Gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) để doanh nghiệp có điều kiện phát triển, tranh thủ được cơ hội, vượt qua thách thức, tạo ra được cơ hội mới... Đó là một thực tế, nếu tranh thủ được thời cơ này và chấp nhận để vượt qua thách thức sẽ đưa nền kinh tế phát triển lên trình độ cao hơn.
Các doanh nghiệp là nhân tố trực tiếp tham gia và chịu sự tác động trực tiếp của tiến trình hội nhập. Vì vậy doanh nghiệp cần phải nỗ lực tăng cường năng lực cạnh tranh của mình bằng việc thúc đẩy công tác nghiên cứu và thực hiện các phương pháp nâng cao trình độ quản lý kinh doanh; đa dạng hóa sản phẩm và chi phí sản xuất hợp lý, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, hiệu quả sản xuất; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực... tạo điều kiện hạ giá thành và giá bán ra của hàng hóa, nhằm vượt qua các đối thủ cạnh tranh để doanh nghiệp duy trì và phát triển.
Công nhân Công ty TNHH Vina New Tarps đang sản xuất bao bì trên hệ thống dây chuyền hiện đại.
Ảnh: BK
Hiện nay, sự cạnh tranh trên thị trường của các thành phần kinh tế ngày càng gay gắt, khốc liệt trên các lĩnh vực về quy mô, khả năng tham gia cạnh tranh và rút khỏi thị trường; sản phẩm; năng lực quản lý; năng suất lao động; trình độ công nghệ và lao động... Vì vậy, nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong thời gian tới là một nội dung quan trọng cần được các doanh nghiệp Quảng Ninh nói riêng và xã hội nói chung quan tâm.
Trước hết phải tăng cường công tác nghiên cứu thị trường: bởi công tác nghiên cứu thị trường hạn chế và yếu kém, nhiều thị trường tiềm năng chưa được khai thác, dẫn đến doanh nghiệp phải chịu thua lỗ lớn và mất đi thị trường do không đi sâu vào nghiên cứu thi trường. Do đó, nghiên cứu thị trường là công việc cần thiết đầu tiên đối vời bất cứ doanh nghiệp nào trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Một doanh nghiệp không thể khai thác hết tiềm năng của mình cũng như không thoả mãn tất cả được nhu cầu của khách hàng nếu không có được đầy đủ các thông tin chính xác về thị trường. Thông qua việc nghiên cứu thị trường, doanh nghiệp sẽ nắm được những thông tin cần thiết về giá cả, cung cầu hàng hóa và dịch vụ mà doanh nghiệp đang kinh doanh, xây dựng những phương án chiến lược và biện pháp cụ thể để tổ chức thực hiện mục tiêu kinh doanh đề ra. Quá trình nghiên cứu thị trường giúp cho doanh nghiệp thu thập thông tin, số liệu về thị trường kinh doanh, phân tích so sánh số liệu đó trên cơ sở khoa học và rút ra kết luận, từ đó đề ra các biện pháp, xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phù hợp.
Trước yêu cầu của thị trường ngày càng cao, các doanh nghiệp đã quan tâm đến yếu tố chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và thị trường. Các doanh nghiệp cần chọn những sản phẩm có thế mạnh, không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa sản phẩm theo nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng. Khai thác có hiệu quả tiềm năng của địa phương trong lựa chọn sản phẩm kinh doanh, hiện đại hóa khâu thiết kế sản phẩm, lựa chọn hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến phù hợp với doanh nghiệp để nâng cao chiến lược sản phẩm. Doanh nghiệp cần quán triệt sâu sắc việc coi trọng chiến lược sản phẩm gắn với việc đổi mới sản phẩm, gắn với chiến lược nhãn hiệu và các chiến lược dịch vụ gắn với sản phẩm. Tăng cường công tác quảng cáo, xúc tiến bán hàng và các loại dịch vụ để kích thích sức mua của thị trường. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần quảng cáo uy tín của doanh nghiệp và tính nổi trội của các dịch vụ đi theo.
