Bao giờ hết cảnh độc quyền?

04/06/2008 00:35

Bến Lục Lầm thuộc khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái đã được Chính phủ công nhận là điểm thông quan có vị trí quan trọng trong việc thông thương xuất nhập khẩu hàng hoá giữa Việt Nam - Trung Quốc. Điểm thông quan Lục Lầm hiện nay có lưu lượng hàng hoá xuất khẩu lớn nhưng năng lực bốc xếp, vận chuyển hàng hoá tại khu vực này còn nhiều hạn chế cũng là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng ách tắc hàng hoá kéo dài trong thời gian gần đây, làm ảnh hưởng lớn đến công tác xuất khẩu của tỉnh.

Bao giờ hết cảnh độc quyền? ảnh 1 — *Bốc xếp hàng hoá tại điểm thông quan Lục Lầm.*

Theo thống kê của TX Móng Cái, năm 2007 trung bình mỗi ngày có từ 60-70 container chờ bốc xếp vận chuyển hàng hoá qua điểm thông quan Lục Lầm với khoảng 2.000 tấn hàng hoá/ngày đêm. Từ đầu năm 2008 đặc biệt là trong tháng 3 vừa qua, nhu cầu vận chuyển hàng hoá tăng nhanh đột biến, mỗi ngày có từ 250 đến 300 xe container có trọng tải lớn chờ bốc xếp vận chuyển hàng hoá. Lượng hàng hoá xuất khẩu, tạm nhập tái xuất qua điểm thông quan lớn trong khi tại đây chỉ có duy nhất HTX Dịch vụ bốc xếp vận chuyển hàng hoá Lục Lầm được làm dịch vụ bốc xếp hàng hoá nên đã không đáp ứng được nhu cầu, tốc độ giải phóng hàng chậm gây khó khăn cho doanh nghiệp, làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của tỉnh. Mặc dù lượng hàng hoá xuất khẩu qua bến Lục Lầm liên tục tăng mạnh trong những năm vừa qua nhưng đường sá, bến bãi chưa được quan tâm đầu tư nâng cấp nên không đáp ứng được yêu cầu phát triển. Có những thời điểm trên đoạn đường ra giao thông từ ngã Ba Sầu đến bến Lục Lầm lượng xe vận tải hàng hoá, container bị ách tắc kéo dài tới 4km, không những làm ảnh hưởng đến các doanh nghiệp xuất khẩu đặc biệt là xuất khẩu mặt hàng hải sản tươi sống mà còn ảnh hưởng đến giao thông của nhân dân trong vùng. Do không có bãi chờ, không có điểm để cắm điện cho xe bảo ôn nên nhiều container chở hàng đông lạnh sau vài tiếng xếp hàng không đi tiếp được đành phải quay ngược về thị xã để cắm điện giữ lạnh cho hàng hoá, gây nhiều phiền phức cho doanh nghiệp. Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Quy, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thành Đạt (Móng Cái) cho biết: Do bến Lục Lầm hiện nay chỉ có duy nhất HTX Dịch vụ bốc xếp vận chuyển hàng hoá Lục Lầm được phép kinh doanh bốc xếp hàng hoá nên trong quá trình bốc xếp dù bị mất hàng, chậm giải phóng hàng, bến bãi không đủ điều kiện đảm bảo cho người, phương tiện giao nhận hàng (rất nhiều xe hàng đã bị đổ hoặc bị ngập nước) và gây nhiều phiền nhiễu nhưng doanh nghiệp không có sự lựa chọn nào khác đành phải chấp nhận để thông hàng. Bởi vậy, chúng tôi rất mong tình trạng độc quyền dịch vụ bến bãi sớm được chấm dứt để doanh nghiệp có cơ hội lựa chọn đối tác bốc xếp hàng hoá có uy tín, có năng lực thực hiện. Không còn sự độc quyền các đơn vị bốc xếp buộc phải nâng cao chất lượng phục vụ, bốc xếp nhanh, trọn gói đảm bảo uy tín, chất lượng tạo được niềm tin của khách hàng. Cũng giống như bà Quy, không ít giám đốc các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu qua bến Lục Lầm hiện nay đều cho rằng trước đây do lượng hàng hoà xuất khẩu qua đây chưa nhiều thì năng lực bốc xếp hàng hoá của HTX Dịch vụ bốc xếp cơ bản đáp ứng được nhu cầu giải phóng hàng cho doanh nghiệp. Từ đầu năm 2007 đến nay lượng hàng hoá xuất khẩu qua điểm thông quan này tăng mạnh, sức ép về thời gian giải phóng hàng là rất lớn nên trong khi cơ sở hạ tầng bến bãi không được đầu tư cộng với cơ chế độc quyền trong bốc xếp vận chuyển hàng hoá xuống đò đã gây ách tắc, phiền hà và thiệt hại về kinh tế cho các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Chí Nhân, Chủ nhiệm HTX Dịch vụ bốc xếp vận chuyển hàng hoá Lục Lầm lại khẳng định: Tiêu chí hàng đầu của HTX là giải phóng hàng nhanh nhưng do phụ thuộc nhiều vào địa hình bến bãi và nước thuỷ triều nên tình trạng ách tắc kéo dài vừa qua là do khách quan. Hiện nay HTX hoạt động theo mô hình tổ trưởng giám sát công nhân, công nhân giám sát công nhân nên trong quá trình bốc xếp hàng hoá nếu có thiệt hại, mất mát tài sản của khách hàng thì sẽ quy rõ trách nhiệm của từng tổ. Đến nay chúng tôi chưa hề nhận được một văn bản nào của các doanh nghiệp về hiện tượng mất hàng hay nhũng nhiễu của công nhân như cố tình kéo dài thời gian bốc xếp để đòi chủ hàng bồi dưỡng thêm...

