10 sự kiện nổi bật nhất về các lĩnh vực: CNTT, viễn thông, bưu chính, báo chí và xuất bản trong năm 2009 vừa được Bộ TT&TT công bố chính thức sáng 30/12/2009 tại Hà Nội.
"Nền kinh tế mũi nhọn"
Có thể nói, điểm nhấn của năm qua chính là những nỗ lực và quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng CNTT Việt Nam thành một "nền kinh tế mũi nhọn". Tháng 3/2009, lần đầu tiên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng tuyên bố mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước mạnh về CNTT. Quan điểm này một lần nữa được thể hiện tại Diễn đàn Công nghệ thông tin thế giới WITFOR 2009, khi Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẽ xây dựng một thị trường CNTT năng động và dành sự quan tâm đặc biệt tới các tập đoàn CNTT đa quốc gia.
Phát biểu tại cuộc họp báo Công bố 10 sự kiện nổi bật, Thứ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông Trần Đức Lai cho biết để có thể hiện thực hoá mục tiêu tham vọng trên, nhiệm vụ quan trọng nhất của cơ quan chủ quản trong năm 2009 chính là phải nỗ lực xây dựng cho được một hành lang pháp lý để các doanh nghiệp hoạt động, phát triển và mở rộng.
Những năm trước, việc văn bản quy phạm còn thiếu hoàn thiện, nhiều bất cập đã được doanh nghiệp, báo giới phản ảnh. Do đó, bước sang năm 2009, khối lượng các văn bản luật, thông tư được Chính phủ giao cho Bộ TT-TT soạn thảo "rất đồ sộ". Tính tới thời điểm này, luật Xuất bản đã được Quốc hội thông qua. Luật Viễn Thông và Luật Tần số Vô tuyến điện, hai bộ luật hết sức quan trọng với tính chất "xương sống" cũng vừa được phê duyệt. Dự kiến tới tháng 5/2010, dự luật Bưu chính mới sẽ được trình lên Quốc Hội. Như vậy là Ngoại trừ luật Báo chí sửa đổi, còn lại VN đã có gần như đầy đủ hệ thống luật, quy phạm của lĩnh vực TT-TT, thứ trưởng Lai cho biết.
Năm 2009 là một năm đầy khó khăn và biến động của nền kinh tế, dưới ảnh hưởng của suy thoái toàn cầu. Tuy nhiên, ngành CNTT-TT trong nước vẫn duy trì được sự tăng trưởng. Theo số liệu thống kê của Bộ, tất cả các doanh nghiệp hạ tầng viễn thông đã đầu tư tới 60.000 tỷ cho mạng lưới - một mức đầu tư lớn nhất từ trước tới nay. Điều đáng nói là sự đầu tư của doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở chiều rộng mà lợi nhuận của họ cũng tăng trưởng, thể hiện ở mức nộp ngân sách tăng. Rõ ràng là trong bức tranh có nhiều mảng tối của nền kinh tế năm qua, Viễn thông vẫn tiếp tục là điểm sáng đáng trân trọng.
Thứ trưởng Trần Đức Lai cũng nhấn mạnh tới tiềm năng của một ngành công nghiệp mới mẻ, dù quy mô hiện tại còn bé nhỏ song tiềm năng phát triển là rất khả quan: Nội dung số. Đây sẽ là hướng tập trung quan trọng của Bộ trong năm 2010.
Vẫn còn những tồn tại
Thứ trưởng TT-TT Trần Đức Lai thừa nhận vẫn còn nhiều tồn tại cần được giải quyết triệt để trong năm 2010 để VN đạt được mục tiêu "nước mạnh về CNTT".
Năm 2010 được kỳ vọng là sẽ tạo được bước đột phá, chuyển động mới cho nền CNTT - TT trong nước. Tuy nhiên, để làm được điều này, Chính Phủ mà trực tiếp là Bộ TT-TT cần khắc phục và xử lý được một số vấn đề lớn còn vướng mắc như: nguồn nhân lực CNTT còn yếu và thiếu, sự chênh lệch về hưởng thụ thông tin giữa người dùng thành thị với nông thôn, tốc độ phát triển nhanh nhưng chất lượng lại chưa đáp ứng được nhu cầu, vẫn bị xã hội và dư luận phàn nàn.
Chính sách quản lý thuê bao di động trả trước cũng chưa được thực hiện quyết liệt, nhiều doanh nghiệp chưa thật sự nghiêm túc thực hiện chủ trương, do đó, ngày 31/12/2009 đã là hạn chót để đăng ký thông tin thuê bao trả trước song nhiều nhà mạng vẫn chưa có động thái rõ rệt về việc "xử lý", "trảm" các thuê bao vi phạm như thế nào. Bình luận trước hiện tượng này, thứ trưởng Trần Đức Lai khẳng định "Chính sách đã công bố được 2 năm chứ không phải 1-2 tháng. Nếu muốn xin hoãn thì Doanh nghiệp phải chỉ ra được lý do trì trệ của mình, của đại lý là gì?".
