Trong thời gian qua, do các doanh nghiệp đầu tư tự phát trong lĩnh vực kinh doanh vận tải thuỷ nội địa, cộng với công tác quản lý Nhà nước còn nhiều bất cập đã dẫn đến tình trạng quá tải phương tiện vận chuyển hàng hoá trên sông Ka Long. Để lập lại trật tự, Móng Cái đã thành lập Tổ công tác liên ngành để điều hành các phương tiện vận tải hàng hoá trên sông Ka Long và bước đầu đã đạt được kết quả đáng ghi nhận.
Tổ công tác liên ngành (TX Móng Cái) yêu cầu chủ phương tiện không thực hiện sang tải trên sông để tránh gây ách tắc. Theo thống kê của các ngành chức năng, đến tháng 1-2008, tổng số tàu, đò tham gia vận chuyển hàng hoá tại địa bàn Móng Cái đã được đăng kiểm là 1.470 phương tiện các loại, trong đó trên 1.200 chiếc chuyên hoạt động vận chuyển hàng hoá tại khu vực Ka Long và hơn 200 chiếc chuyên hoạt động tại khu vực Lục Lầm. Chỉ trong 4 tháng (tính từ tháng 10-2007 đến tháng 1-2008) đã có 491 phương tiện được đăng kiểm mới, chiếm trên 30% lượng tàu, đò được đăng kiểm trước đó. Do số lượng tàu, đò vận chuyển hàng hoá quá đông, không có cơ quan chuyên môn đứng ra quản lý, chỉ đạo đã dẫn đến tình trạng ùn tắc và gây mất trật tự an toàn giao thông đường thuỷ tại Móng Cái trong thời gian vừa qua. Điều đáng nói là trong 1.470 phương tiện vận chuyển trên chỉ có trên 300 chủ phương tiện đã có chứng chỉ lái đò. Hầu hết các chủ phương tiện chưa được đào tạo chuyên môn nghiệp vụ, phương tiện chưa có phao an toàn, chưa được trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy cũng như huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy. Trước đây, do không có cơ quan quản lý điều hành nên các chủ tàu hoạt động tự phát, mạnh ai người ấy làm và mang tính thời vụ. Ban Quản lý cửa khẩu chủ yếu làm nhiệm vụ thu phí, cơ quan Giao thông làm nhiệm vụ đăng ký, đăng kiểm, doanh nghiệp thuê chủ tàu, đò vận chuyển hàng hoá. Công tác quy hoạch, tu bổ nạo vét dòng chảy của sông hàng năm không có cơ quan nào đứng ra chịu trách nhiệm. Việc hàng hoá ách tắc tại khu vực Ka Long kéo dài trong những tháng đầu năm gây thiệt hại cho doanh nghiệp, thất thu cho Nhà nước và ảnh hưởng đến công tác quản lý tại khu vực biên giới là do lượng phương tiện đò quá nhiều, thường xuyên hoạt động trên đoạn sông ngắn, hẹp, phụ thuộc vào sự lên xuống của con nước (nhiều ngày tới 600-800 chiếc đò cùng hoạt động, trong khoảng thời gian 4 giờ/ngày). Bên cạnh đó các phương tiện hoạt động chưa có tổ chức, gây tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến tai nạn, cháy nổ, không đáp ứng được yêu cầu phục vụ việc vận chuyển hàng hoá. Hiện nay các đò vận chuyển mới đóng góp được khoản lệ phí do Ban Quản lý cửa khẩu và UBND xã Hải Hoà thu, riêng tiền thuế chưa thu được. Nhà nước không thu được thuế của các phương tiện vận chuyển hàng hoá, với số lượng trên 1.400 tàu, đò các loại, số thuế thất thu lên đến hàng tỷ đồng mỗi năm. Để nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước trong công tác, điều hành phương tiện tham gia hoạt động vận chuyển hàng hoá trên sông Ka Long, TX Móng Cái đã có quyết định thành lập Tổ công tác liên ngành. Thành phần Tổ công tác liên ngành của thị xã gồm các lực lượng Biên phòng, Công an, Phòng Quản lý Đô thị. Từ ngày 1-4-2008, Tổ công tác liên ngành chính thức đi vào hoạt động. Bước đầu Tổ đã phát 3.000 tờ rơi để vận động chủ phương tiện và những người tham gia điều khiển phương tiện trên sông nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông đường thuỷ. Thời gian đầu, do ý thức chấp hành của người điều khiển phương tiện chưa tốt, đặc biệt là các con nước vào ban đêm dẫn tới tình trạng chen lấn, xô đẩy gây ách tắc cục bộ một số điểm. Tổ công tác cũng đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng Biên phòng tập trung điều hành phương tiện thuỷ đoạn từ ngã ba Xoáy Nguồn đến chân cầu Hoà Bình đảm bảo cho tàu đò lưu thông. Tuy nhiên, một thực tế vẫn đang tồn tại trên sông Ka Long hiện nay là số phương tiện phát triển quá nhiều, trọng tải lớn trên 35 tấn vẫn hoạt động trên sông dẫn đến nguy cơ ách tắc lớn. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Triều, Tổ trưởng tổ liên ngành cho biết: Hiện nay do nhu cầu nhập phân đạm và sắt thép tương đối lớn nên tạm thời Tổ công tác vẫn cho phép những đò có trọng tải lớn trên 25 tấn hoạt động bình thường nhưng kiểm tra chặt chẽ nếu chở quá tải, quá khổ sẽ yêu cầu phương tiện sang tải trên sông để tránh ách tắc. Về giải pháp lâu dài đối với hoạt động giao thông trên sông Ka Long thì việc giảm tải các phương tiện có trọng tải lớn trên 25 tấn là hoàn toàn đúng vì các phương tiện hoạt động trên sông Ka Long phụ thuộc theo con nước, chủ yếu hoạt động trong giờ cao điểm (2 tiếng trước lúc nước lên và 2 tiếng sau khi nước rút). Do vậy đối với các đò nhỏ có trọng tải từ 20 tấn trở xuống có khả năng lưu thông trong khoảng thời gian dài hơn, sẽ giảm áp lực hoạt động trong giờ cao điểm. Được biết, từ khi Tổ công tác liên ngành hoạt động đến nay không có vụ ách tắc lớn xảy ra. Các đò xuôi - ngược phần lớn đều tuân thủ theo hiệu lệnh điều hành của Tổ công tác, cảnh xô đẩy, đánh lộn nhau giữa các đò đã giảm đáng kể. Mặc dù vậy, vấn đề giải quyết ách tắc trên dòng sông Ka Long hiện nay vẫn chỉ là phần ngọn. Để giải quyết triệt để tình trạng này, TX Móng Cái cần thành lập được các HTX hay doanh nghiệp điều hành dịch vụ đò của nhân dân với các nghĩa vụ, quyền lợi rõ ràng để công tác quản lý Nhà nước được thực hiện qua các đầu mối lớn. Cùng với đó, việc loại bỏ các đò có trọng tải lớn trên 20 tấn hoạt động trong khu vực sông Ka Long phải được thực hiện theo đúng lộ trình và phải quy định số lượng tối đa số tàu, đò tham gia vận tải hàng hoá trên sông. >>Cần chấn chỉnh hoạt động cảng, bến trên địa bàn Móng Cái >>Lượng đò tham gia vận chuyển hàng hoá trên sông Ka Long tăng tự phát lên tới 1.700 chiếc 
ảnh: Bá Khang
