Bảo hiểm y tế tự nguyện: Trút lỗi lên đầu người dân

Những người mua thẻ BHYT tự nguyện đã vô cùng thất vọng khi cơ quan BHXH VN ra thông báo ngừng phát hành thẻ trong 3 tháng qua và đổ lỗi cho người có thẻ đã sử dụng quá nhiều gây "thủng" quỹ. Những cơ quan "đẻ" ra chính sách này đã không nhận trách nhiệm về sự cố này, mà vẫn loanh quanh biện minh cho sự yếu kém của mình.

Đổ lỗi cho người mua thẻ

Những con số mà cơ quan BHXH VN đưa ra rất báo động: Năm 2005 quỹ BHYT tự nguyện bội chi 265 tỉ đồng, năm 2006 bội chi gần 1.000 tỉ đồng. BHXH VN đã phải trích từ quỹ kết dư BHYT được tích tụ hơn 10 năm qua để thanh toán với các cơ sở KCB và hiện quỹ này đã gần hết. Ông Nguyễn Đình Khương - Phó Tổng giám đốc BHXH VN - cho rằng, mức đóng và mức hưởng của người tham gia BHYT tự nguyện đang có sự chênh lệch lớn.

Cụ thể, số thu BHYT tự nguyện bình quân năm 2006 của nhân dân chỉ đạt 120.000đ/người, trong khi có chi KCB bình quân trên 1 thẻ là 340.000đ/người. Số người bị bệnh nặng, bệnh mạn tính cần điều trị ngày càng nhiều, số chi phí phải trả cho mỗi ca điều trị các loại bệnh này từ 21-63 triệu đồng. Tại Hà Nội có 104 người có thẻ BHYT tự nguyện chạy thận nhân tạo đã phải chi trả với số tiền bằng 50% tổng số tiền thu được của hơn 80.000 người tham gia BHYT tự nguyện.

Điều mà các quan chức của BHXH VN "kêu ca" nhiều nhất là người có thẻ BHYT tự nguyện đã sử dụng thẻ quá nhiều. Mục tiêu đặt ra là nhiều người khoẻ mạnh tham gia, nhưng trên thực tế hầu hết người có bệnh, người già mua thẻ. Tại sao lại đổ lỗi cho người mua? Đã là BHYT tự nguyện thì ai cũng có quyền mua và khi đã có thẻ thì người dân có quyền được hưởng các quyền lợi. Đến khi "vỡ" quỹ thì cơ quan chức năng lại trút hết tội lên đầu người dân bằng cách "hoãn" sử dụng thẻ.

Quyết định này đã gây điêu đứng cho rất nhiều người đang chữa bệnh và đã có không ít người sau nhiều năm mua thẻ bỗng dưng không được mua tiếp và đúng thời điểm đó bị ốm, đành ngậm ngùi bỏ tiền túi ra để chữa bệnh. "Chúng tôi như bị lừa, một cơ quan nhà nước mà lại bất tín như vậy" - một bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai nói.

Vừa ban hành đã phải sửa đổi

Một quan chức của ngành y tế nhận định: "Đây là một bước lùi của ngành BHYT". Trong khi đang hô hào toàn dân mua BHYT, đang vận động được hơn 3 triệu người tự nguyện mua BHYT thì phải dừng lại đã chứng tỏ ngành BHXH đã bị lạc lối.

Thông tư về hướng dẫn thực hiện BHYT tự nguyện số 22/2005 ra đời từ ngày 24.8.2005, ngay khi ban hành đã "đầy rẫy" những bất cập. Quy định 10% số hộ trên địa bàn xã, phường đăng ký tham gia BHYT tự nguyện mới đủ điều kiện triển khai chỉ là hình thức, vì trên thực tế khi thu tiền để phát hành thẻ chỉ có một số rất ít hộ nộp tiền. Cơ quan BHXH đã thu tiền của dân thì không thể từ chối phát hành thẻ.

Nhóm hội viên hội, đoàn thể cũng quy định điều kiện phải có ít nhất 30% số hội viên trên tổng số hội viên của hội đoàn thể tham gia, song nhiều hội, đoàn thể đã hạ thấp số hội viên để đạt tỉ lệ 30% số người tham gia. Cơ quan BHXH đã không thể kiểm soát được tính trung thực của việc kê khai người mua thẻ do các hội lập ra. Nhiều ý kiến cho rằng, các cơ quan chức năng đã quá yếu kém khi đưa ra quy định 10% số hộ gia đình và 30% số hội viên mà không dựa trên cơ sở nào.

Thông tư 22 chỉ có tuổi thọ 20 tháng đã phải "chết yểu" để thay thế bằng Thông tư số 06/2007, ngày 30.3.2007 với mức đóng tăng thêm 50% và quyền lợi bị giảm đi. Trước khi đặt bút ký ban hành thông tư sửa đổi này, các nhà quản lý đều biết rằng, số người tham gia BHYT tự nguyện sẽ giảm đi khoảng 30%, song đây là việc trả giá cho sự yếu kém. Như thế có nghĩa là mục tiêu toàn dân mua BHYT sẽ ngày một xa hơn.