Những khó khăn của ngành bưu chính, dù chỉ là tạm thời, song vẫn là một bài toán xã hội rất lớn của Bộ TT-TT trong năm 2010. Thực tế thế giới đã cho thấy các dịch vụ CNTT, viễn thông càng phát triển nhanh thì càng hạn chế sự tăng trưởng của bưu chính. Trong khi đó, quân số của ngành Bưu chính lại quá đông so với doanh thu.
Ngành công nghiệp CNTT Việt Nam tuy đã đạt được một số thành công nhất định, song theo đánh giá của Bộ và của giới chuyên môn vẫn còn "quá nhỏ bé", chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng. Cần nhìn thẳng vào thực tế là chúng ta chưa định hình được sản phẩm chủ đạo của Việt Nam là gì, để từ đó tập trung, dồn sức đầu tư. Quyết tâm của Chính phủ là trong thời gian tới phải xây dựng được một số tập đoàn CNTT lớn, mang đẳng cấp quốc tế và vươn ra các thị trường nước ngoài. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là những doanh nghiệp này sẽ mang tổng lực "đem chuông đi đánh xứ người", "mặt trận nào cũng góp mặt" hay chỉ tập trung cho một vài sản phẩm tinh hoa, thế mạnh mà thôi?
Trả lời câu hỏi của báo giới về vụ tranh chấp cột điện giữa các doanh nghiệp viễn thông và điện lực gần đây, mà nhìn rộng hơn là vấn đề quản lý cơ sở hạ tầng dùng chung như thế nào, Thứ trưởng Trần Đức Lai thừa nhận rằng do việc khuyến khích doanh nghiệp dùng chung CSHT mới chỉ là chủ trương chứ chưa được luật hoá nên rất khó. Tất nhiên, việc doanh nghiệp nào cũng xây cột sẽ dẫn đến tình trạng lãng phí, chồng chéo, khó quản lý và ảnh hưởng tới mỹ quan đô thị, song hiện tại, vấn đề giá thuê lại nằm trong lĩnh vực do Bộ Công thương quản lý. Hơn nữa, do chưa thành Luật nên các Bộ chỉ có thể đóng vai trò Trọng tài hoà giải doanh nghiệp trên cơ sở hợp đồng kinh tế mà thôi. "Doanh nghiệp phải có thiện chí và trách nhiệm thì mới có thể tìm được hướng ra cho vấn đề này, còn sự can thiệp của các Bộ chỉ có thể giải quyết được đến một mức độ nhất định", thứ trưởng Lai kết luận.
| 10 sự kiện nổi bật trong lĩnh vực Thông tin và Truyền thông năm 2009 1. Luật Viễn thông, Luật Tần số Vô tuyến điện đã được Quốc hội thông qua Ngày 23/11/2009, Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XII đã thông qua Luật Viễn thông và Luật Tần số Vô tuyến điện. Hai Luật quan trọng này có hiệu lực từ ngày 1/7/2010 sẽ tạo điều kiện thuận lợi huy động mọi nguồn lực xã hội đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ viễn thông với công nghệ mới, hiện đại và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thông tin. 2. Diễn đàn Công nghệ Thông tin thế giới được tổ chức thành công tại Việt Nam Từ ngày 26-28/8/2009, Diễn đàn Công nghệ Thông tin thế giới năm 2009 (WITFOR 2009) với chủ đề “Công nghệ thông tin vì sự phát triển bền vững” đã được tổ chức lần đầu tiên tại Hà Nội với sự tham gia của hơn 1500 quan chức chính phủ, các tổ chức và doanh nghiệp công nghệ thông tin từ 70 nước và vùng lãnh thổ. Đây là một sự kiện có ý nghĩa quan trọng, khẳng định vị thế, vai trò của Việt Nam, đồng thời đưa Việt Nam trở thành một trong những điểm thu hút về hợp tác đầu tư trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông của khu vực. Tại Diễn đàn, Sách trắng về công nghệ thông tin và truyền thông Việt Nam lần đầu tiên được phát hành, cung cấp những thông tin, số liệu cơ bản về hiện trạng phát triển của ngành công nghệ thông tin và truyền thông Việt Nam. 3. Việt Nam đoạt giải Nhì quốc tế cuộc thi viết thư Bưu chính Thế giới Tại cuộc thi viết thư quốc tế lần thứ 38 do Liên minh Bưu chính Thế giới (UPU) tổ chức, em Nguyễn Đắc Xuân Thảo - học sinh lớp 7/10 Trường THCS Nguyễn Huệ, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng đã đoạt giải Nhì. Đây là giải thưởng cao nhất trong 7 lần Việt Nam đoạt giải qua 20 năm tham dự. 4. Dịch vụ thông tin di động thế hệ thứ 3 (3G) chính thức được cung cấp tại Việt Nam Ngày 13/08/2009, Bộ Thông tin và Truyền thông đã cấp 4 giấy phép thiết lập mạng và cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất