Theo số liệu của LĐLĐ Quảng Ninh, năm 2010, trên địa bàn tỉnh vẫn còn xảy ra 28 vụ TNLĐ, làm chết 34 người (tăng 3 vụ, 6 người so 2009). Trong đó ngành Than xảy ra 23 vụ TNLĐ, làm chết 29 người (tăng 5 vụ, 8 người so 2009).
Có thể thấy, trong những năm gần đây, Công đoàn các cấp trên địa bàn tỉnh đã có những hoạt động tích cực và thường xuyên phối hợp với các ngành chức năng đôn đốc kiểm tra nên công tác AT-BHLĐ trong thời gian qua đã có tiến bộ hơn. Công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp nhà nước đã chú trọng tham gia xây dựng kế hoạch đảm bảo AT-BHLĐ cùng với chuyên môn theo từng chuyên đề do vậy mà điều kiện làm việc trong đơn vị được đảm bảo, sức khoẻ CNVC-LĐ được nâng lên, bệnh nghề nghiệp được phát hiện sớm và chữa chạy kịp thời… Song tình hình tai nạn lao động những năm gần đây vẫn diễn ra hết sức phức tạp, số người thiệt mạng vì TNLĐ còn cao.
Hệ thống mônôray đưa người và thiết bị xuống lò của Công ty Than Nam Mẫu.
Nguyên nhân chủ yếu vẫn do một số chủ doanh nghiệp và cả người lao động chưa nhận thức được đầy đủ nghĩa vụ và trách nhiệm của mình khi tham gia sản xuất, xem nhẹ công tác an toàn lao động, một số đơn vị vẫn còn hiện tượng cán bộ chỉ huy sản xuất trực tiếp vi phạm các quy định về quản lý kỹ thuật, quản lý lao động. Công tác tuyên truyền giáo dục, phổ biến các quy định pháp luật về ATLĐ còn yếu, chưa thường xuyên có nơi chỉ mang tính hình thức đặc biệt là ở cấp phân xưởng, tổ sản xuất... Một lãnh đạo Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam cho biết, trong năm 2010 Tập đoàn đã tổ chức nhiều đợt kiểm tra an toàn ở tất cả các chuyên đề, đặc biệt là kiểm tra đối với các đơn vị sản xuất hầm lò, có rất nhiều cuộc kiểm tra có sự chủ trì của các đồng chí lãnh đạo Tập đoàn. Qua mỗi đợt kiểm tra đều có kết luận, cảnh báo nguy cơ và biện pháp xử lý cụ thể. Định kỳ hàng tháng Tập đoàn đều có thông báo kết quả kiểm tra chi tiết về công tác an toàn, tình hình tai nạn sự cố trong toàn Tập đoàn đến tất cả các đơn vị có liên quan để nghiên cứu rút kinh nghiệm và yêu cầu Giám đốc các Công ty/Xí nghiệp phải chịu trách nhiệm cao nhất trong việc kịp thời tổ chức khắc phục. Tuy nhiên, các sai sót về quản lý kỹ thuật, chỉ huy sản xuất vẫn chậm được khắc phục, nhiều biện pháp kỹ thuật thi công và chỉ đạo thi công chưa đảm bảo yêu cầu đặt ra, thậm chí không phù hợp với thực tế sản xuất. Ví dụ như vụ tai nạn xảy ra tại lò Xuyên vỉa, khu Đông, mức -250 thuộc Công trường Đào lò 4, Công ty CP Than Mông Dương (ca 2 ngày 25-10-2010) do nổ mìn sót trong gương lò, làm chết 1 công nhân thợ lò bậc 4/6 - kiêm thợ mìn đang làm nhiệm vụ đào lỗ chân cột để dựng vì chống. Nguyên nhân tai nạn là do người lao động sử dụng choòng sắt để đào lỗ chân cột phía hông lò đã chạm vào lỗ mìn sót, dẫn đến mìn nổ gây tai nạn; công tác chỉ huy nổ mìn, công tác kiểm tra sau bắn mìn chưa đảm bảo nên không phát hiện được lỗ mìn sót ở gương lò; công tác quản lý đo kiểm tra điện trở kíp điện trước khi cấp phát đưa vào hầm lò sử dụng cũng chưa đạt yêu cầu, chưa đo kiểm tra tất cả các kíp điện trước khi đưa vào lò sử dụng. Hay vụ tai xảy ra tại Trạm phân phối điện 6KV, mặt bằng mức +42 Khu Yên Ngựa, Công ty Than Thống Nhất (18-12-2010), làm chết 1 công nhân. Nguyên nhân cũng là do công nhân tự ý đi vào khu vực nguy hiểm dẫn đến tai nạn; công tác quản lý và vận hành trạm điện của Công ty và phân xưởng chưa chặt chẽ, các trạm điện và thiết bị điện không được khoá quản lý theo quy định, không quản lý được người ra vào trạm dẫn đến tai nạn.
