc giả thích báo giấy có xu hướng chọn một tờ báo miễn phí - vốn đầy rẫy ở Mỹ - thay vì nhét vài đồng xu vào máy bán báo. Các hợp đồng mua báo dài hạn với số lượng lớn cũng ít đi. Khủng hoảng kinh tế cũng khiến doanh thu quảng cáo của báo chí sụt giảm - do các công ty cắt giảm chi phí quảng cáo. Bên cạnh đó, với sự phát triển không ngừng của internet và truyền hình - giúp người ta có thể truy cập internet và xem truyền hình mọi lúc mọi nơi, thói quen cầm tờ báo giấy để đọc cũng bắt đầu trở nên tốn kém.
