Không có gì thay đổi thì ngày 7-11 tới Việt Nam sẽ là thành viên chính thức của tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
Bước vào môi trường kinh tế hội nhập, các doanh nghiệp sẽ được tiếp cận thị trường, thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ, xuất khẩu hàng hoá với điều kiện ưu đãi và phát triển đầu tư ra nước ngoài... Nhưng mặt khác, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với những thách thức rất lớn, nhất là sức ép cạnh tranh. Sự tồn tại, lớn mạnh của doanh nghiệp sẽ đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cạnh tranh như thế nào trên lĩnh vực mình kinh doanh.
Sức cạnh tranh của doanh nghiệp được biểu hiện bằng ưu thế sản phẩm tham gia cạnh tranh. Nhìn từcác doanh nghiệp Quảng Ninh, chúng ta có thể dễ nhận thấy nhữngđiểm yếu như năng lực sản xuất kinh doanh, đặc biệt là quy mô, trình độ công nghệ, năng lực quản lý còn yếu, chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Các doanh nghiệp chưa thật chủ động trong việc xây dựng thương hiệu, tiếp cận thông tin thị trường. 7 tháng đầu năm 2006, toàn tỉnh có gần 500 doanh nghiệp thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 2.000 tỷ đồng, như vậy toàn tỉnh hiện có 4.000 doanh nghiệp hoạt động trên nhiều lĩnh vực. Các doanh nghiệp đã tạo việc làm mỗi năm cho hàng vạn lao động, đóng góp ngày càng nhiều hơn vào ngân sách Nhà nước. Kinh tế doanh nghiệp ngày càng trở thành bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh. Tuy nhiên, trong số 4.000 doanh nghiệp đang hoạt động thì có tới gần 3.000 doanh nghiệp thuộc loại vừa và nhỏ, năng lực tài chính yếu, khả năng đầu tư đổi mới công nghệ hạn chế. Số vốn đăng ký khi mới thành lập của các doanh nghiệp hầu hết vẫn ở mức thấp hơn mức bình quân chung cả nước, bên cạnh đó mức đầu tư của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh chưa lớn, khả năng liên kết, liên doanh yếu. Đa số doanh nghiệp bị động trước thềm hội nhập, thiếu các thông tin cần thiết về thị trường, luật pháp quốc tế. Điều này sẽ dẫn tới thiếu định hướng trong sản xuất, kinh doanh, sản phẩm hàng hoá không phù hợp với nhu cầu thị trường. Việc xây dựng thương hiệu chưa được doanh nghiệp chú trọng; việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng theo các mô hình quản lý tiên tiến trong nước và thế giới chưa nhiều. Hiện toàn tỉnh chỉ có 33 doanh nghiệp tham gia áp dụng hệ thống quản lý chất lượng và công bố chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn ISO, ITU, IEC, HACCP... Trong môi trường kinh tế hội nhập, việc tham gia xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng có thể coi là chìa khóa để doanh nghiệp nắm bắt định hướng thị trường và các cơ hội kinh doanh, nhất là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Sự yếu kém của doanh nghiệp sẽ trở thành yếu tố tác động trực tiếp đến sức cạnh tranh của sản phẩm. Hiện nay, cơ cấu hàng hóa của tỉnh còn đơn điệu, chưa có nhiều mặt hàng mới, thậm chí những mặt hàng từ lâu được xem là truyền thống nhưng vẫn chưa có ưu thế cạnh tranh đối với các tỉnh và thị trường quốc tế. Các mặt hàng nông sản, thủy sản áp dụng phương thức chế biến truyền thống, việc ứng dụng công nghệ mới để tạo ra sản phẩm chất lượng cao chưa được chú trọng. Thực tế hiện nay tỉnh ta còn thiếu các sản phẩm chuyên biệt, có hàm lượng công nghệ cao, đủ sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Phần lớn các chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ trình độ, năng lực quản lý còn hạn chế, bên cạnh đó đội ngũ công nhân lành nghề, được qua đào tạo chưa nhiều, điều này sẽ hạn chế rất lớn tới hiệu quả của quá trình chuyển giao công nghệ, rất khó trong việc áp dụng công nghệ sản xuất tiên tiến, hiện đại. Để chủ động chiếm lĩnh thị trường, tạo thế đứng trong môi trườnghội nhập kinh tế quốc tế, các doanh nghiệp cần chú ý tới khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp mình. Trước tiên cần tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, khả năng cung ứng, mức độ chuyên môn hóa sản phẩm đặc trưng, nhu cầu thị trường đối với sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp.Bên cạnh đó, tỉnh cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thông thoáng cho việc thành lập và phát triển doanh nghiệp; hoàn thiện các thể chế thu hút đầu tư, khuyến khích sản xuất kinh doanh; tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận với nguồn vốn tín dụng để nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh. Có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, tăng cường xúc tiến thương mại, tập trung phát triển mạnh và nâng cao chất lượng của các mặt hàng chủ chốt của địa phương. Có biện pháp tuyên truyền, hỗ trợ các doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng sản phẩm tiên tiến để từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm- điểm mấu chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp trong môi trường hội nhập kinh tế quốc tế.
