Sau khi Báo Quảng Ninh số ra ngày 21-9-2008 có bài viết nêu lên sai phạm và cũng là nguyên nhân gây nên tình trạng đơn thư khiếu nại tố cáo ở Chi cục QLTT tỉnh thời gian qua, Toà soạn đã nhận được một số ý kiến của bạn đọc, trong đó có yêu cầu cung cấp rõ hơn về những sai phạm trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính và một số nội dung vụ việc khác có liên quan, mà Thanh tra tỉnh đã làm rõ, sau khi thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý thị trường, quản lý, sử dụng các nguồn tài chính tại Chi cục QLTT (từ 2005-2007). Đáp ứng yêu cầu bạn đọc, Báo Quảng Ninh trở lại vấn đề này.
Từ 2005-2007, Chi cục QLTT tỉnh xử lý vi phạm hành chính 8.414 vụ việc trong đó số vụ việc Chi cục xử lý là 228, còn lại là các đội và cấp huyện xử lý. Để làm rõ, Thanh tra tỉnh đã kiểm tra 179 hồ sơ xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại tại Chi cục và kiểm tra hồ sơ xử lý vi phạm tại các Đội QLTT số 3, 4, 8. Qua đó cho thấy, bên cạnh kết quả công tác tích cực, Chi cục còn xảy ra nhiều sai phạm, mà nổi cộm nhất là việc buông lỏng quản lý trong việc lập hồ sơ, cố tình xem nhẹ và không tuân thủ theo nhiều quy định của Nhà nước.
Ví dụ như có 73 vụ việc thuộc thẩm quyền xử lý của đội trưởng, nhưng hồ sơ lại chuyển về Chi cục để Chi cục trưởng quyết định xử phạt (làm trái quy định tại Điều 37, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính và Khoản l, Điều 10, Nghị định 134/2003/NĐ-CP). Nghiêm trọng hơn là có 41 vụ việc (năm 2006 và 2007) hành vi vi phạm được phát hiện ở địa phương nào, do đội QLTT địa phương đó thực hiện, nhưng Chi cục khi ra quyết định xử phạt lại chuyển hàng hoá vi phạm cho địa phương khác để phát mại nộp ngân sách. Và đương nhiên người vi phạm thay vì nộp phạt ở nơi mình bị thu giữ hàng hoá thì lại phải đến địa phương nơi Chi cục “điều tiết” vụ việc về để nộp phạt, gây khó khăn cho nhiều người trong thực hiện quyết định xử phạt. Tại Đội QLTT số 3 (Cẩm Phả) có 33 vụ việc (năm 2005, 2006) được phát hiện ở Cẩm Phả nhưng Đội QLTT số 3 ở đây không xử lý mà chuyển hồ sơ cho Đội QLTT số 2, để trình UBND huyện Vân Đồn và huyện Cô Tô quyết định xử phạt. Tương tự, có 23 vụ việc Đội QLTT số 3 chuyển Chi cục xử phạt, và yêu cầu người vi phạm nộp tiền phạt cho Kho bạc Nhà nước huyện Vân Đồn và Cô Tô. Cũng ở Đội 3 này, trong 2 năm 2005, 2006 đã có 42 vụ việc thuộc thẩm quyền xử phạt của Đội trưởng, nhưng lại chuyển UBND TX Cẩm Phả quyết định xử phạt. Tại Đội QLTT số 4 (Móng Cái), năm 2007 có 35 vụ việc thuộc quyền xử phạt của Đội trưởng nhưng lại được điều về Chi cục xử phạt. Trong khi đó ở Đội QLTT số 8 (Tiên Yên) có nhiều vụ việc vượt quá thẩm quyền Đội, phải chuyển về Chi cục xử phạt thì Đội lại tự ra quyết định xử phạt. Việc cố tình làm trái quy định của Nhà nước còn thể hiện ở nhiều việc, như bỏ lọt hành vi phạm tội, người ký quyết định xử phạt không đúng thẩm quyền; thời gian xử lý quá thời hạn quy định mà không có lý do... Đáng chú ý trong đó có nhiều vụ việc áp dụng khung tiền phạt chưa đúng. Ví dụ, Đội QLTT số 8, trong năm 2005, 2006 đã có 29 vụ việc mà quyết định xử phạt áp dụng cao hơn hoặc thấp hơn giá trị hàng hoá vi phạm đã được quy định. Cũng ở Đội này, năm 2005 có 34 vụ việc đáng ra phải áp dụng ở mức trung bình của khung tiền phạt, nhưng Đội đã áp dụng ở mức cuối của khung tiền phạt. Hành vi này cũng diễn ra nhiều lần ở cấp Chi cục. Có 35 hồ sơ ở Chi cục mà tại quyết định xử phạt (bằng hình thức phạt tiền) đều áp dụng ở mức thấp nhất của khung (theo quy định là ở mức trung bình của khung). Riêng 35 hồ sơ này đã gây thất thu cho Nhà nước 23,5 triệu đồng...