Để giải quyết khó khăn trước mắt, Móng Cái đã thành lập Tổ công tác liên ngành điều hành phương tiện ô tô hàng hoá ra vào điểm thông quan Lục Lầm nhằm hạn chế ách tắc. Đồng thời, tích cực thực hiện công văn chỉ đạo số 1216 ngày 26-3-2008 của UBND tỉnh về việc giao cho TX Móng Cái chủ trì kiểm tra, rà soát thực trạng công tác hạ tầng bến bãi, phương tiện, năng lực bốc xếp hàng hoá tại điểm thông quan Lục Lầm. Trên cơ sở đó chủ động xem xét thực trạng của HTX Dịch vụ bốc xếp vận chuyển hàng hoá Lục Lầm và Công ty TNHH Quang Phát để bố trí, sắp xếp cho hợp lý đảm bảo hoạt động giao nhận hàng hoá được thuận lợi và an toàn. Đến nay, thị xã đã hoàn thiện quy hoạch bến bãi và đang triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, các đồng chí Chủ tịch UBND thị xã, Trưởng phòng Kinh tế... cũng đã thẳng thắn nhìn nhận: Năng lực bốc xếp hàng hoá của HTX còn hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu và nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cũng đã có ý kiến. Nếu có hai đơn vị cùng làm dịch vụ thì chắc chắn chất lượng dịch vụ sẽ tốt hơn. Tuy nhiên không hiểu về lý do gì mà trong phương án quy hoạch bến Lục Lầm của thị xã cũng vẫn “ưu ái” cho HTX Dịch vụ bốc xếp vận chuyển hàng hoá Lục Lầm là đơn vị duy nhất được làm dịch vụ bốc xếp hàng hoá. Cụ thể trong phương án bố trí sắp xếp các doanh nghiệp tại bến Lục Lầm có ghi rõ: Công ty TNHH Quang Phát tự bỏ vốn đắp đất 1.200 m2 từ tim đường về phía bãi rác chiều dài 80-90m. Nhiệm vụ của Công ty TNHH Quang Phát chỉ được phép vận chuyển bốc xếp hàng hoá của Công ty, và phải làm cam kết không được làm dịch vụ vận chuyển bốc xếp hàng hoá cho doanh nghiệp khác . HTX Dịch vụ bốc xếp vận chuyển hàng hoá Lục Lầm bỏ vốn đầu tư đổ đất san lấp diện tích còn lại khoảng 1.200 m2, quản lý toàn bộ mặt kè bến phía thượng lưu và phía hạ lưu đến làm nhiệm vụ bốc xếp hàng hoá theo quy định.

Như vậy tình trạng độc quyền trong dịch vụ bốc xếp vận tải hàng hoá tại điểm thông quan Lục Lầm chưa biết đến bao giờ mới chấm dứt? Và mong muốn chính đáng của các doanh nghiệp làm công tác xuất khẩu về một dịch vụ có cạnh tranh lành mạnh, có chất lượng phục vụ tốt vẫn còn phải chờ!