ở Hàng Châu có người bán cam, khéo để dành nên lâu ngày mà vỏ vẫn đẹp như mới hái trên cây xuống, đưa ra chợ bán, mọi người tranh nhau mua. Thế nhưng khi về nhà bóc ra ăn, mới biết cam đã bị ủng, hơi gắt xộc lên mũi rất khó chịu...
Hôm sau, lại thấy người bán cam đưa cam ra chợ bán. Có người biết, mắng người bán cam là giả dối, dám lấy cái vẻ bề ngoài để đánh lừa người khác! Người bán cam cãi lại:
- Tôi làm ghề này để kiếm tiền nuôi thân đã lâu năm. Nếu ai thích thì mua, không thích thì thôi, tôi có đánh lừa ai đâu!
Người mua cam bực mình:
- Anh không lừa nhưng người ta thấy cam anh vỏ còn tươi nguyên nên cứ tưởng cam mới. Như vậy cũng khác chi lừa dối...
Người bán cam cự nự:
- Anh này nói lạ! Cam tôi vỏ đẹp nhưng xấu ruột thì anh bảo lừa dối. Thế có bao nhiêu người vẻ ngoài hào nhoáng, mà bên trong rỗng tuyếch, sao anh không đến mà mắng họ? Với lại, thiên hạ lắm khi lại chỉ thích “cái vỏ” thôi thì sao!
- Vô lý!
- Chứ không à! Tôi hỏi anh: Vì sao có nhiều học trò ở trường thì được xếp loại giỏi mà khi đi thi lại trượt vỏ chuối; nhiều đứa còn bị điểm liệt nữa? Chẳng qua là do nhà trường thì muốn có “cái vỏ” là trường tiên tiến; các thầy giáo thì muốn có “cái vỏ” là giáo viên dạy giỏi; ngay cả các bậc phụ huynh cũng muốn có “cái vỏ” là con cái mình được xếp loại học sinh giỏi; có ai để ý đến “cái ruột” là thực lực bọn trẻ học hành thế nào đâu! Chính vì bọn trẻ bị sức ép phải có “cái vỏ” như thế, nên mới có chuyện gian lận trong thi cử... Bé còn thế, lớn lên chúng không thành những kẻ giả dối, chuyên “đạo tranh”, “đạo ảnh” ,“đạo luận án” v.v... tùm lum thì mới là lạ!
Trong ngành giáo dục mà còn thế, thử hỏi có phải là người ta đã dạy cho con trẻ từ bé chỉ thích “cái vỏ” không thôi sao? Vậy thì chuyện tôi bán cam “đẹp vỏ” âu cũng là thường tình, có gì đáng nói?
Người mua cam lúng túng, không biết nói lại ra làm sao!!.
