Quyết định rồi bãi bỏ, ủng hộ và phản đối… câu chuyện quanh tấm thẻ hành nghề biểu diễn quá phức tạp và rối rắm.
Lần đầu được khởi xướng năm 1999, tấm thẻ đã nhận được không ít những ý kiến đồng thuận nhưng chưa đầy 2 năm sau nó đã bị bãi bỏ vì quá nhiều phiền hà và điều tiếng.
Dần đây câu chuyện ‘thẻ hành nghề’ lại tiếp tục được đặt lên bàn các nhà quản lý và những tranh cãi quanh tấm giấy nhỏ bé này lại khởi sự.
Quan điểm của những nhà quản lý và người ủng hộ cho rằng việc cấp thẻ này là cần thiết bởi lẽ: “chưa có lúc nào thị trường giải trí lại hoạt động hỗn loạn, bát nháo như hiện nay. Ai ai cũng là nghệ sĩ, người người là thần đồng, ngôi sao”. Cùng với sự bát nháo đó là những chương trình biểu diễn, lăng xê tên tuổi những “nghệ sĩ” chẳng biết từ đâu mọc ra. Với sự “tiếp tay” của hệ thống đĩa lậu, một loạt những album, băng đĩa có chất lượng kém ra đời.
Dư luận vẫn chưa quên những sự vụ ồn ào như Biển Nhớ, Tuyển chọn nghệ sĩ hay vụ ra mắt của “ca sĩ” Quách Thành Danh với màn khoe quần lót…
Phía những người không ủng hộ lại cho rằng Cục Nghệ thuật biểu diễn đang làm một việc thừa, rằng việc này sẽ chỉ gây thêm phiền toái và làm tổn thương các nghệ sĩ. Nghệ thuật có đặc thù riêng gắn liền với sự đón nhận của công chúng.
Nói cách khác, không phải Cục hay bất kỳ cơ quan quản lý nào quyết định sự tồn tại của các nghệ sĩ, mà chính là công chúng. Nghệ thuật có đặc thù riêng, nghệ sĩ phải chịu sự đào thải khắc nghiệt của thị trường. Những nghệ sĩ đã thành danh không cần bất cứ tấm thẻ nào giới thiệu họ... ngược lại những nghệ sĩ đã không thể khẳng định được mình thì mười tấm thẻ như vậy cũng không giúp họ thành công.
Có nhiều nghệ sĩ đang nổi hiện nay như Hà Anh Tuấn, Nguyễn Vĩnh Tiến trên thực tế họ chưa có bất kỳ bằng cấp đào tạo chuyên nghiệp nào, vậy phải căn cứ vào tiêu chí nào để cấp hay không cấp thẻ cho họ?
Chính những thông tin trái chiều như vậy làm cho những người có trách nhiệm bối rối. Ông Lê Ngọc Cường, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn cho biết chủ trương này đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề cập đã lâu, nhưng phía Cục và các đơn vị triển khai vẫn cần một thời gian nữa để chuẩn bị và “cơ cấu lại chức năng nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị”.
Trong khi đó, những nghệ sĩ biểu diễn vi phạm đạo đức, vi phạm thuần phong mỹ tục, thực hiện trái quy định phép luật thì cơ quan quản lý có thể ra quyết định xử phạt chứ không cần phải chờ kiểm tra xem đã có hay chưa có thẻ hành nghề.
Có một thực tế có thể thấy rõ, việc cấp thẻ này sẽ giúp các nhà quản lý nắm chính xác số lượng và công việc cụ thể của những người đang hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn. Qua đó nhà quản lý cũng dễ dàng hơn trong việc kiểm soát hoạt động, thu nhập cũng như trách nhiệm của các nghệ sĩ trong việc đóng thuế, đặc biệt với những nghệ sĩ hoạt động theo diện tự do và những đơn vị nghệ thuật xã hội hóa. Một mặt nào đó, tấm thẻ này thể hiện sự công nhận của xã hội đối với những người họat động nghệ thuật chuyên nghiệp.
Tuy nhiên, việc cấp thẻ này nếu không được triển khai một cách khoa học, hợp lý sẽ dẫn đến sự nhiêu khê, hình thức vốn đã là căn bệnh kinh niên của các thủ tục hành chính. Trong khi đó, bản thân mỗi chương trình trước khi biểu diễn đều đã được kiểm duyệt hay phát hành. Những nghệ sĩ tham gia chương trình đều đã có danh sách, việc kiểm tra thẻ hành nghề của họ thành ra động tác thừa.
