Nhân dịp Liên hoan Âm nhạc khu vực phía Bắc được tổ chức tại TP Hạ Long trong 2 ngày 7-8/12/2007, chúng tôi đã có cuộc gặp gỡ, trao đổi với nhạc sỹ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Hội Nhạc sỹ Việt Nam (NSVN) về những vấn đề của âm nhạc Quảng Ninh hôm nay...
+ Âm nhạc Quảng Ninh những năm gần đây có lực lượng sáng tác ngày càng lớn mạnh, nhiều nhạc sỹ có năng lực, say mê sáng tác, một số nhạc sỹ được học hành bài bản, không chỉ sáng tác ca khúc mà còn viết cả nhạc không lời. Thứ hai, phải kể đến bề dày truyền thống ca hát, lực lượng biểu diễn nhiều nên mỗi tác phẩm khi viết ra đều có điều kiện cho dàn dựng, công bố tác phẩm. Đó cũng là một môi trường rất thuận lợi, ít địa phương khác có được. Thứ ba là do môi trường văn hóa, mà chủ yếu là công nhân lao động và những người trực tiếp sản xuất trên các lĩnh vực, nên Quảng Ninh có nhiều liên hoan văn nghệ. Chính điều đó đã thúc đẩy các nhạc sỹ hăng say sáng tác.
Tôi cũng đánh giá cao đời sống âm nhạc của tỉnh mà không thể không kể đến kho tàng âm nhạc có từ thời kháng chiến chống Mỹ, sàng lọc theo thời gian đến nay đã trở thành những giá trị kinh điển về âm nhạc của Quảng Ninh. Bên cạnh đó là phong trào ca hát rộng khắp của Quảng Ninh có truyền thống từ những năm đánh Mỹ, xuất phát cụ thể từ ngành Than, để rồi lực lượng đó ngày càng lớn mạnh lên, vì vậy mới có Lê Dung, Quang Thọ, Doãn Tần, Đức Long và hàng loạt ca sỹ trẻ hôm nay... Đó là cái mà tôi đánh giá cao nhất, so với cả nước thì không địa phương nào có được lực lượng như vậy cả.
- Nói là mạnh nhưng thực tế sáng tác âm nhạc Quảng Ninh hình như mới chỉ mạnh về phong trào chứ chưa mạnh về đỉnh cao?
+ Đó là thực trạng chung cả nước. Còn muốn phấn đấu xây dựng tác phẩm đỉnh cao thì có 2 yếu tố, đó là phụ thuộc tài năng của những nghệ sỹ, nhạc sỹ và thời gian - có những tác phẩm không phải ra đời đã được công nhận là đỉnh cao ngay mà còn cần có thời gian. Ngoài ra, tôi nghĩ là cũng cần phát động những cuộc thi với sự đầu tư mang tính chiến lược để thu được tác phẩm có chiều sâu hơn.
- Cả nước hiện nay xuất hiện nhiều những nhạc sỹ trẻ, những dòng nhạc, trào lưu sáng tác nhạc rất mới. Vậy nhưng âm nhạc Quảng Ninh lại rất bình lặng, ông nghĩ sao về điều này?
+ Tôi hoàn toàn không đánh giá về bề nổi của hoạt động mà đánh giá về bản chất công việc. Nếu có ý kiến đời sống âm nhạc Quảng Ninh đứng tại chỗ hay bảo thủ thì tôi nghĩ không phải vậy. Giữ gìn bản sắc riêng, truyền thống âm nhạc của mình thì nó sẽ có những tác phẩm mới có giá trị nghệ thuật mang nhiều chất truyền thống. ở đây phải nói đến thị hiếu âm nhạc người Quảng Ninh khá cao, rất tinh trong thưởng thức âm nhạc, họ không dễ dàng chấp nhận những tác phẩm mang yếu tố lai căng được. Còn những bài hát mang yếu tố thời thượng hiện nay thì cũng có những sáng tác của Đỗ Hòa An hay Bá Quảng được giới trẻ yêu thích, ca sỹ có Hồ Quỳnh Hương là ca sỹ hát dòng nhạc trẻ rất tốt.
