Gần đây, lò mổ trái phép tại tổ 10 khu 4 phường Giếng Đáy tái hoạt động gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới đời sống người dân kéo theo nhiều nguy cơ khó kiểm soát về VSATTP, bệnh dịch... Các cơ quan chức năng đã nhiều lần vào cuộc, xử phạt “mạnh tay”. Các lò mổ này đã chính thức bị đình chỉ hoạt động từ ngày 15-1-2010. Tuy nhiên để tìm ra một giải pháp hợp lý để giải quyết thấu đáo vấn đề vẫn là một bài toán khó.
Lò mổ được dựng tạm bợ, không phép, không tuân theo quy chuẩn...là tác nhân "đầu độc" môi trường xung quanh, ảnh hưởng tới khu dân cư (ảnh: Hồ nước ô nhiễm nổi váng này trước là một hồ sen rộng).
* Ô nhiễm môi trường, mất vệ sinh an toàn thực phẩm Trên cơ sở kiểm tra thực địa, kết luận của đoàn thanh tra đoàn liên ngành TP Hạ Long cũng khẳng định rõ tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng, gây mùi hôi thối tại 3 cơ sở trên, ảnh hưởng tới môi trường xung quanh... Theo phản ánh của người dân tổ 10, khu 4, phường Giếng Đáy thì nhiều tháng nay các hộ dân tổ 10 khu 4 đã phải sống chung với mùi hôi thối, môi trường xung quanh ô nhiễm nghiêm trọng do nước, chất thải của các lò này được xả trực tiếp ra ngoài không qua khâu xử lý nào. Nước, chất thải đã biến một ao trồng sen rộng thành ao tù ô bẩn, luôn bốc mùi nồng nặc. Ngoài ra hoạt động bất kể ngày đêm của lò khiến cuộc sống thường ngày của khu dân cư cũng bị xáo trộn.
Sự việc xảy ra vào trung tuần tháng 1 khi chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng phát hiện nhiều vi phạm ở các lò mổ tự phát tại tổ 10 khu 4 phường Giếng Đáy (TP Hạ Long). Qua kiểm tra sai phạm gồm: việc xây dựng và hoạt động trái phép không tuân theo bất kỳ một quy trình xử lý chất thải, vệ sinh môi trường... Sai phạm chủ yếu diễn ra tại 3 cơ sở tập kết và giết mổ lợn của 3 hộ dân trên địa bàn phường Giếng Đáy là: Ông Nguyễn Việt Dũng (Tổ 7 khu 6), Nguyễn Trung Kiên (tổ 8 khu 4) và giáp ranh là hộ ông Nguyễn Văn Kiên (Tổ 75 khu 7 phường Hà Khẩu).
Chất thải chưa qua xử lý được thải trực tiếp ra môi trường xung quanh.
Qua trao đổi chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng cũng bày tỏ quan ngại về tình trạng vệ sinh an toàn thực phẩm của các lò mổ trên. Bởi trên thực tế các lò mổ tự phát hoạt động khó kiểm soát về quy trình giết mổ, kiểm dịch gia súc, cơ sở nuôi nhốt… Hơn nữa, việc phát hiện hiện gia súc mắc bệnh hay không trước khi giết mổ lại không được quan tâm và khó kiểm soát ! * Giải pháp nào hợp lý ?
Theo thống kê sơ bộ thì hàng ngày các cơ sở trên đã giết mổ khoảng 400 con lợn và gia súc các loại từ các tỉnh: Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương… Nơi đây đã trở thành nơi cung cấp thực phẩm cho thành phố Hạ Long và một số địa bàn xung quanh. Như vậy, với công suất, quy trình giết mổ không có biện pháp xử lý chất thải mà đổ trực tiếp ra môi trường khiến đây là nguốn ô nhiễm chính, phát sinh nhiều nguy cơ cần có biện pháp quản lý.
Như vậy tình trạng ô nhiễm, nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm là rõ ràng đối với các lò mổ tự phát này. Tuy nhiên dường như các cơ quan chức năng còn bối rối trong việc tìm ra giải pháp xử lý hiệu quả.
Được biết, các lò mổ tự phát tại đây hình thành từ khoảng tháng 8-2009. Chính quyền địa phương, cơ quan chức năng đã nhiều lần kiểm tra, xử phạt, đình chỉ do hoạt động trái phép. Tuy nhiên các lò mổ này vẫn tồn tại. Trong tháng 9-2009, đoàn kiểm tra UBND thành phố Hạ Long đã xử phạt vi phạm về bảo vệ môi trường (4 triệu đồng đối với chủ cơ sở Nguyễn Việt Dũng) và xây dựng trái phép đối với ông Nguyễn Văn Kiên (12,5 triệu đồng) đồng cưỡng chế tháo dỡ nhà xưởng kiên cố của 2 cơ sở trên. Tuy nhiên, các lò mổ trên vẫn không ngừng, mà vẫn âm thầm hoạt động. Tháng 12, qua kiểm tra cơ quan chức năng vẫn phát hiện các cơ sở trên vẫn hoạt động. Đồng thời qua kiểm tra cũng phát hiện thêm cơ sở khác mới phát sinh trên địa bàn là hộ ông Nguyễn Trung Kiên.
Cũng theo đánh giá của Phòng tài nguyên môi trường thì việc xử phạt vi phạm hành chính trước đó đối với các cơ sở trên không phải như trên là khá “mạnh tay”. Thế nhưng tình trạng trên vẫn tái diễn.
Lò giết mổ tại tổ 10 khu 4 phường Giếng Đáy chỉ được xây theo kiểu tạm tạm bợ, "lách" quy định xử phạt, cưỡng chế.
Ông Nguyễn Hữu Nhã, Phó chủ tịch UBND phường Giếng Đáy được biết: Sau khi bị xử phạt, cưỡng chế, các chủ cơ sở không xây cơ sở kiên cố mà chỉ dựng chuồng nuôi, nhốt thô sơ nhằm “lách luật”, tránh quy định cưỡng chế tháo dỡ, gây thiệt hại... Về khách quan, đây là địa bàn đầu mối, các lò mổ hoạt động bất kỳ nên việc ngăn chặn kiểm soát cũng có nhiều khó khăn.
Trên thực tế đáp ứng cung cầu của thị trường ngày càng lớn, địa bàn này đã trở thành một trong những đầu mối cung cấp nhu cầu thịt cho khu vực phía Tây thành phố và thành phố Hạ Long. Hiện khu vực này tập trung lực lượng khoảng 40-50 hộ làm nghề giết mổ làm việc ở các lò giết mổ trên. Hơn nữa các chủ cơ sở và các người làm nghề đều là trụ cột gia đình, không có công an việc làm, giết mổ và kinh doanh tại chợ là công việc tạo thu nhập chính. Do vậy các chủ cơ sở chưa thực sự tự giác chấp hành việc dừng hoạt động dù mức xử phạt của các cơ quan chức năng là không nhẹ. Qua làm việc với cơ quan chức năng đại diện các cơ sở trên cũng đã bày tỏ khó khăn và nguyện vọng nếu ngừng hoạt động.
Như vậy việc tìm ra một giải pháp hiệu quả vừa để đảm bảo vệ sinh môi trường, đáp ứng nhu cầu của thị trường, tránh tái diễn tình hình trên… là một bài toán khó cần chính quyền quan tâm giải quyết. Trong khi chờ một giải pháp lâu dài, các cơ quan chức năng cần có biện pháp giám sát các cơ sở này.