Lâu nay việc mua bán bất động sản trên địa bàn tỉnh chủ yếu là sự giao dịch giữa các cá nhân với nhau hoặc thông qua những người môi giới (cò đất) hoặc qua các Trung tâm môi giới giao dịch nhà đất nên nhiều khi người có nhu cầu mua nhà, đất phải mua cao hơn vài giá so với giá trị thật của nó.
Chính vì vậy, việc ra đời sàn giao dịch bất động sản nhằm minh bạch hóa các thông tin về bất động sản. Đồng thời, đây sẽ là công cụ đắc lực giúp Nhà nước nắm bắt thông tin kịp thời và chính xác để đưa ra những chính sách phù hợp liên quan đến lĩnh vực này. Xuất phát từ ý tưởng trên các sàn giao dịch bất động sản An Hưng và sàn giao dịch bất động sản Vilcom (TP Hạ Long) là hai đơn vị đầu tiên trên địa bàn tỉnh được Sở Xây dựng thẩm định hồ sơ và hình thức tổ chức hoạt động của sàn giao dịch bất động sản.
Khai trương sàn giao dịch bất động sản An Hưng. ảnh: PV
Tính đến thời điểm hiện tại, Quảng Ninh là tỉnh thứ 9 trên địa bàn cả nước có sàn giao dịch bất động sản. Tại đây những người tìm kiếm thông tin về lĩnh vực bất động sản có thể tra cứu tất cả thông tin của các sàn thành viên. Họ có thể nắm bắt được nhiều thông tin về bất động sản và đưa ra những quyết định, lựa chọn đúng đắn cho mình. Anh Đinh Đức Trung, Giám đốc Sàn giao dịch bất động sản An Hưng cho biết: “Trước đây việc mua bán bất động sản thường hay xảy ra tranh chấp về hợp đồng, vì cả người mua và người bán đều không nắm rõ các quy định của luật pháp. Do vậy tính pháp lý của hàng hoá bất động sản chưa rõ ràng. Việc mua bán bất động sản qua sàn sẽ giảm thiểu rủi ro cho cả người mua lẫn người bán. Hơn nữa, việc minh bạch hóa thông tin còn giúp cho các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản cạnh tranh lành mạnh hơn”.
Sự ra đời của mạng các sàn giao dịch bất động sản Việt Nam là có thêm một công cụ để bán hàng. Đồng thời cũng là cách thức để thúc đẩy tính chuyên nghiệp của các nhà kinh doanh, các nhà môi giới, là nền tảng cho hoạt động kinh doanh bất động sản chuyên nghiệp với đầy đủ các yếu tố công khai, minh bạch, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho khách hàng. Như vậy, một mạng điện tử cho việc kinh doanh bất động sản sẽ là điều hợp lý về mặt chi phí bán hàng nếu so sánh với quảng cáo trên phương tiện thông tin đại chúng thông thường. Bởi đặc thù của sản phẩm địa ốc là thời gian bán hàng có thể kéo dài trong nhiều năm, chỉ mạng điện tử mới lưu trữ thông tin, truy cập dễ dàng.
Dự án các khu đô thị mới luôn là tâm điểm sôi động của thị trường bất động sản ở Quảng Ninh. Trong ảnh: Khu đô thị ven biển Cột 5 (phường Hồng Hà, TP Hạ Long).
Có thể nói, sự ra đời của sàn giao dịch bất động sản ngoài việc hỗ trợ doanh nghiệp thuận lợi trong việc mua bán, còn giúp các cơ quan quản lý nhà nước nắm bắt các thông tin về thị trường bất động sản một cách kịp thời. Hiệu quả của các sàn giao dịch bất động sản từng bước hoàn thiện cơ cấu của thị trường bất động sản, đảm bảo phát triển bền vững. Đặc biệt, theo Nghị định 88 của Chính phủ và Thông tư số 17 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các tổ chức quy định từ ngày 1-12-2009 mọi hoạt động giao dịch bất động sản của các tổ chức phải thông qua sàn.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay hầu hết các dự án kinh doanh bất động sản đều thực hiện việc mua bán bất động sản bằng các hợp đồng vay vốn, góp vốn. Chủ đầu tư huy động vốn bằng việc thông qua các công ty môi giới để ký hợp đồng góp vốn. Hợp đồng chuyển nhượng chính thức sẽ được ký kết trong tương lai sau khi các hạng mục hạ tầng đã hoàn thành. Đương nhiên, tới lượt mình, các Công ty môi giới sẽ không chịu ngồi yên mà tiếp tục huy động vốn từ các khách hàng có nhu cầu. Cứ thế, giao dịch nối tiếp nhau thực hiện, trong khi phần gốc cũng chưa rõ ràng. Trên thực tế, các hợp đồng góp vốn hiện nay mà các chủ đầu tư ký với các nhà đầu tư cá nhân đều gắn các điều khoản về vị trí, diện tích căn hộ. Và các hợp đồng này thông thường ngay lập tức được chuyển nhượng cho bên thứ ba, thứ tư mà không bao giờ đợi đến lúc dự án đủ điều kiện bán hàng như quy định. Với những trường hợp này, nếu có tranh chấp xảy ra thì cơ quan chức năng cũng rất khó để có thể giải quyết bởi các bên đều đã sai từ “gốc”.
Để hoạt động của sàn bất động sản hoạt động hiệu quả cần có quy chế rõ ràng. Sàn chỉ là một “cái chợ”, hàng hoá là của chủ đầu tư, của người kinh doanh bán cho người tiêu dùng. Nơi bán này phải công khai minh bạch, giống như đại lý. Khi doanh nghiệp đưa thông tin lên sàn, thì phải chịu trách nhiệm trước thông tin của mình. Bên cạnh đó, các sàn cần chủ động cập nhật thông tin thường xuyên tránh tình trạng xa rời thực tế. Có như vậy mới phát huy được hiệu quả của sàn giao dịch một bước tiến mới của thị trường bất động sản.