Bảo hiểm chậm thanh toán, cảng “thiệt kép”

Đến nay đã gần một năm kể từ ngày cơn lốc xoáy quật đổ 2 chiếc cẩu giàn và 1 cẩu chân đế của Cảng Cái Lân. Lãnh đạo Cảng lo lắng như “ngồi trên đống lửa” vì chưa giải phóng được hiện trường và chưa nhận được kinh phí bồi thường từ phía các đơn vị bảo hiểm để mua thiết bị mới phục vụ hoạt động.

Theo tính toán của Cảng Quảng Ninh, thiệt hại trực tiếp do trận lốc xoáy gây ra ước tính khoảng 160 tỷ đồng. Trong đó giá trị thiệt hại của 2 giàn cẩu container và 1 cẩu chân đế là trên 100 tỷ đồng. Số tài sản này đã được Cảng Cái Lân ký hợp đồng bảo hiểm tài sản với Công ty Bảo Minh Quảng Ninh và Công ty Bảo hiểm Dầu Khí. Theo điều khoản hợp đồng, 2 công ty bảo hiểm trên sẽ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo nghĩa vụ thanh toán phí bảo hiểm. Tuy nhiên, đến nay cả 2 công ty này mới chỉ tạm ứng tiền bồi thường được khoảng 40 tỷ/hơn 100 tỷ.

Bên cạnh đó, việc chậm thanh lý xác cẩu bị đổ đã khiến cho cầu tàu số 7 bị vô hiệu hóa trong một thời gian dài. Bất cứ ai đi ngang qua cầu Bãi Cháy nhìn xuống cảng thấy được đống đổ nát ở đó cũng không khỏi ngậm ngùi, xót xa. Trong khi đó, cảng Cái Lân hiện rất cần mặt bằng cầu cảng số 7 để khắc phục cải tạo, đầu tư đưa cầu cảng hoạt động trở lại. Song do thủ tục bảo hiểm kéo dài nên gây tổn thất rất lớn cho cảng.

Được biết, ngay sau khi sự cố xảy ra, cảng Cái Lân cùng các cơ quan liên quan và Công ty bảo hiểm xác định cụ thể tổn thất và yêu cầu bồi thường theo quy định thanh toán phí bảo hiểm. Hậu quả tổn thất được xác định, 2 cẩu giàn và 1 cẩu chân đế 16 tấn tổn thất toàn phần. Nghĩa vụ bồi thường của Công ty Bảo hiểm gồm các khoản thiệt hại giàn cẩu trực tiếp và các chi phí hạn chế tổn thất phát sinh đối với giàn cẩu QGC 01 (do Công ty Bảo Minh Quảng Ninh phải bồi thường) là 55.563.899.380 đồng; cẩu chân đế 16 tấn là 4.009.000.000 đồng; cẩu giàn QGC 02 (do Công ty Bảo hiểm Dầu Khí phải bồi thường) là 54.875.943.000 đồng. Tất cả các khoản bồi thường trên đã được cả 2 bên xác định và ký vào biên bản cam kết sẽ bồi thường từng bước, phối hợp cùng cảng tiến hành thanh lý xong trước ngày 15-1-2007 để giải phóng mặt bằng cầu tàu số 7.

Tuy nhiên, qua nhiền lần làm việc giữa hai bên giải quyết hậu quả thiệt hại, nhưng quá thời hạn cam kết, đến 16-1-2007, cả 2 công ty bảo hiểm mới chỉ đưa ra phương án bán đấu giá tại chỗ các giàn cẩu mà chưa hề bồi thường như cam kết.

Trước tình hình đó, 16-1-2007, Cảng Quảng Ninh đã có văn bản gửi 2 công ty bảo hiểm thông báo rõ: "Việc công ty chậm trễ giải quyết bồi thường sẽ luôn phát sinh thêm thiệt hại cho cảng. Hiện cảng đã phải thực hiện vay tài chính ngân hàng để mua thiết bị thay thế với lãi suất 1%/tháng. Với tình trạng thực tế cảng phải chi trả thêm nhiều tỷ/tháng và nếu Công ty bảo hiểm kéo dài thời gian sẽ đặc biệt gây khó khăn cho DN cảng...". Tuy nhiên, quá trình bán đấu giá xác cẩu và bồi thường thiệt hại tiếp tục bị kéo dài. Theo thông tin từ Cảng Quảng Ninh, đến nay cả 2 công ty bảo hiểm nói trên chỉ thanh toán cho cảng Cái Lân khoảng 40 tỷ đồng.

Giải thích về sự chậm chễ này, đại diện của cả 2 công ty bảo hiểm trên đều cho rằng do các quy định về thủ tục đền bù nên mặc dù công ty bảo hiểm đã sẵn sàng tiền chi trả tổn thất cho cảng nhưng cũng chưa thể giải ngân được. Theo lý giải của các đơn vị bảo hiểm, việc chi trả bảo hiểm chỉ thực hiện khi có tài sản khác thay thế. Thế nhưng, cảng Cái Lân chưa thể mua sắm, lắp đặt tài sản khác thay thế vì chưa giải quyết được đấu giá tài sản bị tổn thất để giải phóng mặt bằng lắp đặt thiết bị mới. Thế nhưng, qua 2 phiên đấu giá chính thức và 1 phiên đấu giá “hụt”, tài sản bị thiệt hại vẫn chưa thể thanh lý. Do giá ban đầu của cơ quan thẩm định giá đưa ra quá cao (trên 12 tỷ đồng/xác cẩu) nên không có đơn vị nào tham gia đấu thầu. Lần đấu giá thứ hai, cơ quan thẩm định giá đưa ra giá hơn 9 tỷ đồng/cẩu nhưng cũng không có đơn vị nào tham gia đấu thầu. Lần đấu giá thứ ba dự kiến thực hiện vào giữa tháng 9 vừa qua với giá khởi điểm khoảng 6,3 tỷ đồng/cẩu, nhưng sau đó lại tiếp tục bị hoãn lại do các đơn vị liên quan cho rằng giá đưa ra như vậy vẫn quá cao và không khả thi. Vì thế một lần nữa thời gian đấu giá lại lùi vào chiều ngày hôm nay 15-10 với giá khởi điểm trên 4 tỷ đồng/cẩu. Do quy trình, thủ tục đấu giá thanh lý tài sản bị thiệt hại kéo dài nên quá trình khắc phục sự cố cảng Cái Lân bị rơi vào vòng luẩn quẩn. Cơ quan bảo hiểm chưa thể thanh toán tiền vì chưa có tài sản thay thế. Cảng thì không thể có tài sản thay thế vì chưa thanh lý được tài sản cũ và không giải phóng được mặt để lắp đặt tài sản mới. Trong vòng luẩn quẩn đó, cảng Cái Lân chịu “thiệt đơn thiệt kép”. Vừa chậm nhận được tiền bồi thường để mua sắm thiết bị, vừa không có mặt bằng hoạt động. Và đương nhiên sẽ ảnh hưởng đến đời sống của hàng trăm công nhân của cảng.

Theo lãnh đạo của một công ty bảo hiểm, nếu lần đấu giá thứ ba này thành công thì cũng phải sau 1 tháng nữa mới tháo dỡ xong phần cẩu bị đổ để giải phóng mặt bằng. Và nếu mọi chuyện diễn ra xuôn sẻ đúng như lời của lãnh đạo công ty bảo hiểm đó thì việc bồi thường thiệt hại do trận lốc xoáy cho cảng Cái Lân sẽ hoàn thành đúng vào dịp 1 năm sự cố cảng Cái Lân...