Trong những năm qua, nhiều doanh nghiệp đã có những đổi mới máy móc thiết bị và công nghệ mới được chuyển giao từ các nước công nghiệp phát triển. Song tốc độ đổi mới công nghệ và trang thiết bị còn chậm, chưa đồng đều và chưa theo một định hướng phát triển rõ rệt. Với hiện trạng công nghệ và thiết bị sản xuất lạc hậu như hiện nay của các doanh nghiệp đã dẫn tới tình trạng định mức tiêu hao về chi phí nguyên vật liệu lớn và phát sinh thêm nhiều chi phí cho sửa chữa, bảo dưỡng. Do đó, trước mắt cần đẩy mạnh đầu tư và thay thế một số loại thiết bị, máy móc sản xuất đã quá lạc hậu, cho năng suất lao động thấp, tiêu hao năng lượng và nguyên vật liệu lớn. Tuy nhiên, trong điều kiện nhiều doanh nghiệp còn thiếu vốn, tiềm lực tài chính chưa đủ mạnh để đầu tư đồng bộ công nghệ và thiết bị thì các doanh nghiệp này cần chủ động trong việc liên kết và hợp tác kinh doanh với nhau. Sự hợp tác liên kết giữa các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế hay các ngành kinh tế khác nhau sẽ giúp các doanh nghiệp giảm thiểu những khó khăn về tài chính, công nghệ, vốn, thị trường và đẩy mạnh nội lực phát triển cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần phải quan tâm đến việc phát triển sáng tạo nhãn hiệu; xây dựng thương hiệu phải xây dựng cảm xúc, tin cậy của khách hàng, luôn lấy sự hài lòng của khách hàng làm trọng tâm cho mọi hoạt động. Doanh nghiệp phải coi thương hiệu là công cụ bảo vệ lợi ích của mình, sử dụng thương hiệu đã thành danh của sản phẩm này cho một loại sản phẩm khác có chung kỹ năng hoặc tạo ra một sản phẩm mới bổ sung cho sản phẩm đã có để làm tăng sự hài lòng và mức độ cảm nhận của khách hàng với sản phẩm đó. Nâng cao nhận thức và bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa; các nhãn hiệu, kiều dáng hàng hóa xuất khẩu là tài sản của doanh nghiệp. Do vậy, việc đăng ký sở hữu công nghiệp, đăng ký độc quyền nhãn hiệu hàng hóa nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thương hiệu tại các thị trường mà doanh nghiệp có chiến lược đầu tư kinh doanh là rất cần thiết.
Bên cạnh đó để có được đội ngũ lao động có đủ khả năng đáp ứng được yêu cầu kinh doanh trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt của thị trường mở cửa, doanh nghiệp cần tập trung thực hiện việc sắp xếp bố trí hợp lý đội ngũ cán bộ quản lý và lao động hiện có ở các doanh nghiệp. Cần phát hiện người có năng lực, bố trí họ vào những công việc phù hợp với ngành nghề, trình độ và năng lực sở trường. Bổ sung những cán bộ, lao động đủ tiêu chuẩn, có triển vọng phát triển, đồng thời thay thế những cán bộ, nhân viên không đủ năng lực, không đủ tiêu chuẩn.
Để thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp cần phải xây dựng được hệ thống thông tin như: thông tin về môi trường kinh doanh, thông tin và hệ thống phân phối, giá cả mặt hàng, thông tin về tình hình và viễn cảnh của thị trường, thông tin về hệ thống giao thông vận tải... Dưới tác động của khoa học và công nghệ mà đặc biệt là công nghệ thông tin đã làm xuất hiện hình thức thương mại tiên tiến đó là thương mại điện tử. Doanh nghiệp cần chủ động áp dụng và phát triển thương mại điện tử, nếu không sẽ bị cô lập với thế giới bên ngoài. Việc triển khai áp dụng thương mại điện tử được triển khai chủ yếu ở khâu xúc tiến hoạt động kinh doanh, dưới hình thức mở trang web quảng cáo trên mạng, tìm kiếm thông tin về thị trường và bán hàng trên mạng, tiến hành các giao dịch trước khi ký hợp đồng... Khi điều kiện cơ sở hạ tầng và cơ sở pháp lý cho phép thì có thể tiến tới ký kết hợp đồng và thực hiện thanh toán trên mạng. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng và triển khai áp dụng các hệ thống quản chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế như ISO 9000, HACCP, ISO 14000...
Hy vọng những vấn đề đặt ra trên đây là gợi mở cần thiết, hữu ích đối với các doanh nghiệp Quảng Ninh, các nhà quản lý và xã hội quan tâm thời kỳ hội nhập kinh tế.
