Bước chuyển mình ở Than Nam Mẫu

Sau hơn 10 năm thành lập, đến nay Công ty Than Nam Mẫu - TKV đã có một vóc dáng mới. Nhớ lại những ngày đầu, Than Nam Mẫu phải giải quyết nhiều khó khăn do cơ sở vật chất thiếu thốn, nguồn tài chính chủ yếu là vay vốn ngân hàng nên khấu hao và lãi vay chiếm tỷ lệ cao trong giá thành sản phẩm. Đồng thời không còn diện sản xuất lộ thiên phải chuyển sang khai thác hầm lò trong bối cảnh đội ngũ CBCNV còn quen nếp quản lý cũ, lạc hậu. Công ty đặt ra mục tiêu kỷ luật lao động và tiết kiệm nguyên nhiên vật liệu để sớm tạo ra nền nếp mới.

Từ năm 2001, Công ty áp dụng nhiều mẫu mũ đi lò cho các đối tượng, đặc biệt trong đó có mũ màu đen dành cho người vi phạm, bất kể cán bộ hay công nhân. Việc làm này xây dựng được ý thức lao động tốt. Từ kết quả đó, năm 2004, Tổng Công ty Than Việt Nam (nay là TKV) đã áp dụng hình thức này ở các mỏ hầm lò. Kết quả tiết kiệm điện ở Nam Mẫu cũng khá ấn tượng bởi chỉ số tiêu hao điện năng hàng năm của Công ty luôn duy trì mức thấp. Như năm 2007 hiệu suất tiêu hao cho 1 tấn than nguyên khai là 5,423KWh, giảm 8% so với định mức, tiết kiệm được 958.937KWh. Sang các năm 2008 và 2009 đều tiết kiệm được gần 560.000KWh điện. Trong phong trào tiết kiệm điện, riêng trạm 35/6KV của Công ty đã tiết kiệm trên 30 triệu đồng. Đồng thời Công ty đã đầu tư lắp đặt các thiết bị điện có tính năng tiết kiệm ở các trạm quạt gió, băng tải lò xuyên vỉa, thay bóng điện sợi đốt bằng bóng compec công suất nhỏ hơn v.v.. Việc làm này đã mang lại ý nghĩa thiết thực trong chiến lược phát triển bền vững của Công ty. Trong phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều tổ đội, cá nhân đạt năng suất kỷ lục của ngành Than, tiêu biểu như tổ đào lò số 1, phân xưởng đào lò 5, một năm đã đào được 1.682m lò (có tiết diện quy đổi 9,4m2) với mức lương của mỗi tổ viên đạt khoảng 6 triệu đồng/tháng.

Công ty đã thực hiện mục tiêu cơ giới hoá, hiện đại hoá dây chuyền công nghệ trong khai thác than bằng các giải pháp kỹ thuật mới nên đã giảm tiêu hao sức lao động và đưa năng suất lên cao. Từ khai thác lò chợ dây diều chống gỗ năng suất thấp, đến nay cả 9/9 lò chợ của Công ty đều đã được thuỷ lực hoá, các mũ đào lò cũng được cơ giới hoá, các thiết bị hiện đại hoá được đầu tư áp dụng tạo hiệu quả tích cực. Từ năm 2003 đến nay, Công ty đều có các lò chợ và tổ đào lò đạt năng suất kỷ lục của TKV. Đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ ở Nam Mẫu đang được đẩy nhanh tốc độ, đặc biệt là ở dự án khai thác phần lò giếng từ mức +125 xuống -200 (giai đoạn I) và sẽ xuống tới -350 vào giai đoạn II. Đây là dự án lớn, chỉ tính riêng cho giai đoạn I, mức đầu tư đã lên tới 2.579 tỷ đồng. Dự án này được thực hiện từ năm 2006 và sẽ cho ra những tấn than đầu tiên vào năm 2012, khi đó công suất Nam Mẫu sẽ đạt 2,5 triệu tấn than/năm. Hệ thống khai thác của dự án được thiết kế mở vỉa bằng cặp giếng nghiêng có tiết diện 30m2 với tổng số chiều dài là 1,8km. Đến nay cặp giếng này đã đào xong cùng với hệ thống sân ga, trạm điện, hầm bơm... Trong đổi mới công nghệ, Công ty đầu tư 246 tỷ đồng lắp đặt thiết bị máy khấu than của Cộng hoà Séc và chống lò bằng giàn tự hành. Dự án này đang được áp dụng ở lò chợ 6 có công suất khai thác than tới 500.000 tấn than/năm. Đồng thời Công ty đầu tư 90 tỷ lắp đặt hệ thống đầu dù Diezen và Monoray để vận tải công nhân, vật tư thiết bị từ mặt bằng +125m vào tất cả các vị trí sản xuất ở các gương lò.

Yếu tố quyết định đến thành công của Nam Mẫu là con người. Cùng với việc được đào tạo bài bản, nâng cao tay nghề, đời sống tinh thần và thu nhập của CBCNV không ngừng nâng lên. Công ty đã xây 4.000m2 nhà ở cho công nhân. Hệ thống nhà tắm nóng lạnh và giặt sấy quần áo... rộng đến 700m2. ở  đây có  thư viện công nhân rộng 100m2, với 1.500 đầu sách; nhà văn hoá công nhân và nhà văn hoá thể thao rộng 700m2. Để giảm chi phí vận chuyển và đi lại cho công nhân, Công ty đào đường tuynel xuyên núi và đầu tư 300 tỷ đồng xây 4 toà nhà chung cư 9 tầng trên diện tích 1,5ha, đáp ứng chỗ ở cho 2.000 công nhân tại khu vực cầu Sến sẽ là trung tâm của TP Uông Bí trong tương lai. Xây dựng mỏ thân thiện với môi trường ở Nam Mẫu được đánh giá cao, Công ty đã đầu tư 281 tỷ đồng lắp đặt hệ thống băng tải có mái che để vận chuyển than ra cảng Khe Thần thay cho ô tô, dự kiến công trình này sẽ hoàn thành vào cuối năm 2010. Công ty đã hoàn thành cải tạo nâng cấp đường ô tô từ Lán Tháp đến ngã ba Miếu Bàng để giảm ô nhiễm môi trường với tổng mức đầu tư 22 tỷ đồng. Xưởng sàng +130 của Công ty  được đầu tư 32 tỷ đồng lắp đặt hệ thống xử lý nước thải và nâng công suất tuyển than từ 1,5 lên 2,5 triệu tấn. Công ty đầu tư 2,3 tỷ đồng cho dự án phun sương dập bụi. Trong năm 2009 Công ty đã triển khai 3 công trình trọng điểm, đó là nâng cấp tuyến đường Lán Tháp - Thượng Yên, Công ty có mức đầu tư 21,954 tỷ đồng; lắp đặt hệ thống cơ giới hoá vận tải người và vật tư thiết bị trong lò có vốn đầu tư 88,664 tỷ đồng; áp dụng giá khung di động tại lò chợ V5 được đầu tư 36,775 tỷ đồng. Năm 2009 Công ty sản xuất được hơn 1.656 tấn than nguyên khai (bằng 102,9% kế hoạch); tiêu thụ 1,448 triệu tấn than (105% kế hoạch); đạt tổng doanh thu 1.032 tỷ đồng.