Mùng 5 Tết, dân làng Hà Thạch (thị xã Phú Thọ) mở hội "Bắt lợn Ông Cầu", một lễ hội tối cổ với các nghi thức có một không hai
 |
| Hội săn lợn Ông Cầu. |
Bắt lợn Ông Cầu là một lễ hội tối cổ thuộc vùng ven kinh đô Phong Châu (Phú Thọ). Có nhiều giả thiết mang tính huyền thoại xung quanh lễ hội này: mô phỏng "ma trận" từ thời các vua Hùng, bắt lợn khao quân liên quan đến vua bà Trưng Trắc, Trưng Nhị v.v...
Dân làng Hà Thạch (xã Hoà Thạch, thị xã Phú Thọ) chọn lợn thật kỹ: phải là lợn đực, đen tuyền, đen từ da, lông đến tận móng mũi...Phải là lợn choai choai, chạy khoẻ thì cuộc săn lợn Ông Cầu mới vui. Đúng ngày 23 tháng Chạp, hai hộ dân có gia phong, gia cảnh đàng hoàng, khá giả được dân làng chọn ra để nuôi lợn, phải làm lễ nhập chuồng.
Trước lễ này, lợn chỉ là lợn; sau khi thụ lễ nhập chuồng phải gọi là Ông Cầu. "Tư dinh" của Ông Cầu phải được làm mới tinh tươm: khung tre, lợp lá cọ cổng vào và trên nóc "tư dinh" phải dựng cờ lễ. Xung quanh "tư dinh" phải dựng bày võ khí: Đao, kích, phủ việt, ngoài cùng là lớp rào che chắn cũng bằng lá cọ để "Ông Cầu" khỏi rét.
 |
| Bài trí "Tư dinh" của Ông Cầu |
Cách bài trí "tư dinh" của Ông Cầu tương tự như nơi đóng quân của võ tướng hoặc một đồn trú nên huyền thoại còn truyền lễ hội Ông Cầu có từ thời các vua Hùng cùng các Lạc hầu, Lạc tướng định đô, dựng nghiệp an dân ở đất Phong Châu.
 |
| Rước hai Ông Cầu qua làng |
Đúng 13h30 ngày mùng 5 Tết, dân làng Hà Thạch làm lễ dâng hương tại hai "tư dinh" của hai Ông Cầu. Đến 15h, bồi tế làm lễ mở cửa chuồng. Hai ông Cầu được "nghinh" vào hai chiếc lồng sắt rước ra bãi rộng của làng để bắt đầu cuộc săn.
Không chỉ dân 8 giáp thuộc làng Hà Thạch chứng kiến cuộc săn lợn Ông Cầu mà hàng ngàn người dân vùng phụ cận cũng đổ dồn về tham gia. Ông Cầu sổng chuồng, ngơ ngác trước tiếng reo hò kinh thiên động địa của đám người vây quanh liền co giò chạy. Cuộc săn đuổi bắt đầu...
Người ta tin rằng, dân giáp nào bắt được Ông Cầu thì cả năm làm ăn phát đạt như gặp vận may. Sau khi săn được hai Ông Cầu, dân 8 giáp lại "nghinh" lên Đền và đúng nửa đêm thì "khai đao". Thịt được chia về cho các giáp coi như lộc đầu năm.
 |
| "Tư dinh" của Ông Cầu |
 |
| Bắt đầu cuộc săn |
 |
| Săn được Ông Cầu! |
