Trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh hiện có khoảng 3.000 doanh nghiệp ngoài quốc doanh (DN NQD), hơn 700 hợp tác xã, tổ hợp tác với tổng số lao động trên 260.000 người, trong đó gần 77% là lao động trong độ tuổi thanh niên. Theo số liệu khảo sát của Hội LHTN các cấp, hầu hết thanh niên lao động tại các DN NQD đều có nhu cầu được nâng cao trình độ nghiệp vụ, chuyên môn, được bảo vệ quyền lợi hợp pháp về chính trị, kinh tế, văn hoá, được tham gia các hoạt động xã hội, giao lưu, giải trí... Với những cách làm mới, từ năm 2005 đến nay, việc thành lập tổ chức đoàn trong DN NQD tại Quảng Ninh đã có bước chuyển biến.
Để làm được điều này, trong năm 2005, BTV Tỉnh Đoàn Quảng Ninh đã thành lập Ban chỉ đạo công tác xây dựng Đoàn, Hội trong DN NQD; tổ chức ký chương trình phối hợp với Liên minh HTX và DN NQD, Liên đoàn Lao động tỉnh để tạo thêm sự thống nhất trong chỉ đạo, tổ chức. BTV Tỉnh Đoàn cùng Uỷ ban Hội LHTN Quảng Ninh đã chỉ đạo các cơ sởtập trung rà soát số doanh nghiệp đứng chân trên địa bàn có sử dụng nhiều lao động trẻ để nắm tình hình, thực trạng thanh niên lao động trong khối DN NQD ở địa phương, từ đó tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương cùng tiến hành vận động, tập hợpthanh niên và có kế hoạch thành lập tổ chức.
Mục tiêu đầu tiên là phải thành lập tổ chức Hội LHTN, sau đó tiến tới thành lập tổ chức Đoàn, chủ yếu tập trung vào các DN đã có tổ chức Đảng, Công đoàn và ở các DN có chủ tham gia Hội doanh nghiệp trẻ. Để thu hút đoàn viên, vận động các DN thành lập tổ chức Đoàn, Hội, nhiều cơ sở Đoàn cũng đã mở các lớp tập huấn, huấn luyện cán bộ đoàn nhằm nâng cao năng lực tiếp cận với thanh niên cơ sở, chủ các DN ... Để tạo uy tín với các doanh nghiệp, Đoàn TN ở các cấp còn chủ động giới thiệu cho họ những cán bộ đoàn, TN tích cực, có ý thức tốt để vào làm việc, coi đây là lực lượng nòng cốt chuẩn bị cho việc xây dựng tổ chức Đoàn, Hội sau này. Đồng thờiĐoàn, Hội ở các địa phương có doanh nghiệp đứng chân, khi tổ chức hoạt động đều chủ động mời TN và chủ doanh nghiệp cùng tham gia để họ có điều kiện tuyên truyền tổ chức Đoàn, Hội.
Tháng 5-2005, toàn tỉnh mới chỉ có 32 DN NQD thành lập được tổ chức Đoàn, Hội thì đến nay, tổ chức Đoàn, Hội đã được thành lập ở 56 DN; nâng tổng số đoàn viên, hội viên lên 1.820 người. Tuy nhiên, so với tổng số gần 4.000 DN NQD,HTX, tổ hợp sản xuất trên địa bàn... thì con số này còn khiêm tốn. Bởi vậy thời gian tới, Hội LHTN, Đoàn thanh niên vẫn đặt mục tiêu tăng nhanh tỷ lệ các DN NQDcó tổ chức đoàn, hội là nhiệm vụ trọng tâm. Để nhiệm vụ này hoàn thành, các tổ chức Đoàn, Hội sẽ đa dạng hoá hình thức đoàn kết, tập hợp thanh niên trong DN NQD theo hướng vừa chỉ đạo điểm, vừa nhân diện rộng các mô hình; đẩy mạnh chất lượng hoạt động của tổ chức Đoàn ở các DN đã thành lập, từ đó tác động đến các DN khác. Mục tiêu mà Hội LHTN tỉnh đưa ra là đến hết năm 2007, 20% các DN NQD, liên doanh với nước ngoài có từ 50 lao động trở lên thành lập được tổ chức Đoàn, Hội.
Với những DN đã thành lập được tổ chức Đoàn, Hội, công tác xây dựng lực lượng cán bộ đoàn cốt cán cũng được các cơ sở Đoàn chú trọng. Việc tổ chức sinh hoạt chi đoàn, chi hội được bố trí một cách phù hợp như sinh hoạt ngoài giờ hay tranh thủ vào các giờ đổi ca. Đoàn TN trong các DN NQD còn chủ động tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao, tạo sân chơi đa dạng để thu hút thanh niên như hội trại, trò chơi vận động, hội diễn văn nghệ... Thông qua đó lôi cuốn cả chủ DN là người nước ngoài cùng tham gia. Nhờ vậy, nhận thức của họ về việc tổ chức hoạt động đoàn thể tại đơn vị cũng được cải thiện.Mặt khác, TN địa phương còn tích cực cùng với đoàn thanh niên, Hội LHTNtrong các DN đẩy mạnh hoạt động công tác xã hội như giúp đỡ đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng bị thiên tai lũ lụt, tổ chức các hoạt động “Ngày thứ bảy tình nguyện”, “Ngày chủ nhật xanh”... tại DN và tổ dân khu phố nơi DN đứng chân.Qua đó góp phần giáo dục truyền thống cho thanh niên công nhân trong các DN NQD. Thậm chí, một số địa phương còn tổ chức hội thi nâng cao tay nghề, vận động các DN cử người lao động là thanh niên tham gia. Thông qua hoạt động của tổ chức Đoàn, Hội... mà tay nghề, nhận thức của TN trong các DN NQD ngày càng được nâng cao, góp phần tăng năng suất lao động, thu nhập của họ.
