Biển đẹp nhưng du khách chưa mở “hầu bao”

VN có nhiều bãi biển đẹp, trong đó bãi biển Đà Nẵng đã từng được tạp chí Forbes (Mỹ) bình chọn là một trong sáu bãi biển quyến rũ nhất hành tinh.

Thế nhưng người làm du lịch vẫn chưa biến lợi thế đó thành sức hấp dẫn để du khách xài tiền....

Do phần lớn du khách châu Âu không có nhiều điều kiện nghỉ ngơi và tắm biển ấm như tại VN, nên họ thường dành 50-70% thời gian tour đến VN gắn liền với biển và những vùng gần biển.

Theo ông Trương Nam Thắng, giám đốc Công ty du lịch OSC, phần lớn du khách nước ngoài đến VN chỉ dừng lại ở TP.HCM một đêm, sau đó di chuyển ra miền Trung để thưởng thức khí trời mát mẻ và những bãi biển tuyệt vời của VN. Thống kê của Tổng cục Du lịch cho thấy các vùng biển VN thu hút khoảng 70% lượt du khách quốc tế.

Thiếu... đường đến biển

Có một thực tế là du khách đi du lịch bằng tàu biển chịu chi tiêu đến VN chẳng bao nhiêu, ngược lại với xu hướng chung của thế giới. Đánh giá của giới chuyên môn VN, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ đang được coi là những điểm đến tiềm năng của du lịch tàu biển đang nổi lên ở châu Á.

Tuy nhiên lượng du khách đến VN bằng tàu biển chỉ chiếm hơn 6% tổng lượng khách đến VN (thống kê của Tổng cục Du lịch năm 2006). Thời gian ghé VN bình quân chỉ 2-3 ngày với 1-2 cảng và thời gian neo đậu ở các cảng từ 8-24 giờ. Do đó khách không có nhiều cơ hội tham quan, giải trí mua sắm.

Hầu hết các cảng biển là cảng hàng hóa, chưa có cảng chuyên biệt cho tàu du lịch. Nhiều tàu có trọng tải lớn không thể cập bờ và phải di chuyển khách bằng canô hoặc tàu du lịch mất nhiều thời gian, giảm hứng thú cho du khách. Ví dụ cảng Hòn Gai không có cảng tàu nên tàu khách phải neo đậu cách cảng khoảng 1km, khách được chuyển qua một sà lan cũ và sau đó được chuyển sang các tàu nhỏ để di chuyển.

Viện Chiến lược và phát triển giao thông vận tải - Bộ Giao thông vận tải thừa nhận đến nay cũng không đặt qui hoạch cảng biển du lịch vào chiến lược phát triển của ngành. Tới đây ngành sẽ lên kế hoạch để đầu tư xây dựng hệ thống cảng hành khách quốc tế hiện đại đủ năng lực đón các tàu du lịch lớn tại các vùng trọng điểm về du lịch biển như Hạ Long, Huế, Đà Nẵng, Nha Trang, TP.HCM, Vũng Tàu, Phú Quốc...

Đẹp rồi, khỏi cần quảng bá

Theo nghiên cứu của Hiệp hội Du lịch Nhật Bản, hai đối tượng khách thích đi du lịch là gia đình có trẻ em trong độ tuổi 5-15 và phụ nữ chưa lập gia đình. Khi thiết kế các ấn phẩm quảng cáo du lịch biển bằng tiếng Nhật phải có màu sắc và hình ảnh tươi vui, thể hiện hạnh phúc gia đình. Khi quảng cáo trên truyền hình hoặc báo chí phải lựa kênh truyền hình nào tác động nhiều nhất đến trẻ em, gia đình và phụ nữ công sở chưa lập gia đình.

Các bãi biển, vịnh, đảo đẹp được quốc tế công nhận và bình chọn như: vịnh Hạ Long, bờ biển Đà Nẵng... nhưng hầu như chẳng hề được qui hoạch định hướng để phát triển thành vùng du lịch biển mang đẳng cấp quốc tế. Ngay cả khi được bình chọn là một trong sáu bãi biển quyến rũ nhất hành tinh, ngành du lịch VN và Đà Nẵng cũng chưa có một chương trình quảng bá tầm cỡ nhân cơ hội này với thị trường du lịch quốc tế.

Công tác tuyên truyền và quảng bá về du lịch biển VN lâu nay chưa được quan tâm đúng mức, mấy năm qua Tổng cục Du lịch đã xuất bản một số thông tin chuyên đề về biển nhưng chỉ cung cấp thông tin chung. Du lịch VN chưa tham gia các hội nghị, hội chợ chuyên về du lịch biển và du lịch tàu biển trên thế giới. Chỉ mới đây khi làm việc với Hãng truyền hình CNN, Tổng cục Du lịch mới bắt đầu đề cập đến việc tập trung cho quảng bá biển VN, trong đó vịnh Hạ Long là chủ đề chính. Ngay cả qui hoạch phát triển du lịch VN đến năm 2010 và tầm nhìn 2020 cũng chưa đề cập gì đến du lịch biển VN.

Trong khi đó du lịch biển VN đang đứng trước thách thức cạnh tranh rất mạnh từ các quốc gia có kinh nghiệm và thương hiệu trong khu vực: Thái Lan, Indonesia, Malaysia... Giám đốc Sở Du lịch Bình Thuận Ngô Minh Chính - “thủ đô” resort của du lịch VN - đề nghị Tổng cục Du lịch nên xây dựng những tiêu chí cụ thể cho du lịch biển. Vùng nào là du lịch biển nghỉ dưỡng, chữa bệnh; vùng nào là du lịch thể thao - giải trí biển; vùng nào là du lịch dã ngoại; vùng nào là du lịch biển bình dân; du lịch biển phức hợp... Khi đã có qui hoạch, tiêu chí rõ ràng, các địa phương muốn khai thác chỉ cần dựa vào những tiêu chí đó thực hiện.

Cuối năm nay, Tổng cục Du lịch VN sẽ trình Chính phủ đề án phát triển du lịch biển, đảo mục tiêu năm 2010 và tầm nhìn 2020. Có lẽ phải làm kiên quyết lắm thì VN mới có được những thương hiệu du lịch biển đã “đình đám” từ nhiều năm qua của các nước bạn như Bali (Indonesia) hay Phuket (Thái Lan)...