Là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội của TP Cẩm Phả, bảo vệ môi trường đang là một trong những vấn đề được địa phương vào cuộc quyết liệt.
Được mệnh danh là thành phố công nghiệp than, điện với tốc độ phát triển các ngành nghề thuộc lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ không ngừng gia tăng. Song song với đó, một nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội ở thành phố trẻ Cẩm Phả là bảo vệ môi trường (BVMT), đảm bảo phát triển hài hoà giữa các lĩnh vực kinh tế với yếu tố môi trường. Rất nhiều giải pháp mới đã và đang được triển khai ở Cẩm Phả đã cho thấy rõ những nỗ lực này.
Cùng Chung tay
Cẩm Phả sau gần 1 năm được nâng cấp đô thị, trở thành một trong bốn thành phố trực thuộc tỉnh đã có sự đổi thay nhanh chóng. Các ngành nghề, lĩnh vực kinh tế phát triển mạnh mẽ. Trong đó, lĩnh vực than, điện vẫn là một trong những ngành mũi nhọn. Để khuyến khích các ngành nghề này phát triển, thời gian qua thành phố đã ưu tiên nhiều nguồn lực cũng như các chính sách hỗ trợ cần thiết. Điều này là động lực quan trọng thúc đẩy các ngành nghề phát triển nhanh hơn. Tuy nhiên, cùng với đó, là những vấn đề về BVMT đang được đặt ra có tính cấp thiết hơn bao giờ hết.
Một đồng chí lãnh đạo thành phố khẳng định: Nếu như trước đây, vấn đề môi trường chỉ tập trung phần nhiều liên quan đến ngành khai thác, chế biến than thì nay với tốc độ phát triển kinh tế của thành phố, vấn đề này đã mở rộng ra rất nhiều lĩnh vực khác. Thậm chí lĩnh vực thương mại, dịch vụ cũng không phải không tiềm ẩn các nguy cơ ảnh hưởng tới môi trường. Rõ ràng, xét về lâu dài, nếu môi trường bị huỷ hoại thì các ngành nghề kinh tế cũng không thể duy trì hoạt động hiệu quả được. Do đó, BVMT từ lâu ở Cẩm Phả không chỉ có sự vào cuộc của chính quyền và còn có sự chung tay mạnh mẽ từ phía các doanh nghiệp và người dân thành phố. Điều này, đã tạo nên những thay đổi đáng kể trong công tác BVMT của địa phương thời gian qua.
Hàng năm, thành phố cùng với các đơn vị doanh nghiệp lớn trên địa bàn thực hiện ký cam kết BVMT; thực hiện các giải pháp liên quan đến môi trường. Thống kê của UBND thành phố, tính đến hết năm 2012, thành phố đã thực hiện xác nhận cam kết bảo vệ môi trường cho 20 đơn vị; kiểm tra công tác khai thác khoáng sản tại 21 đơn vị; xác nhận và thẩm định gia hạn giấy phép xả nước thải vào nguồn nước cho 4 đơn vị; phê duyệt đề án bảo vệ môi trường đơn giản cho 205 đơn vị; cải tạo và phục hồi môi trường cho 1 đơn vị...
Đáng chú ý, trong thời gian qua, ngành Than đã rất tích cực tham gia vào công tác hoàn nguyên và BVMT trên địa bàn thành phố. Theo đó, nguồn vốn đầu tư của ngành đã tập trung nhiều hơn đến vấn đề đảm bảo môi trường. Cụ thể, trong 3 năm trở lại đây ngành Than đã đẩy mạnh đầu tư xây dựng nhiều tuyến băng chuyền để giảm bụi ô nhiễm; thực hiện nghiêm ngặt quy trình đổ thải, xử lý nước thải; tại các bãi thải của các đơn vị đều đã được phủ xanh... Ước tính hàng năm, chi phí có liên quan đến đầu tư thiết bị mới và công tác BVMT các đơn vị ngành Than đóng trên địa bàn thành phố lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Được biết, năm 2013, ngành Than tiếp tục dành nguồn kinh phí hơn 10 tỷ đồng tham gia đầu tư xây dựng một số công trình về giao thông, môi trường tại TP Cẩm Phả. Qua đó, cho thấy những nỗ lực không nhỏ của ngành Than vào công tác môi trường của thành phố.
