“Nếu căn nhà này là con thuyền thì gia đình tôi đã đẩy đi chỗ khác từ lâu lắm rồi chú ạ” - bà Nguyễn Thị Yến (tổ 2, khu 6, phường Việt Hưng, TP Hạ Long) nói với chúng tôi khi về tìm hiểu về tình trạng ô nhiễm nguồn nước ở đây. Hôm ấy cơn bão số 2 vừa tan, nước chảy về từ trên núi cao hoà cùng nước thải từ bãi rác Hà Khẩu đổ xuống thành một màu đen, đầy váng dầu. Hậu quả của cơn bão là nước ngập cả khu vực cánh đồng lúa trước kia và nhiều ruộng rau của người dân, nước tràn cả vào giếng nước ăn của nhà bà Yến. Gia đình bà Yến đang dùng máy bơm hút hết nước để làm vệ sinh giếng, nước bẩn tràn vào giếng bốc mùi hôi nồng nặc.
Bà Yến nói: “Đấy chú xem, nước như thế này mà gia đình tôi vẫn phải nhắm mắt dùng qua ngày, vì không có tiền để lắp đường ống mua nước máy để dùng, đành sử dụng nước giếng vậy”. Dù gia đình bà Yến đã bơm nước từ giếng lên qua một bể lắng, sau đó mới sử dụng, nhưng nước vẫn có mầu đục nhờ nhờ và có mùi khăm khẳm. Tưởng chỉ là hậu quả của cơn bão số 2, hoá ra không phải vậy. Từ nhiều năm nay, gia đình bà Yến vẫn phải “bấm bụng” sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh này. Vì chi phí để lắp đặt đường ống nước từ trục chính về đến gia đình bà mất tới hơn chục triệu đồng. Chỉ tay ra mấy sào ruộng trước mặt, bà Yến thở dài: “Những hộ dân gốc ở đây, đều đã bỏ hoang khu ruộng này, vì nguồn nước chảy ra từ bãi rác Hà Khẩu làm cây lúa phát triển kém, thậm chí còn làm lúa chết, người lội xuống cấy thì chân tay đều bị ngứa ngáy, lở loét rất khó chịu. Do tiếc đất bỏ hoang, nên gia đình tôi cố cấy để kiếm thêm ít thóc...”. Nói rồi, bà Yến chìa cả hai bàn tay ra cho chúng tôi xem, từng ngón tay “héo hắt”, móng tay vàng ệch, không cái nào còn nguyên vẹn, do bị “nước ăn”. Dù sau mỗi buổi đi làm đồng về, bà đều lấy hàng chục quả quất từ mấy cây quất trồng quanh nhà để chà xát chân và tay, sau đó rửa xà phòng. Ông Bảo, chồng bà Yến xen vào: “Các chú không biết chứ, gia đình tôi “3 cùng” với nguồn nước bị ô nhiễm từ nhiều năm nay rồi. Gia đình tôi và các hộ dân ở đây đã làm đơn kiến nghị gửi nhiều nơi, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết”.
Chị Tạ Thị Luyện, tổ trưởng tổ 2, khu 6, phường Việt Hưng, cho biết: “Chuyện nhà bà Yến cũng là kiến nghị của hơn chục hộ dân ở tổ 2 gửi tới UBND phường Việt Hưng và TP Hạ Long, nhưng đến nay vẫn chưa được xem xét giải quyết. Trước kia, khi bãi rác chưa được xây dựng, nước từ con suối nhỏ chảy ra từ trong núi trong vắt, cả xóm vẫn dùng để tắm, rửa, sinh hoạt. Nhưng từ khi bãi rác thải Hà Khẩu đi vào hoạt động một thời gian, nước thải từ bãi rác chảy ra hoà vào con suối nhỏ thành màu đen ngòm, có mùi hôi tanh nồng nặc, nhất là vào những ngày nắng to”.
Chị Luyện giải thích cho chúng tôi cụm từ “3 cùng” của ông Bảo, đó là ăn cùng, thở cùng và sống cùng nguồn nước đen, hôi hám. Chị bảo, như kinh tế gia đình chị còn khá giả chút, nên bỏ ra hơn chục triệu đồng để lắp đường ống nước máy, nên chỉ còn “2 cùng”. Chứ những hộ kinh tế khó khăn thì đành phải dùng nguồn nước ô nhiễm này. Từ ngày “xã lên phường”, nhưng đời sống của hơn chục hộ dân ở đây chưa có gì thay đổi, vẫn chủ yếu sống nhờ cấy lúa, trồng rừng. Nhưng do nguồn nước bị ô nhiễm, cây lúa cũng chẳng sống được hoặc năng suất rất thấp, lội ruộng thì chân tay bị ngứa ngáy, khó chịu, bà con đành gác cày, gác bừa, mấy ha đất cấy lúa trước kia giờ bỏ hoang để cỏ mọc. Cấy lúa không được, các hộ ở đây có nguyện vọng xin chuyển đổi từ đất cấy lúa sang trồng cây ăn quả, nhưng không được vì nghe đâu khu vực này dự định sẽ được quy hoạch làm khu giết mổ. Người dân trong tổ cũng phản ánh là mấy năm trước, đã có đoàn công tác của tỉnh, thành phố và phường đến thực địa, lấy mẫu nước về nghiên cứu, nhưng đến nay vẫn “một đi không trở lại”. Hậu quả là hơn chục hộ dân ở đây vẫn sống chung với nguồn nước bị ô nhiễm.
Trao đổi với chúng tôi, ông Ngô Văn Ích, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng cho biết: Người dân ở tổ 2, khu 6 đã nhiều lần gửi đơn kiến nghị lên UBND phường và UBND TP Hạ Long phản ánh về tình trạng nguồn nước bị ô nhiễm gây ảnh hưởng đến sản xuất và sinh hoạt của hơn chục hộ dân ở đây. Chính quyền phường đã nhiều lần báo cáo bằng văn bản gửi UBND TP Hạ Long để xem xét, có hướng giải quyết cho người dân. Nhưng đến nay, tình trạng trên vẫn chưa được khắc phục. Mới đây nhất, tại buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND TP Hạ Long, cử tri tổ 2, khu 6 lại tiếp tục phản ánh tình trạng trên và mong muốn sớm được giải quyết dứt điểm.
Phạm Hoạch