Khi thanh tra các hồ sơ ở Chi cục QLTT, điều khiến các thành viên trong Đoàn Thanh tra khá bất ngờ là hầu hết các quyết định xử phạt đều do Phó Chi cục trưởng ký. Theo báo cáo của Chi cục QLTT thì Chi cục trưởng có văn bản uỷ quyền thường xuyên cho cấp phó ký các quyết định. Tuy nhiên, theo quy định của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính và ở 2 Nghị định 134 và 175 của Chính phủ thì thẩm quyền ký các quyết định xử phạt này phải do Chi cục trưởng thực hiện. Trong trường hợp Chi cục trưởng vắng mặt thì có thể uỷ quyền (bằng văn bản) cho cấp phó. Tuy nhiên, việc uỷ quyền thường xuyên và uỷ quyền ngay cả khi không vắng mặt của Chi cục trưởng Nguyễn Đăng Trưởng đã làm nhiều năm qua là không đúng quy định. Không hiểu có phải do ‘’tiền lệ’’ như vậy ở cấp Chi cục hay không, mà ở cấp đội cũng xảy ra tình trạng tương tự. Ví dụ như theo quy định người đủ thẩm quyền ký quyết định khám phương tiện, hàng hoá phải là đội trưởng nhưng có đến 60 hồ sơ được kiểm tra tại Chi cục lại thấy các quyết định khám phương tiện, hàng hoá do đội phó ký. Tương tự vậy, có 77 trường hợp quyết định tạm giữ phương tiện, hàng hoá vi phạm hành chính đều do đội phó ký mà không có uỷ quyền của đội trưởng. Thậm chí có đến 133 hồ sơ, biên bản tạm giữ phương tiện, hàng hoá vi phạm do kiểm soát viên ký... Chỉ nêu một số ví dụ đủ cho thấy hầu hết số hồ sơ được Thanh tra tỉnh kiểm tra đều có sai phạm về thẩm quyền, thủ tục, trình tự... Điều này rõ ràng cho thấy khâu quản lý hoạt động nghiệp vụ ở Chi cục QLTT thực sự còn buông lỏng, những sai sót, bất cập, làm trái quy định như trên không được kiểm tra, nhắc nhở, uốn nắn thường xuyên, khiến cơ quan Thanh tra chỉ kiểm tra tỷ lệ hồ sơ rất nhỏ mà đã phát hiện nhiều bất cập, tồn tại và sai phạm như đã nói.
Được biết, những sai phạm ở Chi cục QLTT tỉnh đang được cơ quan chức năng xem xét thấu đáo để có những giải pháp kịp thời, hiệu quả, nhằm nhanh chóng khắc phục sai phạm, ổn định tư tưởng cho đội ngũ CBCC Chi cục nói chung. Điều công luận hết sức quan tâm hiện nay là việc kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan đến sai phạm ở Chi cục QLTT cần phải được các cấp uỷ Đảng, chuyên môn thực hiện hết sức khách quan, công tâm, sai đến đâu xử lý đến đó. Có vậy mới củng cố được niềm tin và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy Chi cục, đủ sức răn đe để tránh những sai phạm như đã xảy ra thời gian qua.