Tôi nghĩ, hướng đi cũng như sinh hoạt đời sống âm nhạc Quảng Ninh hiện nay có tín hiệu đáng mừng, có thể nói là môi trường tương đối sạch về âm nhạc của cả nước.
- Quảng Ninh được đánh giá là mảnh đất thơ và nhạc, nhiều nhạc sỹ trung ương qua đây đã để lại nhiều bái hát hay. Thế nhưng chính các nhạc sỹ Quảng Ninh lại hình như bất lực?
+ Tôi có nghe nhiều bài hát về Quảng Ninh, so với tác phẩm của các nhạc sỹ lớp trước như Hoàng Vân, Tân Huyền, Chu Minh, Trọng Bằng, Phạm Tuyên... để lại thì tác phẩm của các nhạc sỹ hôm nay chưa bằng được. Tuy vậy, nó cũng xứng tầm với mặt bằng âm nhạc hiện nay chứ không đến nỗi yếu kém... Như Thơ thợ lò của Đỗ Hòa An hay Cây đàn Hạ Long rồi Giữ mãi Hạ Long xanh của Lê Nguyên Thêm chẳng hạn...
- Vậy còn thiếu điều gì mà tác phẩm của các nhạc sỹ Quảng Ninh chưa tới được đông đảo công chúng Quảng Ninh cũng như công chúng cả nước?
+ Muốn vươn tới cả nước thì phụ thuộc mạnh vào đề tài. Đề tài cần mang tính chất chung, chúng ta phải thoát ra khỏi tính địa phương đi. Nếu các nhạc sỹ chăm chút vào các vấn đề như nước, môi trường, con người, tình yêu... thì hẳn là công chúng cả nước sẽ dễ dàng đón nhận hơn.
- Quảng Ninh đang phát động một cuộc thi ca khúc - nhiếp ảnh - báo chí nhằm tuyên truyền cho cuộc bầu chọn Vịnh Hạ Long - Kỳ quan thiên nhiên thế giới. Vậy Hội NSVN có tác động ra sao để vận động các nhạc sỹ tham gia cuộc thi này, thưa ông?
+ Ngay hôm phát động ở tỉnh, chúng tôi cũng đã cử đại diện của mình xuống dự và đã cam kết trong cuộc bầu chọn cho Vịnh Hạ Long thì có trách nhiệm của Hội NSVN. Chúng tôi sẽ vận động, thông báo tới hơn 1.000 hội viên của mình. Tác phẩm dự thi có thể gửi trực tiếp đến Hội HSVN hoặc đến Sở VHTT Quảng Ninh. Từ đó, việc lựa chọn tác phẩm tốt cho Quảng Ninh chúng tôi cũng sẽ làm. Hy vọng các ngành, đơn vị sẽ có sự phối hợp với chúng tôi, vì từ tác phẩm tới công chúng còn cần sự dàn dựng, biểu diễn, quảng bá nữa. Bằng khả năng của mình, chúng tôi sẽ giúp cho cuộc vận động này một cách tận tình nhất.
- Được biết, Hội NSVN mới được UBND tỉnh Quảng Ninh cấp đất mở chi nhánh tại Quảng Ninh. Theo ông, việc này sẽ có tác động ra sao tới hoạt động âm nhạc của Quảng Ninh?
+ Trên cả nước, Hội NSVN có 20 chi hội như vậy đặt ở các tỉnh thành. Quảng Ninh là một Chi hội trẻ, được thành lập năm 2006 và là một trong những chi hội hoạt động tích cực. Chi hội tại Quảng Ninh hiện nay rất đáng mừng vì những nòng cốt trong phong trào âm nhạc trải dài ở nhiều địa bàn, từ Móng Cái đến Uông Bí, bất cứ hoạt động âm nhạc nào cũng đều có sự đóng góp trực tiếp của các hội viên. Chúng tôi hy vọng, với lực lượng ấy thì số lượng hội viên sẽ còn tăng lên nữa. Hy vọng Chi hội sẽ là một chi hội mạnh trong toàn quốc!
- Xin cảm ơn nhạc sỹ!
