Ngày hội văn hoá các dân tộc tỉnh Quảng Ninh lần thứ III năm nay, khác với lần trước, nó được tổ chức trong không khí sôi nổi của hàng loạt sự kiện diễn ra như Ngày hội di sản văn hoá Việt Nam lần thứ III, với chủ đề về di sản thế giới Vịnh Hạ Long tại Hà Nội, và “Tuần lễ khám phá Hạ Long” tại Quảng Ninh.
Quang cảnh liên hoan văn hoá ẩm thực.
Với hơn 300 nghệ nhân, diễn viên quần chúng của 12 đoàn thuộc 12 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh, Ngày hội văn hoá các dân tộc tỉnh Quảng Ninh lần thứ III diễn ra tại TP Hạ Long từ 28-11 đến 30-11, đã trở thành cơ hộigiao lưu, gặp gỡ của đại diện tất cả các dân tộc anh em cùng sinh sống trên địa bàn tỉnh. Một điều đáng ghi nhận là mặc dù điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn nhưng sự tham gia nhiệt tình, đầy đủ ở tất cả các nội dung của một số huyện miền núi như Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên... nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống đã góp phần quan trọng vào thành công của Ngày hội.
Có thể nói, đến với Ngày hội, người xem có cảm giác như được ''tắm mình'' trong bầu không khí đậm đà của văn hoá truyền thống các dân tộc. Tổng số có hơn 70 tiết mục đã được trình diễn tại phần thi biểu diễn nghệ thuật quần chúng gồm ca, múa, biểu diễn nhạc cụ dân tộc. Có những tiết mục được chuẩn bị tốt, chất lượng nên đã để lại ấn tượng với người xem như màn hát múa “Thuở hồng hoang” của đoàn Móng Cái, tốp ca hát Soóng Cọ “Ơn Đảng, ơn Bác Hồ” của đoàn Tiên Yên, hát then ''Hải Hà quê em'' của Lý Thị Bình, đoàn Hải Hà, tốp ca ''Đàn tính mùa xuân'' của đoàn Bình Liêu v.v... Những âm thanh quyến rũ của tiếng đàn tính, của chũm choẹ, lục lạc, kèn và những câu hát như đưa người xem vào không khí lễ hội mùa xuân của đồng bào các dân tộc vùng cao. Giống như Ngày hội lần trước, năm nay đoàn Hoành Bồ tiếp tục giới thiệu màn múa “cầu mùa” của người Dao Thanh Y xã Bằng Cả (tiết mục đã đoạt giải nhất tại Ngày hội văn hoá các dân tộc vùng Đông Bắc lần thứ IV, tổ chức tại Hà Giang năm 2006), tuy nhiên, đã có sự rút gọn lại và đặc biệt là có sự tham gia của hai diễn viên nhí: Em Lý Văn Thiên và Trần Văn Được, cùng 11 tuổi, là người dân tộc Dao ở xã Bằng Cả.
Phong phú và không kém phần hấp dẫn là liên hoan văn hoá ẩm thực. Nhìn ở góc độ toàn cảnh thì đây chính là nơi thể hiện các giá trị văn hoá đặc trưng nhất của mỗi dân tộc. Có đến hàng chục món ăn mang bản sắc của vùng miền đã được trưng bày, giới thiệu như: Bánh gật gù (Tiên Yên), khau ngỗng (Đầm Hà), bánh vắt vai, bánh cống phồ (Hải Hà), canh gà, rượu bâu Bằng Cả (Hoành Bồ), bánh tro chợ Cột, mắm cáy (Đông Triều), bánh tráng gừng Hà Nam (Yên Hưng) v.v... Nếu như đoàn Bình Liêu giới thiệu những mónăn dân dã, là đặc sản của địa phương mình như rượu ốc khe, rượu ngô, rượu khoai, cá suối kho ớt... thì người Móng Cái cũng thể hiện sự khéo léo không kém khi giới thiệu tới 6 món được chế biến từ sam: Chả sam, tiết sam nấu canh, sam sào, chân sam chua ngọt, yếm sam, trứng sam kho. Món nào cũng hấp dẫn. Đi cùng với các món ăn, nhiều mặt hàng lâm thổ sản như mật ong, quế, hồi cũng đã được giới thiệu làm cho liên hoan văn hoá ẩm thực càng thêm màu sắc.
