Theo quy định tại Thông tư liên tịch số 09/2009/ TTLT-BTC-BYT ngày 14-9-2009, người tham gia BHYT khi bị tai nạn giao thông (TNGT) phải được công an xác định là không vi phạm Luật giao thông thì mới được thanh toán từ Quỹ BHYT, nếu không người bệnh phải tự chi trả.
Đến nay, thông tư này có hiệu lực thi hành đã hơn 1 năm nhưng đã bộc lộ nhiều bất cập và gây nhiều khó khăn cho những người tham gia BHYT khi không may bị tai nạn giao thông.
Anh Đặng Văn Mạnh ở phường Hồng Gai, TP Hạ Long cho biết, khi anh đang tham gia giao thông thì bị một người đi xe máy ngược chiều đâm phải. Anh bị chấn thương nặng và được những người dân qua đường đưa đi cấp cứu. Vì anh bị tai nạn vào lúc đêm khuya, giấy tờ tuỳ thân cũng bị mất, những người đưa anh đi cấp cứu vì mải cứu người nên quên không báo công an. Anh Mạnh được cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh sau đó do vết thương quá nặng nên anh được chuyển lên bệnh viện Việt - Đức( Hà Nội). Vì chưa xin được giấy xác nhận có vi phạm luật giao thông hay không nên anh phải chịu toàn bộ chi phí điều trị. Đến khi có xác nhận của cơ quan công an, gia đình anh mang ra nộp cho BHXH tỉnh để được thanh toán theo quy định của BHYT, nhưng còn phải chờ BHXH tỉnh gửi hồ sơ lên bệnh viện Việt - Đức để thẩm định. Đến nay đã gần 3 tháng mà gia đình anh vẫn chưa nhận được hồi âm.
Trên thực tế có rất nhiều trường hợp rơi vào hoàn cảnh như anh Mạnh. Vì thế, có không ít người tham gia BHYT và khi bị TNGT mà lỗi do người khác gây ra. Nhưng vì không chờ đợi được hoặc không muốn phiền hà nên đã phải tự bỏ tiền ra trả chi phí khám chữa bệnh. Nguyên nhân là do người bị TNGT gặp rất nhiều khó khăn trong việc xin giấy xác nhận là không vi phạm luật giao thông từ công an. Theo quy định của cơ quan công an, nguyên nhân của vụ tai nạn giao thông chỉ có thể xác minh được khi cơ quan công an được báo và kịp thời đến, giữ nguyên hiện trường. Trong khi có nhiều vụ tai nạn xảy ra do mọi người mải cấp cứu người bị nạn nên không báo cho cơ quan công an, làm xê dịch hiện trường hoặc những vụ tai nạn xảy ra tại những nơi vắng vẻ không có người chứng kiến gây khó khăn cho công tác điều tra xác định nguyên nhân tai nạn của cơ quan công an. Chưa kể có những vụ điều tra nguyên nhân tai nạn rất phức phạp, mất nhiều thời gian. Do đó để có được giấy xác nhận của cơ quan công an sẽ phải chờ khá lâu, sẽ rất khó khăn về tài chính cho người bị nạn và cơ sở khám chữa bệnh.
Chính vì những bất cập trong việc thực hiện quy định Thông tư số 09/2009/TTLT-BTC-BYT về thanh toán chi phí khám chữa bệnh cho người tham gia BHYT và để khắc phục tình trạng trên, Bộ Y tế và Bộ Tài chính đã hoàn thành dự thảo thông tư mới sửa đổi một số điều của Thông tư số 09/2009/TTLT-BTC-BYT và đưa ra lấy ý kiến đóng góp của các cấp, các ngành ở Trung ương và địa phương. Theo dự thảo của thông tư mới, tất cả các trường hợp bị TNGT vào nhập viện khi chưa xác định được tình trạng vi phạm pháp luật thì người bị TNGT vẫn được thanh toán BHYT. Nếu sau đó, công an xác định là có vi phạm pháp luật giao thông thì người bị TNGT phải hoàn trả lại tiền cho quỹ BHYT. Nếu ngay sau khi người bị TNGT vào nằm viện mà công an đã xác minh được là có vi phạm pháp luật thì người đó phải tự trả chi phí chữa bệnh. Tuy nhiên, cho đến nay theo cơ quan BHXH cho biết vẫn chưa có một thông báo nào về việc sẽ thực hiện theo Thông tư liên tịch sửa đổi, vì thế người bị tai nạn giao thông vẫn phải chấp nhận những khó khăn, phiền hà khi không may xảy ra.
Mong rằng các cơ sở y tế và cơ quan BHXH có giải pháp khắc phục để chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước phát huy hiệu quả đối với mọi người dân.