Một trong những vai trò quan trọng của cải cách hành chính (CCHC) là dỡ bỏ những rào cản đối với sự phát triển của DN, nhằm nâng cao sức cạnh tranh của quốc gia.
Nỗi lo của DN
Phát biểu tại Hội thảo "CCHC ở VN: Những ưu tiên cho giai đoạn 2006 - 2010 và tầm nhìn 2020", bà Phạm Chi Lan - cố vấn kinh tế cao cấp của Chính phủ - cho biết, qua tiếp xúc, các DN trong nước đã bày tỏ nỗi lo lớn nhất của họ trong cạnh tranh chính là hệ thống quản lý của nhà nước không được cải cách.
Bà nói: "Họ không sợ trực tiếp cạnh tranh, mà sợ nhất là cạnh tranh trong tình trang bị trói chân trói tay. Có DN đã mất cả năm để đi qua 15 thủ tục xin giấy phép đầu tư, trong khi quy định chỉ là 14 ngày. Số con dấu, chữ ký như vậy cũng là quá nhiều."
Theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ kiêm Tổng thư ký Ban Chỉ đạo CCHC của Chính phủ - ông Thang Văn Phức - mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong CCHC, nhưng quá trình này ở Việt Nam vẫn còn chưa đồng bộ, chậm xác định rõ chức năng nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước ở cấp vĩ mô. Một ví dụ là việc xoá bỏ "giấy phép con".
Ông Phức cho biết: Đầu năm 2002 chúng ta xoá bỏ được 180 các quy định về thủ tục hành chính, nhưng đến năm 2005 kiểm điểm lại đã thấy xuất hiện thêm 150 quy định mới (theo bà Chi Lan, con số này phải là 160, và khi thiết kế luật, nhiều cơ quan quản lý nhà nước đã tranh thủ "cài cắm" một số điều nhằm tăng cường quyền kiểm soát của mình). "Các quy định của Nhà nước mới tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan quản lý, chứ chưa thực sự vì người dân, vì DN" - ông Phức nói.
CCHC để tăng sức cạnh tranh
Trong xếp hạng môi trường kinh doanh năm 2007 do Ngân hàng Thế giới thực hiện gần đây cho thấy, VN chỉ xếp hạng thứ 104 trong số 175 nền kinh tế trên thế giới. Ngay cả so sánh với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực, môi trường kinh doanh của VN cũng kém minh bạch đáng kể so với Singapore (thứ nhất), Thái Lan (thứ 18), hay Malaysia (thứ 25).
Báo cáo này đưa ra những dẫn chứng cụ thể về những thủ tục liên quan đến DN ở VN: Thành lập DN trung bình trải qua 11 thủ tục, 50 ngày; cấp phép đầu tư qua 14 thủ tục, 133 ngày;
Đăng ký tài sản qua 4 thủ tục, 67 ngày, với chi phí trung bình là 1,2% giá trị tài sản.
CCHC theo kịp tốc độ phát triển kinh tế là một trong những ưu tiên hàng đầu của VN. Ông Thang Văn Phức cho rằng: "Những yêu cầu của quá trình hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới đòi hỏi cam kết cao từ phía Chính phủ". Trước mắt, VN phải tập trung thực hiện cơ cấu lại bộ máy nhà nước, đơn giản hoá thủ tục hành chính, chống quan liêu, tham nhũng...
Bà Chi Lan dẫn một thăm dò ý kiến của một cơ quan nhà nước gần đây nói rằng, 99% số người dân thoả mãn với các dịch vụ hành chính. "Theo tôi, đây là kết quả không chính xác. Nếu để một cơ quan độc lập lấy ý kiến thì chắc chắn thực tế sẽ không như vậy". Theo bà, không nên bỏ qua cơ hội thúc đẩy CCHC lúc này để hỗ trợ tối đa cho phát triển kinh tế, hội nhập quốc tế và tăng cường sự ổn định chính trị, kinh tế, xã hội lâu dài ở Việt Nam.