Một trong những hoạt động của Ngày hội thu hút sự quan tâm của người xem, đó là phần thi người mặc trang phục dân tộc truyền thống đẹp nhất. 15 cô gái lọt vào vòng chung kết đều tươi tắn như 15 bông hoa rừng sớm mai. Phùn Tài Múi, cô gái dân tộc Dao Thanh Phán đến từ xã Quảng Sơn (Hải Hà), đoạt giải B là ngườinói tiếng phổ thông chưa sõi, nhưng có lẽ chính vì điều ấy lại giúp cô nhận được cảm tình của khán giả. Nam thí sinh duy nhất tham gia cuộc thi này là Phạm Thành Dư đến từ đoàn Đông Triều, với trang phục khăn đóng, áo dài như các liền anh quan họ vẫn hay mặc. Tiếc là anh đã không đoạt giải nào. Kết quả, giải nhất người mặc trang phục dân tộc truyền thống đẹp nhất thuộc về Nông Thị Trang Nhung, dân tộc Tày của đoàn Ba Chẽ. Với bộ quần áo dài màu tím đen, khăn mỏ quạ, thắt lưng xanh, lại được trang điểm thêm chiếc làn nhỏ bên hông, đặc biệt là khuôn mặt (như nhận xét của không ít khán giả là rất... dân tộc), Trang Nhung đã chinh phục cả Ban giám khảo và người xem.
Ngày hội văn hoá các dân tộc tỉnh Quảng Ninh lần thứ III đã thành công, đúng như mục đích mà Ban tổ chức đã đặt ra. Sự đánh giá, chấm điểm cho từng tiết mục của Ban giám khảo nhìn chung chính xác. Tất cả các đoàn, kể cả đoạt giải cao hay thấp, đều phấn khởi vì đây là dịp để giao lưu, giới thiệu những nét văn hoá đặc sắc của dân tộcmình, địa phương mình. Tuy nhiên, bên cạnh đó Ngày hội cũng đã bộc lộ một số hạn chế, đó là sự vắng mặt của hai đoàn TX Uông Bí và huyện Cô Tô. Có đoàn vẫn tham gia như đoàn Vân Đồn nhưng lại chỉ tham gia liên hoan văn hoá ẩm thực cho lấy lệ. Chất lượng một số tiết mục chưa cao, có tiết mục chưa đi đúng chủ đề, khi được dàn dựng bằng... cải lương, quan họ Bắc Ninh vốn không phải là đặc trưng của Quảng Ninh. Có diễn viên, như của đoàn TP Hạ Long, vừa biểu diễn nghệ thuật vừa nhai kẹo cao su nên rất phản cảm với người xem. Thay vì tổ chức liên hoan văn hoá ẩm thực tại nhà hàng Biển Xanh như lần trước, năm nay Ban tổ chức đã đưa ra ngoài trời là khu vực sân rạp Bạch Đằng. Bên cạnh ưu điểm là không gian rộng hơn, nhiều người dân có điều kiện xem hơn nhưng cũng vì thế mà trật tự chưa được kiểm soát tốt nên đã xảy ra tình trạng Ban giám khảo vừa chấm xong, ngay lập tức nhiều người đã ùa tới giành nhau các đồ trưng bày, gây nên hình ảnh không đẹp chút nào...
Hy vọng rằng với tất cả những gì có được sau lần tổ chức Ngày hội lần này, Ban tổ chức sẽ rút ra những bài học kinh nghiệm để Ngày hội các dân tộc tỉnh Quảng Ninh lần thứ IV- năm 2009 sẽ tổ chức thành công hơn nữa.
