Sau một thời gian ngừng trệ, từ tháng 3 năm nay, du lịch lữ hành Quảng Ninh đã bắt đầu phát triển trở lại. Nhưng khác với trước đây, hoạt động này mang một khí sắc hoàn toàn mới. Và được biết Tổng cục Du lịch đã đánh giá cao cách làm của Quảng Ninh, coi đây là “mô hình điểm” để nhân rộng ra cả nước...

Từ cái giá phải trả trước đây...

Việc tổ chức đưa đón khách du lịch, chủ yếu là khách Trung Quốc, tới Hạ Long bằng giấy thông hành, đã được thực hiện từ khá lâu. Ngay từ những năm 1993-1994, hoạt động này đã phát triển rất rầm rộ. Và một phần do việc quản lý giấy phép, quản lý các đầu mối kinh doanh v.v... còn lỏng lẻo, việc tổ chức các tour du lịch diễn ra một cách ồ ạt, không kiểm soát được. Tình trạng một số tư nhân núp danh các công ty để kinh doanh dịch vụ lữ hành trở nên rất phổ biến. Từ đó, dẫn đến việc tranh giành khách, bán khách v.v... giữa các daonh nghiệp luôn xảy ra khiến cho dịch vụ du lịch lữ hành thành mảnh đất béo bở cho những hoạt động tiêu cực phát triển. Rất nhiều những dạng “cò mồi”, như “cò mồi” dẫn khách cho các nhà nghỉ tư nhân, cho các chủ tàu thăm Vịnh, thậm chí cả “cò mồi” dẫn gái làng chơi cho khách v.v... xuất hiện. Tình trạng này kéo dài trong nhiều năm và để lại hậu quả là tuy lượng khách du lịch vào đông nhưng nhà nước không kiểm soát được, bị thất thu thuế. Mặt khác, từ sự nhộn nhạo trong tổ chức dịch vụ đưa đón khách dẫn đến sự nhộn nhạo trong các dịch vụ khác như kinh doanh nhà nghỉ, khách sạn, kinh doanh tàu, thuyền thăm Vịnh v.v... khiến cho tình hình an ninh, trật tự ở các khu du lịch cũng bị ảnh hưởng xấu. Không ít trường hợp khách đi theo tour du lịch chất lượng cao, với tiêu chuẩn nhà nghỉ hai sao, ba sao, nhưng bị “đánh tráo” cho vào những khách sạn bình dân của tư nhân; và cũng do sự nhộn nhạo, khách du lịch vào ồ ạt, không có sự chọn lọc, khiến cho mối quan hệ làm ăn giữa các doanh nghiệp lữ hành trong nước với phía đối tác trở nên lỏng lẻo, nhiều doanh nghiệp đã phải “tiền mất, tật mang” do không tìm hiểu kỹ, đã làm ăn với các “công ty ma” v.v... Và hậu quả tất yếu là sự mất uy tín trong kinh doanh. Những doanh nghiệp làm ăn đứng đắn phía Trung Quốc không còn muốn đặt mối quan hệ hợp tác ổn định với các doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động dịch vụ lữ hành nữa. Chính một phần vì nguyên nhân này, từ tháng 3-2005, phía Trung quốc đã “đóng cửa”, ngừng hoạt động du lịch qua biên giới bằng giấy thông hành...

- Kết quả là lượng khách nước ngoài tới Quảng Ninh trong năm 2005 giảm đáng kể - Anh Linh, Phó phòng Nghiệp vụ (Sở Du lịch Quảng Ninh) nói: - Nhưng hậu quả nặng nề hơn là nó đã tạo ra một thói quen làm du lịch tùy tiện, theo kiểu “chộp giật”, mạnh ai nấy làm mà không tính đến lâu dài...

Đến sự khởi sắc hôm nay

Cũng phải nói rằng, những ngày đầu sau khi khôi phục lại hoạt động du lịch lữ hành đưa đón khách Trung Quốc sang Hạ Long vào tháng 3-2006, mọi chuyện chưa phải đã đi vào trật tự, ổn định ngay. Tuy tuyến du lịch đã thay đổi, từ đường bộ qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái sang đường biển, từ Bắc Hải đến Hạ Long, nhưng tình trạng giành giật khách giữa các doanh nghiệp trong nước vẫn xảy ra... Rất may là mọi chuyện được chấn chỉnh ngay với sự nỗ lực từ cả hai phía: Quảng Ninh (Việt Nam) và Quảng Tây (Trung Quốc). Trong suốt thời gian, từ khi con tàu Hải Dương Công chúa chở chuyến đầu tiên 500 khách du lịch Trung Quốc từ Bắc Hải sang Hạ Long, cho đến nay, Sở Du lịch Quảng Ninh đã nhiều lần cử cán bộ sang làm việc với ngành Du lịch của phía bạn nhằm tạo mối quan hệ hợp tác lâu dài. Cả hai bên đều thống nhất nâng cao chất lượng dịch vụ, từ dịch vụ đưa đón khách đến dịch vụ tham quan, nhà nghỉ v.v... làm mục tiêu hàng đầu. Và hoạt động du lịch lữ hành được tập trung vào một mối, lấy tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ làm tiêu chí để cạnh tranh. Sở Du lịch Quảng Ninh đã tiến hành nhiều cuộc họp với các doanh nghiệp nhằm để các doanh nghiệp tự thỏa thuận, thống nhất quy chế hoạt động; trên cơ sở đó các doanh nghiệp tự kiểm soát lẫn nhau dưới sự giám sát chung của Sở. Khi đã có một quy chế chung, thông qua cơ quan quản lý nhà nước là Sở Du lịch, các doanh nghiệp được giới thiệu, đặt mối quan hệ hợp tác kinh doanh với phía đối tác. Cứ hai tháng một lần, các doanh nghiệp của hai bên lại gặp nhau để trao đổi thông tin, rút kinh nghiệm về những gì đã làm và bàn định hướng hợp tác trong thời gian tới... Đánh giá về cách làm này, Cục trưởng Cục Du lịch Quảng Tây (Trung Quốc) nhận xét: Hoạt động du lịch lữ hành giữa hai tỉnh, Quảng Tây (Trung Quốc) và Quảng Ninh (Việt Nam) trong hơn mười năm qua chưa bao giờ tốt như thế này! Còn về phía Quảng Ninh, với việc khôi phục và cải tổ lại tuyến du lịch lữ hành này, mỗi tháng chúng ta đón thêm được hơn một vạn lượt khách du lịch Trung Quốc tới Hạ Long. Đây là con số không nhỏ; nhưng điều quan trọng hơn không phải ở số lượng mà chính là chất lượng dịch vụ. Hơn một vạn khách này đều đã được chọn lọc, họ sử dụng các dịch vụ du lịch với giá cao... Và tất nhiên, từ đó doanh thu từ việc khai thác nguồn khách này cũng cao hơn trước. Nói cách khác, với cách làm mới trong quản lý hoạt động du lịch lữ hành, hiệu quả kinh doanh của cả doanh nghiệp Quảng Ninh cũng như các doanh nghiệp phía đối tác đều được nâng lên rõ rệt. Đồng thời cũng từ đó, tự các doanh nghiệp làm ăn theo kiểu “chộp giật” đã bị đào thải, không còn cơ hội để “đục nước béo cò” như trước đây nữa. Uy tín của các doanh nghiệp Quảng Ninh dần được khẳng định vững chắc hơn. Và đây là cái được lớn nhất, có tác dụng quảng bá, thu hút khách, không chỉ với tuyến Hạ Long - Bắc Hải mà cả từ các nước khác, đến Quảng Ninh ngày càng nhiều hơn...