Trong hai ngày 7 và 8-1 vừa qua, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã phát hiện, kiểm tra, lập biên bản đình chỉ 2 vụ việc vi phạm Quy chế quản lý Vịnh Hạ Long. Từ hai vụ việc này (cũng như rất nhiều vụ việc đã xảy ra) cho thấy công tác tuyên truyền để tập thể, cá nhân nhận thức được các giá trị di sản cũng như chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ di sản là vô cùng quan trọng và phải được duy trì thường xuyên, liên tục.
Cán bộ BQL Vịnh Hạ Long tuyên truyền, vận động người dân làng chài Cống Đầm giữ gìn vệ sinh môi trường.
Những năm qua Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã có nhiều nỗ lực trong tổ chức, hay phối hợp tổ chức tuyên truyền về bảo vệ, giữ gìn các giá trị di sản thế giới Vịnh Hạ Long như in tờ rơi, tờ gấp, tuyên truyền miệng, pa nô, áp phích, ký cam kết, tuyên truyền trên báo, đài, tổ chức các chuyến tham quan, học tập trên Vịnh... Tuy nhiên, phạm vi đối tượng tuyên truyền vẫn còn hạn chế, chủ yếu mới chỉ tập trung tuyên truyền được với đối tượng dân chài, du khách, các tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ trên Vịnh Hạ Long; hiệu quả công tác chưa cao. Đó là một trong những nguyên nhân khiến các số lượng vụ việc vi phạm quy định của pháp luật về quản lý, bảo tồn, giữ gìn Vịnh Hạ Long vẫn chưa giảm... Chỉ tính trong phạm vi bảo vệ tuyệt đối của Vịnh Hạ Long, trung bình, mỗi năm các cơ quan chức năng phát hiện, xử lý trên 100 vụ vi phạm về môi trường, an ninh trật tự, an toàn giao thông.
Từ thực tế trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản Vịnh Hạ Long nói chung, công tác tuyên truyền nói riêng hiện nay cho thấy vẫn tồn tại những bất cập, mà tiêu biểu là sự tham gia của các ngành, địa phương, đặc biệt là các địa phương tiếp giáp với Vịnh Hạ Long vẫn còn hạn chế. Quảng Ninh có 6 huyện, thị xã, thành phố tiếp giáp trực tiếp với Vịnh Hạ Long là Yên Hưng, Hoành Bồ, Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn, Cô Tô. Các địa phương trên đã được hưởng lợi rất lớn từ Vịnh Hạ Long trên nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội, nhất là thuỷ sản, du lịch. Tuy nhiên, những năm qua sự tham gia của chính quyền các địa phương trên vào việc tuyên truyền, vận động cộng đồng bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long là chưa đáng kể. Trong khi đó, đây là nơi phát sinh chủ yếu của nguồn rác thải, nước thải, bùn thải gây ô nhiễm môi trường di sản. Năm 2008, theo thống kê, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã vớt tổng cộng khoảng gần 2.000 mét khối rác thải trôi nổi trên Vịnh, mà phần lớn trong số này là trôi nổi từ trong bờ ra. Thực tế cho thấy gần như chưa có địa phương nào quan tâm, tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật và sự cần thiết phải bảo vệ các giá trị Vịnh Hạ Long trong các khu dân cư trên và ven bờ Vịnh Hạ Long (thậm chí là tuyên truyền lồng ghép); nếu chính quyền xã Thắng Lợi (Vân Đồn) quan tâm, có trách nhiệm thì hẳn việc ông Dương xây bể sơ chế sứa trên sẽ được ngăn chặn ngay từ đầu. Nếu chính quyền TP Hạ Long quan tâm thì chắc khu vực Cảng Mới nước biển sẽ không mất màu và bốc mùi hôi thối như hiện nay v.v...
Điểm lại, trong tất cả các văn bản mang tính chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND và UBND tỉnh và cao hơn là của Trung ương, liên quan tới công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị của Vịnh Hạ Long cho thấy công tác tuyên truyền luôn là giải pháp được đặt lên hàng đầu. Giải quyết được bài toán này không quá khó khăn, bởi cơ bản nó chỉ phụ thuộc vào sự nhận thức, trách nhiệm của cơ quan chức năng, chính quyền các địa phương mà thôi.
