Thời gian qua, vấn đề về ca từ nhạc trẻ đang ngày càng "ô nhiễm nặng" đã thu hút được sự quan tâm của nhiều khán giả yêu âm nhạc, vậy là một lần nữa thực trạng ngôn ngữ nhạc trẻ lại buộc công chúng phải lên tiếng.
Làm sao để ca từ "nhạc trẻ" không bị thiếu vốn từ trầm trọng và thoát khỏi sự trì trệ trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay?
"Bắt bệnh" cho ca từ nhạc trẻ
Không ít nhạc sĩ có tên tuổi cảm thấy đau lòng khi phải chứng kiến nhiều ca khúc với những lời buồn não nề, ủy mị, thậm chí thiếu tính giáo dục. Ví như bài "Yêu nhau ghét nhau" mà ca sĩ Quang Linh từng được khán giả trẻ hâm mộ một dạo - "ôm" trong nó một thứ ngôn ngữ không có sự trau chuốt, gọt giũa. Hay như trong bài "Hát cùng dòng sông" Mỹ Tâm hát, ngay cả đứa con nít cũng dễ nhận ra các ca từ phản cảm, tối nghĩa: "Tình yêu đến em không mong đợi gì, tình yêu đi em không hề nuối tiếc". Cũng là viết về tình yêu, nhưng nhạc trẻ hiện nay khó có nổi một bài sống mãi với thời gian như "Mùa xuân bên cửa sổ" hay "Gửi em ở cuối sông Hồng" dù cũng là những nỗi niềm từ cuộc sống, cũng là đề tài tình yêu.
Phải thừa nhận các bài hát nhạc trẻ hiện nay hầu như chỉ xoay quanh những ca từ nghe rất quen "anh yêu em", "em yêu anh" đến những bài hát nghe mà chẳng hiểu tác giả muốn nói gì như "Không yêu đừng nói lời cay đắng" của nhóm AXN, "Hứa thật nhiều thất hứa thật nhiều" của Ưng Hoàng Phúc… Thật đáng buồn khi mà những bài hát đó người ta chỉ nghe để rồi quên ngay lập tức bởi hầu như các bài toàn những từ ngữ sáo rỗng, vô nghĩa.
Mỗi bài hát là sự kết hợp giữa 2 loại hình nghệ thuật âm nhạc và văn học. Văn học là phần ca từ. Phần này đang là phần đáng chê trách nhất trong nhạc trẻ hiện nay, bởi nó chứa đựng quá nhiều những lời ca nhảm nhí, thiếu thẩm mỹ. Bởi vì âm nhạc là sự chắt chiu của tâm hồn, là dòng nước mát cho con người khi khát, thế thì tại sao nó còn chứa đựng những lời chán chường, thất vọng, yếu đuối làm cho con người ta không muốn sống nữa?
Đâu là giải pháp tối ưu
Có hàng trăm ý kiến, hàng chục bài viết của khán giả yêu nhạc khác nhau về tình hình ca từ nhạc trẻ trong thời kỳ hội nhập, xét chung nhất đều khẳng định: Nếu các nhạc sĩ trẻ không tìm tòi, sáng tạo hơn về ngôn ngữ thì những đứa con tinh thần của họ sẽ mau chóng trở thành "đứa con rơi" chứ không được nâng niu như "những bài ca đi cùng năm tháng" và cảnh báo nguy cơ về một thứ văn hóa lai căng hỗn tạp tồn tại. Đó là không kể đến chuyện một số các ca sĩ trẻ đã tự ý thêm bớt phần lời khi hát bằng cách thỉnh thoảng xen vào các tiếng "hú", tiếng "gọi", thậm chí là tiếng "gào thét" vô bổ…
Nhiều khán giả nặng lòng với âm nhạc, đã phác họa tỉ mỉ nhiều mặt bức tranh đi lên của âm nhạc Việt Nam qua hàng chục năm. Gần đây những bước chuyển qua cơ chế thị trường, từ thực trạng những album "ăn khách" có doanh thu cao mà không được giới chuyên môn đánh giá cao đến nhiều album được đánh giá cao lại không thu hút được khán giả. Nguyên nhân là công nghệ lăngxê của ông bầu và các êkíp làm việc đằng sau đã giúp các "sao dởm" tiêu thụ các bài hát này một cách hoàn thiện. Bên cạnh đó chỉ cần có chút giọng rồi biết cách ăn mặc, làm chủ sân khấu là thành công.
Làm sao để ca từ "nhạc trẻ" không bị thiếu vốn từ trầm trọng và thoát khỏi sự trì trệ trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay? Làm sao loại bỏ phần lời để cải thiện nhạc Việt? Đã có nhiều giải pháp được đưa ra, nào là khán giả cần học cách thưởng thức âm nhạc hay "nhà đài" cần kiểm soát các ca khúc mỗi khi phát sóng… Tuy nhiên, nói như nhà báo Bích An thì vấn đề quan trọng đó vẫn là tài năng, ý thức, là tâm huyết của chủ thể sáng tạo. Sau đó là sự quan tâm thích đáng, là chính sách, chiến lược đầu tư đúng đắn của các nhà quản lý.
