Vấn đề dinh dưỡng cho trẻ em luôn được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm. Thực tế cho thấy, hiện nay, nhiều hội chứng, bệnh lý ở trẻ liên quan đến dinh dưỡng như thừa cân béo phì hay tiểu đường gia tăng. Bên cạnh đó, ở nước ta, trẻ nhỏ bị suy dinh dưỡng vẫn chiếm 1 tỷ lệ đáng kể.
Tỉ lệ suy dinh dưỡng ở vùng sâu, vùng xa cao hơn so với đồng bằng. Cả nước vẫn còn hơn 300.000 trẻ suy dinh dưỡng nặng. Nhiều chuyên gia dinh dưỡng báo động rằng tỷ lệ trẻ còi cọc, thiếu cân còn ở mức cao trong nhiều năm nữa.
Ngân hàng Thế giới đã tính toán, suy dinh dưỡng đã làm giảm 5% GDP của Việt Nam. Trong 5 năm qua (2001 – 2005), hơn 200 tỷ đồng đầu tư cho chiến lược dinh dưỡng nhưng không đủ bao phủ tất cả các thôn bản trong cả nước với 100.000 cán bộ dinh dưỡng, 7 triệu trẻ và 1,2 bà mẹ mang thai. Trung bình mỗi ngày, Trung tâm khám tư vấn dinh dưỡng- Viện dinh dưỡng quốc gia tiếp nhận từ 150 đến 250 lượt bệnh nhi đến khám. 1 phần 3 trong số đó là trẻ bị suy dinh dưỡng. Nhiều trường hợp trẻ 9 tháng tuổi mà chỉ nặng có 4-5 cân. Cùng với thể trạng suy dinh dưỡng các cháu còn mắc thêm các chứng bệnh khác như tiêu chảy, rối loạn tiêu hoá, viêm phế quản, viêm phổi…
Theo nghiên cứu của Viện dinh dưỡng quốc gia, có 2 giai đoạn trẻ có nguy cơ bị suy dinh dưỡng cao là từ 7 đến 12 tháng tuổi và từ 1 đến 2 tuổi. Đây là giai đoạn chuyển đổi chế độ ăn từ sữa mẹ sang sữa bột và các thức ăn bổ sung khác. Thiếu kiến thức nuôi dưỡng trẻ ở giai đoạn này sẽ làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng cho trẻ. Bên cạnh đó, tỷ lệ suy dinh dưỡng về chiều cao của trẻ em VN xuất hiện khá sớm. Nhóm 12 tháng tuổi đã có 29% trẻ em thấp còi. Báo cáo “Tiến bộ cho trẻ em của UNICEF” mới đây cũng cho biết: Năm 2005, tỉ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng ở Việt Nam là 25,2%, khá cao so với khu vực. Trung Quốc là 8%, Malaysia là 11% và Mông Cổ là 13%.
Một nguyên nhân khiến trẻ dễ bị suy dinh dưỡng đó là hiện nay các bà mẹ không thực hiện đúng lời khuyên của Bộ Y tế: cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong vòng 6 tháng đầu, không dùng sữa bột và thức ăn bổ sung quá sớm. Thế nhưng theo Tiến sĩ Hoàng Kim Thanh, Trung tâm truyền thông giáo dục dinh dưỡng, Viện dinh dưỡng quốc gia thì với chế độ thai sản như hiện nay, 3 - 4 tháng nghỉ sinh, khuyến cáo trên là ngoài tầm tay. ở nước ta hiện nay chỉ có 12,4% bà mẹ nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu. Ngay cả trong 4 tháng đầu tiên cũng chỉ có khoảng 30%. Các bà mẹ khi đã đi làm thì khó đảm bảo đủ lượng sữa mẹ cần thiết cho trẻ hàng ngày. Ngoài ra, việc quảng cáo sữa hộp cũng làm tăng số lượng bà mẹ cho con bú chai trong năm đầu. Năm 2004, tỷ lệ bà mẹ cho con bú đến 12 tháng tuổi ở nước ta là 71,3%, ít hơn năm 2000 là 82%.
Điều trị cho trẻ mắc bệnh liên quan đến dinh dưỡng như thừa cân béo phì hay suy dinh dưỡng không hề đơn giản. Vì vậy, Tiến sĩ Hoàng Kim Thanh khuyên các bà mẹ chỉ có cách cho trẻ bú đủ sữa mẹ. Bởi sữa mẹ là thức ăn hoàn chỉnh thích hợp nhất để tăng sức đề kháng cho trẻ trong giai đoạn đầu tiên của cuộc đời.