Việc quản lý chất thải rắn xây dựng, thu gom nước thải đô thị... đã được thành phố quan tâm. Hiện nay trên địa bàn thành phố có 4 công ty môi trường; tại các phường đều thành lập những tổ xã hội hoá thu gom rác. Đến nay cơ bản thành phố đã tự xử lý trên 90% lượng rác của các khu vực đô thị thải ra hàng ngày. Ngoài ra, tại hầu hết các tuyến dọc QL18A của thành phố đã xây dựng xong cống thoát nước và thực hiện tưới nước dập bụi, rửa đường thường xuyên từ Đèo Bụt đến Cửa Ông. Đối với việc xử lý chất thải, nước thải, thành phố đã có 4 lò đốt chất thải, xử lý nước thải y tế tại các bệnh viện. Về chất thải nguy hại trong công nghiệp (khoảng 85% đơn vị sản xuất trên địa bàn phát sinh chất thải này), thành phố đã thực hiện thanh tra, giám sát thường xuyên, đảm bảo các đơn vị thực hiện đúng quy trình xử lý chất thải.
Đẩy nhanh tiến độ quy hoạch bảo vệ môi trường
Ngoài sự chung tay vào cuộc của cộng đồng doanh nghiệp, người dân thành phố, để thực hiện chiến lược BVMT rõ ràng phải cần đến một quy hoạch BVMT tầm nhìn dài hạn. Về vấn đề này, Cẩm Phả cũng đang là một trong những địa phương triển khai tích cực. Được biết, TP Cẩm Phả đang tập trung đẩy nhanh tiến độ lập Dự án Quy hoạch bảo vệ môi trường đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Theo đó, trong mục tiêu chung, đề xuất được quy hoạch không gian bảo vệ môi trường thành phố gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và với từng đơn vị không gian lãnh thổ. Đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội và gây ảnh hưởng ít nhất tới chất lượng môi trường. Đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên, năng lực quản lý môi trường theo không gian quy hoạch và theo các ngành. Tính đến ngày 20-3, UBND thành phố đã hoàn tất việc phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch môi trường; phê duyệt dự toán kinh phí quy hoạch môi trường trên 2.746 tỷ đồng. Đã thành lập Hội đồng thẩm định, phê duyệt quy hoạch bảo vệ môi trường cấp thành phố. Bên cạnh đó, thành phố đã lựa chọn và ký xong hợp đồng với đơn vị tư vấn là Viện Thuỷ văn, môi trường và biến đổi khí hậu (Trường Đại học Thuỷ lợi). Hiện, các đơn vị tư vấn đã tổ chức quan trắc một số chỉ tiêu như nước, không khí... tại nhiều khu vực trên địa bàn thành phố.
Ông Nguyễn Trọng Minh, Chủ tịch UBND thành phố cho biết: Ba nhiệm vụ đột phá quan trọng là “Tập trung cho chỉnh trang đô thị; vệ sinh môi trường và xây dựng nếp sống văn minh đô thị” không chỉ được thành phố thực hiện trong lộ trình nâng cấp đô thị từ thị xã lên thành phố mà sẽ còn được thành phố cụ thể hoá bằng nhiều giải pháp trong thời gian tới đây. Theo đó, thành phố tiếp tục bố trí nguồn lực và huy động xã hội hoá từ nhiều nguồn tham gia vào công tác BVMT, chỉnh trang đô thị. Giảm thiểu tối đa những tác động từ môi trường bằng cách đầu tư hệ thống xử lý chất thải, rác thải phù hợp. Kiên quyết xử lý đối với các trường hợp đơn vị, doanh nghiệp vi phạm cam kết BVMT. Đồng thời, nâng cao nhận thức về môi trường cho người dân thành phố. Riêng đối với phát triển kinh tế, thành phố đang tiếp tục thực hiện chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tăng nhanh tỷ trọng các ngành công nghiệp và dịch vụ, trong đó sẽ điều chỉnh cơ cấu kinh tế theo hướng giảm dần sự lệ thuộc vào ngành công nghiệp than. Tập trung vào những ngành kinh tế chính và mới của thành phố để thu hút đầu tư như sản xuất vật liệu xây dựng; nhiệt điện… đi đôi với bảo vệ môi trường nhằm khai thác và phát huy những tiềm năng du lịch sẵn có.
Hồng Nhung