tiêu chuẩn IMT-2000 (WCDMA) trong băng tần số 1900-2200MHz (3G) thông qua hình thức thi tuyển. Việc tổ chức thi tuyển, cấp phép, triển khai cung cấp dịch vụ 3G đã tạo nên một cuộc cách mạng về thông tin di động tại Việt Nam, thể hiện tính công khai, minh bạch, phù hợp với thông lệ quốc tế và các cam kết của Việt Nam khi gia nhập Tổ chức thương mại thế giới. 5. Giải thưởng quốc gia về Công nghệ Thông tin và Truyền thông lần thứ nhất được tổ chức thành công Ngày 14/3/2009, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức thành công Lễ trao giải thưởng quốc gia về CNTT & TT (ICT Awards). Đây là Giải thưởng quốc gia đầu tiên do cơ quan quản lý nhà nước tổ chức nhằm công nhận, tôn vinh và quảng bá thành tựu của các tổ chức, doanh nghiệp đã có những thành tích xuất sắc trong ứng dụng và phát triển CNTT&TT tại Việt Nam. 6. Chính phủ công bố Lộ trình chuyển đổi công nghệ phát thanh, truyền hình tương tự sang phát thanh, truyền hình số Ngày 16/01/2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 22/2009/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch truyền dẫn, phát sóng phát thanh, truyền hình đến năm 2020. Tại Quyết định này, lộ trình chuyển đổi công nghệ tương tự (analog) sang công nghệ số (digital) được xác định phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ và xu hướng quốc tế. Thực hiện Quyết định này, trong năm 2009, dịch vụ truyền hình độ nét cao (HDTV), truyền hình qua giao thức mạng Internet (IPTV) đã chính thức phát sóng tại Việt Nam. 7. Triển khai các hệ thống cáp quang biển quốc tế và phủ sóng thông tin di động trên vùng biển, đảo Việt Nam Năm 2009, Việt Nam đã chính thức tham gia 03 hệ thống cáp quang biển quốc tế có dung lượng lớn là: Liên Á- Mỹ (AAG); Liên Á (IACS); Châu Á-Thái Bình Dương (APG). Việc này sẽ mở rộng băng thông truyền tải cho loại hình dịch vụ liên thông với thế giới, phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế xã hội của đất nước và hội nhập quốc tế. Dịch vụ VSAT-IP qua vệ tinh Vinasat-1 đã được triển khai, cùng với việc tăng cường phủ sóng phát thanh, truyền hình, dịch vụ thông tin di động mặt đất lần đầu tiên được phủ sóng tới các vùng biển và hải đảo. 8. Xuất bản bộ “Tổng tập nghìn năm văn hiến Thăng Long”; lần đầu tiên sách Nhật ký Đặng Thùy Trâm dịch ra tiếng Tây Ban Nha và tiếng Lào Tiến tới 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, ngành Xuất bản Việt Nam đã triển khai xuất bản bộ “Tổng tập nghìn năm văn hiến Thăng Long” gồm 4 tập, dày 12.000 trang, hơn 5000 tranh ảnh minh họa,… Đây là ấn phẩm quý giá, đồ sộ bậc nhất từ trước tới nay viết về văn hóa Thăng Long-Hà Nội. Năm 2007, cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm được xuất bản với số lượng kỷ lục ở Việt Nam, sau đó được dịch ra tiếng Anh. Năm 2009, lần đầu tiên cuốn sách này được dịch ra tiếng Tây Ban Nha và tiếng Lào sẽ được phát hành rộng rãi trong thời gian tới tại Lào, Cu Ba và một số nước Châu Mỹ La tinh. 9. Chứng thực chữ ký số đã được triển khai tại Việt Nam Ngày 15/9/2009, Bộ TT&TT đã trao giấy phép cung cấp dịch vụ Chứng thực chữ ký số công cộng (CA) đầu tiên của Việt Nam cho Tập đoàn VNPT. Các loại chứng thư số được cung cấp bao gồm: Chứng thư số cá nhân cho cơ quan, tổ chức, cá nhân; Chứng thư số dành cho trang thông tin điện tử; Chứng thư số dạng chứng thực phần mềm dành cho ứng dụng… Việc cho phép triển khai dịch vụ chứng thực chữ ký số sẽ góp phần tích cực vào công cuộc cải cách hành chính, thúc đẩy phát triển thương mại điện tử và triển khai Chính phủ điện tử của Việt Nam. 10. Lần đầu tiên tổ chức thi thiết kế, trình bày và triển lãm những trang báo, tạp chí đẹp toàn quốc Cuộc thi này có gần 1000 trang báo và tạp chí của các cơ quan báo chí trong toàn quốc tham gia. 24 tác phẩm thiết kế xuất sắc được giải là những trang trình bày đẹp về bố cục, về các mảng tít bài và hình ảnh, nêu bật được chủ đề của từng số báo, đưa thông tin hấp dẫn đến với bạn đọc. |
