Ai đi xa khoảng chục năm, giờ trở lại với Cẩm Phả không khỏi ngỡ ngàng về sự đổi thay toàn diện. Những cung đường lầm lũi bụi giữa cái nắng chói chang của mùa hè đã được bao bọc trong các cánh rừng xanh mát, ốp sát thị xã; đường tráng nhựa phằng lỳ được dập bụi thường xuyên đã xóa đi các cảm giác bức bối về một thị xã bụi bặm nhất nước năm xưa.
Trong quá trình chỉnh trang đô thị, những ngôi nhà cao tầng với đầy đủ tiện nghi hiện đại mọc lên san sát như muốn tô thêm cảnh đẹp cho Vịnh Bái Tử Long thơ mộng. Song diện mạo đô thị hôm nay của thị xã than có được, đó là cả một quá trình phấn đấu bề bỉ trong hàng chục năm của Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp nhân dân thị xã.
Đường phố Cẩm Phả ngày càng khang trang, to đẹp.
Chả phải đâu xa, quyết tâm vượt khó của thị xã thể hiện khá rõ ngay trong năm 2009. Giữa bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu song Cẩm Phả đã thực hiện thành công Nghị quyết số 06/NQ-TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về “Xây dựng và phát triển TX Cẩm Phả đến năm 2015”. Do chủ động chỉ đạo điều hành của chính quyền các cấp, biết phân tích phát huy thành tựu và lợi thế của địa phương và xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm nên thị xã có những biện pháp tháo gỡ khó khăn, giúp cho sự phát triển kinh tế xã hội trong năm dần phục hồi và bước đầu có tăng trưởng.
Với chính sách quan tâm, tạo thuận lợi khá toàn diện cho các thành phần kinh tế trên địa bàn, nên bức tranh công nghiệp của Cẩm Phả trong năm qua khá ấn tượng. Tổng giá trị sản xuất công nghiệp đạt 818 tỷ đồng, tăng 5,5% so với cùng kỳ; trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 661 tỷ và khối các doanh nghiệp có vốn FDI là 157 tỷ. Các thủ tục đầu tư, cải cách hành chính “một cửa”, việc giải phóng mặt bằng, bàn giao đất sạch… trên địa bàn mang lại hiệu quả cao. Năm 2009 khối lượng than sản xuất trên địa bàn thị xã đạt 28 triệu tấn; xi măng và clinke 2,7 triệu tấn. Một số doanh nghiệp làm ăn có lãi đã đầu tư đổi mới công nghệ và mở rộng liên doanh, liên kết nên đã tăng năng suất sản lượng khá cao như đá xây dựng đạt 620.000m3 tăng 5,8% cùng kỳ; nước lọc sản xuất 8,1 triệu lít, tăng 28,5%. Hiện tại Cẩm Phả có 670 doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã tích cực tạo công ăn việc làm và đóng góp vào ngân sách của thị xã.
Đến Cẩm Phả hôm nay mới thấy đời sống vật chất, văn hóa được nâng lên rõ rệt, điều này thật dễ nhận biết qua các hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch. Trong năm qua tổng mức hàng hóa bán ra trên thị trường đạt 4.872 tỷ đồng, tăng 21% cùng kỳ và giữa giai đoạn suy thoái chung, vẫn vượt 7,31% so với kế hoạch. Các hoạt động thương mại dịch vụ, tập trung chủ yếu ở khu vực ngoài quốc doanh nhìn chung đã đáp ứng đầy đủ các nhu cầu vật tư hàng hóa thiết yếu cho sản xuất và tiêu dùng. Cẩm Phả đang khẳng định vai trò của một trung tâm thương mại dịch vụ sôi động. Đến Cẩm Phả, cùng với sự tận hưởng không gian biển trời rộng mở, hãy đi tới những cánh rừng dày dặn bao quanh thị xã. Những thảm cây xanh như một bộ nhung phục khổng lồ trùm kín một diện tích đồi núi rộng mênh mông đến 120km2 do ngành lâm nghiệp địa phương quản lý, tạo thêm nét du lịch hấp dẫn riêng cho đất mỏ. Rừng xanh bạt ngàn, với số vốn vẻn vẹn 20 tỷ đồng mà Tập đoàn TKV đầu tư, chỉ trong 7 năm gần đây đã biến Cẩm Phả thành một đô thị xanh - sạch - đẹp.
Đô thị Cẩm Phả đang có tầm vươn, đường sá rộng rãi khang trang, vườn hoa tiểu cảnh có diện tích khá cân đối trong lòng đô thị, lại ở vào các vị trí đắc địa mới thấy sự quan tâm đến đời sống văn hóa cho nhân dân đã thực sự được đặt lên hàng đầu. Chúng tôi có cảm nhận, sự phát triển đô thị của Cẩm Phả trong những năm gần đây sẽ còn nhanh đến “chóng mặt”. Điều này được thể hiện qua con số 271 công trình có tổng mức 558 tỷ đồng đang và sẽ tiếp tục được thi công. Một số trung tâm của các xã, phường vốn khó khăn, vùng sâu, vùng xa như Dương Huy, Cộng Hòa, Mông Dương và Đồng Mỏ sẽ được đầu tư. Hoạt động văn hóa văn nghệ ở Cẩm Phả đã trở thành phong trào sâu rộng của quần chúng nhân dân. Trong dịp tết vừa qua, Cẩm Phả đã tổ chức được 23 chương trình ca múa nhạc, tạo điều kiện cho 15 đoàn nghệ thuật tỉnh ngoài đến biểu diễn tại địa phương; tổ chức 18 buổi tuyên truyền và 68 cuộc thi đấu thể thao và duy trì hoạt động thường xuyên của 30 câu lạc bộ với hơn 1.000 người là thành viên tham gia. Trong đại hội TDTT của tỉnh, thị xã đã giành giải nhất toàn đoàn với tổng số 55 huy chương (27 Vàng). Điều đáng ghi nhận là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn liền với chương trình “chỉnh trang đô thị, xây dựng nếp sống văn minh đô thị” tiếp tục được nâng cao. Qua phong trào văn hóa sôi động này đã có 171/176 khu phố, thôn bản đạt danh hiệu văn hóa (giai đoạn 2007-2008); 92,3% số hộ là gia đình văn hóa. Cẩm Phả đã xây được 114 nhà văn hóa ở các khu dân cư; hệ thống truyền thanh truyền hình với chất lượng thu phát ngày càng cao đã góp phần nâng cao giá trị tinh thần cho nhân dân.
Đến với Cẩm Phả hôm nay, càng vững tin vào vùng đất Anh hùng thấm đẫm truyền thống đấu tranh quật cường của công nhân Vùng mỏ, sẽ nhanh chóng vươn mình để trở thành một trong những đô thị hiện đại trong tương lai của vùng Đông Bắc Tổ quốc.