Để hạn chế và giảm thiểu số vụ TNLĐ đến mức thấp nhất, với chức năng, nhiệm vụ của mình các cấp Công đoàn trong toàn tỉnh phải coi trọng việc tham gia cùng chuyên môn thực hiện những giải pháp nâng cao nhận thức AT-VSLĐ cho CBCNVC-LĐ hơn nữa. Thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật để người lao động và người sử dụng lao động hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình trong quan hệ lao động, đồng thời nâng cao ý thức, tự giác chấp hành nghiêm túc các quy định pháp luật về AT-VSLĐ-PCCN. Đẩy mạnh khâu kiểm tra lao động và các phong trào thi đua ở cơ sở, tiến hành triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn nhất là trong các đường lò, khu vực khai thác lộ thiên, hệ thống đường vận tải, công trình xây dựng, nhà xưởng và hệ thống truyền tải điện. Ngoài việc kiểm tra AT-VSLĐ tại các doanh nghiệp, tổ chức Công đoàn phải tiến hành kiểm tra cả các cấp chính quyền và các cơ quan quản lý Nhà nước cũng như hệ thống công đoàn cơ sở về việc thực hiện những công tác này. Trong quá trình kiểm tra cần phải xây dựng rõ nội dung kiểm tra cho từng đối tượng và gắn kết nhiều hình thức kiểm tra như: kiểm tra độc lập; kiểm tra chéo; kiểm tra có chấm điểm; kiểm tra chuyên đề... Chú trọng hơn nữa đến việc nâng cao chất lượng đào tạo và đào tạo lại đội ngũ công nhân kỹ thuật. Kiểm tra và đề nghị người sử dụng lao động chấm dứt ngay tình trạng bố trí người lao động không đáp ứng tiêu chuẩn nghề và bố trí cán bộ không đủ trình độ quản lý vào công tác chỉ huy sản xuất trong các công trường phân xưởng. Kiện toàn lại đội ngũ cán bộ chuyên trách, bán chuyên trách làm công tác AT-VSLĐ và mạng lưới ATVSV đồng thời chủ động biên soạn những tài liệu liên quan thành những cẩm nang ngắn, gọn phát hành rộng rãi trong các đơn vị để người lao động dễ nhận biết những thông tin. Đề nghị chủ doanh nghiệp cũng như lãnh đạo các ngành, địa phương đồng cấp nghiêm túc xây dựng kế hoạch bảo hộ lao động hàng năm đồng thời gắn công tác AT-VSLĐ-PCCN với kế hoạch đầu tư phát triển kinh tế, ưu tiên đầu tư cho công tác AT-VSLĐ ở những ngành nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và có nhiều nguy cơ dễ gây TNLĐ và bệnh nghề nghiệp...
Mặc dù có thể những việc làm trên được các đơn vị, doanh nghiệp đã và đang thực hiện tốt, tuy nhiên công tác AT-VSLĐ phải được xác định là việc làm thường xuyên. Công tác này được thực hiện tốt thì sản xuất kinh doanh mới phát triển bền vững và người lao động sẽ có ý thức tự bảo vệ mình, bảo vệ đồng nghiệp trong quá trình lao động sản xuất.
